Η άλλη όψη του πολέμου – Εκατομμύρια άνθρωποι αντιμέτωποι με την ανεργία και τη φτώχεια στο Ιράν

Η Ασάλ, μια ανεξάρτητη σχεδιάστρια στα 30 της που ζει στην Τεχεράνη, λάμβανε συνεχώς έργα από το εξωτερικό.

Αλλά μετά από σχεδόν δύο μήνες χωρίς το διαδίκτυο, δήλωσε στο CNNi τηλεφωνικά: «κανένα νέο έργο, καμία απάντηση. Είναι σαν όλα να σταμάτησαν εν μία νυκτί».

Όπως αναφέρει τώρα το εισόδημά της δεν καλύπτει πλέον ούτε τα βασικά της έξοδα.

Η Ασάλ είναι μία από εκατομμύρια Ιρανούς για τους οποίους η σύγκρουση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει προσωπικές επιπτώσεις καθώς έχουν χάσει την εργασία τους και ωθούνται στη φτώχεια.

Λίγοι τομείς έχουν γλιτώσει. Μεταξύ των λεγεώνων των νέων ανέργων είναι εργάτες διυλιστηρίων και κλωστοϋφαντουργικών, οδηγοί φορτηγών, αεροσυνοδοί και δημοσιογράφοι.

Η οικονομία του Ιράν ήταν σε δεινή κατάσταση πριν από τη σύγκρουση. Το εθνικό εισόδημα κατά κεφαλήν είχε μειωθεί από περίπου 8.000 δολάρια το 2012 σε 5.000 δολάρια το 2024, λόγω των πληθωρισμών, της διαφθοράς και των κυρώσεων.

Οι προοπτικές είναι ακόμη χειρότερες. Έως και 4,1 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούσαν να περιέλθουν σε συνθήκες φτώχειας λόγω της σύγκρουσης, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).

Αυτό έχει κοστίσει άμεσα ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας, λέει ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης του Ιράν, Γκολάμχοεσίν Μοχαμαντί. Και η διάχυση έχει ωθήσει ένα ακόμη εκατομμύριο ανθρώπους στην ανεργία, σύμφωνα με την ιρανική έκδοση Etemad Online.

Η διακοπή της ναυτιλίας, και επομένως των εισαγωγών, έχει επίσης διαταράξει την ήδη εύθραυστη οικονομία του Ιράν, «θέτοντας σε κίνδυνο το 50% των ιρανικών θέσεων εργασίας και ωθώντας ένα επιπλέον 5% του πληθυσμού στη φτώχεια», σύμφωνα με τον Χαντί Καζαλσαντέχ του Ινστιτούτου Quincy, μια δεξαμενή σκέψης εξωτερικής πολιτικής.

«Πολλές εταιρείες έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους υπό τη συνδυασμένη πίεση του πολέμου, του πληθωρισμού, της ύφεσης και της κατάρρευσης της ζήτησης», αναφέρει.

Στα ύψη ο πληθωρισμός

Ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού τον Μάρτιο έφτασε το 72%, αλλά ήταν πολύ υψηλότερος για τα είδη πρώτης ανάγκης, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές τον περασμένο μήνα σε μεγάλα πετροχημικά εργοστάσια άφησαν χιλιάδες εργαζομένους σε άδεια άνευ αποδοχών. Τα μεγαλύτερα χαλυβουργεία του Ιράν επλήγησαν επίσης, αλλά δύο από αυτά – η Mobarakeh Steel και η Khuzestan Steel – αρνούνται ότι έχουν απολύσει υπαλλήλους.

Ωστόσο, η τεράστια ζημιά στη βαριά βιομηχανία επηρεάζει αρνητικά την οικονομία. Η εταιρεία κατασκευής ρυμουλκούμενων Maral Sanat, με έδρα κοντά στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν, απέλυσε 1.500 εργαζομένους λόγω έλλειψης χάλυβα. Μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες κλωστοϋφαντουργίας του Ιράν – η Borujerd – απέλυσε 700 εργαζομένους.

Πολλά εργοστάσια γάλακτος έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους λόγω ελλείψεων σε βασικά υλικά συσκευασίας, λέει ο Καζαλσαντέχ στο Ινστιτούτο Quincy.

Η Σοχεϊλά αεροσυνοδός, δήλωσε στον ανεξάρτητο ειδησεογραφικό ιστότοπο Fararu ότι στις 28 Φεβρουαρίου, «Επρόκειτο να φύγω για μια πτήση όταν ο συνάδελφός μου τηλεφώνησε και είπε ότι όλα είχαν ακυρωθεί. Τα συμβόλαιά μας έληξαν τον Μάρτιο, οπότε μέχρι να ξαναρχίσουν οι πτήσεις, δεν θα πληρωθούμε».

Εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις για επίδομα ανεργίας

Το μοτίβο επαναλαμβάνεται σε όλη τη χώρα και σε όλους τους κλάδους. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια ξαφνική αύξηση στον αριθμό των αιτήσεων για επίδομα ανεργίας – με 147.000 αιτούντες τους τελευταίους δύο μήνες, περίπου τρεις φορές υψηλότερους από ό,τι πέρυσι.

