Το τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και η νέα δοκιμασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Η προώθηση του τουρκικού νομοσχεδίου για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» φαίνεται πώς θολώνει τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Παρά το κλίμα σχετικής αποκλιμάκωσης που είχε διαμορφωθεί μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών και τις επαφές του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο, η Άγκυρα φαίνεται να επιχειρεί την πλήρη θεσμική κατοχύρωση των διεκδικήσεών της μέσω ενός εσωτερικού νομικού πλαισίου.
Το νομοσχέδιο, εφόσον εγκριθεί από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, δεν θα αποτελεί απλώς ένα θεωρητικό κείμενο στρατηγικής. Θα μετατραπεί σε επίσημο νόμο του τουρκικού κράτους, ο οποίος θα κωδικοποιεί το σύνολο των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργώντας παράλληλα ένα πλαίσιο εφαρμογής και επιβολής.
Από την πρώτη στιγμή η Αθήνα διαμηνύει σε κάθε τόνο πώς δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα. Συνεπώς δεν έχει ισχύ.
Η ελληνική απάντηση μέσω Διεθνούς Δικαίου
Από το βήμα της Βουλής, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιχείρησε να αποδομήσει νομικά την τουρκική πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν αποτελεί απολύτως κανένα δεσμευτικό κείμενο στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου.
Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει πώς οτιδήποτε δεν έχει έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια με την ελληνική κυβέρνηση να έχει φροντίσει για την ενημέρωση φορέων, εταίρων και διεθνών οργανισμών.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπενθύμισε ότι η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης προϋποθέτει συμφωνία μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές προσθέτοντας «έχουμε διεθνές εθιμικό δίκαιο, το οποίο δεσμεύει όλα τα κράτη».
Σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αποτυπώνει τα απώτατα όρια της δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης ( ΑΟΖ) και αποτελεί πλέον μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Η Αθήνα επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, την κυριαρχία, στο πεδίο.
Ο φόβος για «θερμό καλοκαίρι»
Το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της έντασης τους επόμενους μήνες βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση υποστηρίζει τον διάλογο με την Τουρκία, χωρίς όμως να συζητά ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, εφόσον υπάρξει μία μονομερής ενέργεια από την Τουρκία, η Ελλάδα «δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έθεσε για πρώτη φορά το ζήτημα άρσης του casus belli (απειλής πολέμου) στις συζητήσεις με την Άγκυρα.
Υπενθυμίζεται πώς η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού είχε τονίσει πώς «σε καμία περίπτωση δεν προβαίνουμε προληπτικά σε κινήσεις, οι οποίες μπορεί να μας εκθέσουν».
Η Αθήνα εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική των «ήρεμων νερών», ωστόσο το νέο τουρκικό νομοσχέδιο δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσο μπορεί να διατηρηθεί το υπάρχον κλίμα.
Οι «γκρίζες ζώνες» στο επίκεντρο
Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία του υπό διαμόρφωση νομοσχεδίου αφορά τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» σύμφωνα με διαρροές από τη γείτονα. Η θεωρία αυτή χρησιμοποιείται επί δεκαετίες από την Τουρκία προκειμένου να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία.
Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση ενόψει πιθανών μελλοντικών συζητήσεων για την επέκταση των χωρικών υδάτων ή για ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Η τουρκική πρωτοβουλία σύμφωνα με την Αθήνα απευθύνεται περισσότερο προς το εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας. Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δέχεται πίεση από την αντιπολίτευση που την κατηγορεί πώς δεν υπερασπίζεται το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Την ίδια στιγμή, τουρκικά μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να καλλιεργήσουν κλίμα έντασης. Το τηλεοπτικό δίκτυο TV NET υποστήριξε ότι η περίοδος ηρεμίας μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών έχει ουσιαστικά λήξει.