«Το βάρος πέφτει περισσότερο στους άτυπους εργαζόμενους και στους εργαζόμενους χαμηλής και μεσαίας εξειδίκευσης στον επίσημο τομέα, οι οποίοι έχουν τη λιγότερη προστασία και τη λιγότερη πολιτική επιρροή», σύμφωνα με τον Καχαλζαντέχ

Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου της χώρας – η Digikala – έχει ξεκινήσει ένα κύμα απολύσεων σε διάφορα τμήματα.

Οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι που εξαρτώνται από το διαδίκτυο, το οποίο «θα μπορούσε να είχε γίνει στρατηγική υποστήριξη για τον έλεγχο της μεταπολεμικής κρίσης ανεργίας, είναι οι ίδιοι σοβαρά αδύναμοι», ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ILNA.

Ο Τζαφάρ, αναλυτής δεδομένων, είπε στον Φαραρού ότι η εταιρεία του είχε κλείσει εντελώς, αφήνοντας περισσότερους από 50 υπαλλήλους άνεργους. «Τώρα σκέφτομαι να εργαστώ σε υπηρεσίες μεταφοράς με λεωφορείο μόνο και μόνο για να επιβιώσω. Έχω ενοίκιο και χρέη να πληρώσω και δεν έχω ιδέα τι θα ακολουθήσει», φέρεται να είπε.

Πλήγμα το μπλάουτ στο διαδίκτυο

Η έλλειψη πρόσβασης στο διαδίκτυο είναι μεγάλο πρόβλημα για τις γυναίκες που εργάζονται από το σπίτι.

Η Σομάγιε, 50 ετών και από το Ισφαχάν, διδάσκει γερμανικά διαδικτυακά εδώ και χρόνια. Το πελατολόγιό της ήταν μεγάλο, αλλά χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, αναγκάστηκε να στραφεί σε εγχώριες εφαρμογές, οι οποίες δεν είναι πολύ αξιόπιστες.

«Τίποτα δεν λειτουργεί πλέον σωστά», δήλωσε στο CNNi τηλεφωνικά. «Οι μαθητές δεν μπορούν όλοι να συνδεθούν στο διαδίκτυο ταυτόχρονα, οι πλατφόρμες συνεχώς καταρρέουν».

Οι γυναίκες έχουν υποβάλει το ένα τρίτο όλων των αιτήσεων για επιδόματα ανεργίας από την έναρξη του πολέμου.

Ο αριθμός των ανέργων έχει ασκήσει περαιτέρω πίεση σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, σε μια εποχή που τα κρατικά έσοδα έχουν εξαντληθεί.

Αλλά χωρίς άμεση κρατική υποστήριξη – αναβολές φόρων και ασφαλίσεων, δάνεια με χαμηλό επιτόκιο και ειδική βοήθεια για μικρές επιχειρήσεις – ένα πολύ μεγαλύτερο κύμα ανεργίας είναι πιθανό, σύμφωνα με την Etemad.

Γκρίνια για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης

Η οικονομική κρίση έχει τροφοδοτήσει την κριτική για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.

«Η κυβέρνηση διατάζει αύξηση μισθών κατά 60% για τους υπαλλήλους της, επιτρέποντας σε πολλούς από αυτούς να εργάζονται εξ αποστάσεως με πλήρεις αποδοχές. Εν τω μεταξύ, οι οικονομικές επιχειρήσεις, αδυνατώντας να αντέξουν οικονομικά τους μισθούς, απολύουν τους εργαζομένους τους», δήλωσε ο Σαίντ Τατζίκ, μέλος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Τεχεράνης, σε συνέντευξή του στο Fararu.

Το Εμπορικό Επιμελητήριο δήλωσε ότι η διατήρηση των θέσεων εργασίας πρέπει να είναι η κορυφαία οικονομική προτεραιότητα της χώρας, προτρέποντας τις εταιρείες να σταθούν στο πλευρό των εργαζομένων «με συμπόνια και θυσία» κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης.

Η κυβέρνηση λέει ότι οι δυσκολίες είναι συνέπεια ενός άδικου πολέμου που επιβλήθηκε στους Ιρανούς από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Αναφέρεται ότι σχεδιάζει επέκταση των μηνιαίων κουπονιών που βοηθούν τους φτωχότερους με βασικά είδη.

Ο πληθωρισμός, η ανεργία και οι ελλείψεις έχουν δημιουργήσει «μια τρομερή και περίπλοκη κατάσταση», έγραψε τη Δευτέρα η συντηρητική εφημερίδα Ettelaat. «Αυτά τα ζητήματα δεν μπορούν να αγνοηθούν με ευγενικά λόγια ή γενικές δηλώσεις. Η κυβέρνηση μπορεί σύντομα να χρειαστεί ειδικά προγράμματα για μια οικονομία σε καιρό πολέμου».

Ακόμη και πριν από την έναρξη του πολέμου, οι κακουχίες και ο πληθωρισμός προκάλεσαν διαμαρτυρίες σε εθνικό επίπεδο, οι οποίες καταστάλθηκαν βάναυσα.

Σε σχεδόν κάθε τομέα της ζωής, σε όλο το Ιράν, οι προοπτικές είναι δυσοίωνες, καθώς δεν φαίνεται φως στο αδιέξοδο.

Στο Ισφαχάν, η καθηγήτρια ξένων γλωσσών Σομάγιε δήλωσε στο CNNi: «Η μείωση του εισοδήματος είναι κακή, αλλά το χειρότερο είναι αυτή η συνεχής αβεβαιότητα. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα συμβεί στη συνέχεια».