Η Αθήνα… ξεμπέρδεψε το καλώδιο της Άγκυρας – Μάχη και στη Βουλή για την τουρκική NAVTEX
Αργά το βράδυ όμως η μάχη από τη διπλωματία μεταφέρθηκε και στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου προκλήθηκε έντονη αντιπαράθεση για την τουρκική NAVTEX που αφορούσε το πλοίο «Abeille Marengo» με την κυβέρνηση να απαντά και στα εσωτερικά «πυρά» που δέχθηκε.
Συγκεκριμένα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, διαβεβαίωσε ότι το σκάφος απέπλευσε αποκλειστικά βάσει ελληνικής NAVTEX για εργασίες βυθομέτρησης, ξεκαθαρίζοντας πως η γαλλική εταιρεία δεν ζήτησε ποτέ άδεια από την Τουρκία και πως η Άγκυρα απλώς παρείχε μια συγκατάθεση που ποτέ δεν της ζητήθηκε:
«Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία. Δείτε το κείμενο. Δεν αναφέρει πουθενά ότι της ζητήθηκε άδεια από την εταιρεία. Ξέρετε γιατί; Γιατί δεν της ζητήθηκε. Γιατί η γαλλική εταιρεία έκανε αίτημα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο. Και το πλοίο πριν από λίγες ώρες, και νομίζω υπήρχε εθνική ενότητα, βγήκε για να κάνει τις βυθομετρήσεις για την πόντιση βάσει μόνο της ελληνικής NAVTEX».
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο Παύλος Χρηστίδης (ΠΑΣΟΚ) κατηγόρησε την κυβέρνηση για ανεπανόρθωτη έκθεση: «Δεν μπορεί να παίζουμε εδώ με τα εθνικά μας θέματα, δεν μπορεί να κρύβεται κανένας πίσω από το δάχτυλό του», τόνισε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για δικαιωμένη παρέμβαση του Νίκου Ανδρουλάκη.
«Λέει για συγκατάθεση των τουρκικών αρχών. Red flag, που λένε οι νέοι. Κάτι σημαίνει αυτό», σχολίασε σκωπτικά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, καλώντας την κυβέρνηση να τοποθετηθεί.
«Γιατί να σας πιστέψουμε; Δεν μπορούμε να έχουμε καμία εμπιστοσύνη, γιατί τα λόγια δεν δίνουν στοιχεία», ανέφερε από την πλευρά του ο Νίκος Καραθανασόπουλος από το ΚΚΕ, ζητώντας εκ νέου να υπάρξει πλήρης ενημέρωση για το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
Σε υψηλούς τόνους κινήθηκε και η κριτική του Αλέξανδρο Καζαμία της Πλεύσης Ελευθερίας, κάνοντας λόγο για «εξευτελισμό της κυβέρνησης».
Η… συγκατάθεση και οι ελληνικές θέσεις
Η ελληνική πλευρά απάντησε κατηγορηματικά στη νέα τουρκική NAVTEX σχετικά με τις κινήσεις του γαλλικού ερευνητικού σκάφους, ξεκαθαρίζοντας σε διπλωματικό επίπεδο, ότι οι εργασίες βασίζονται αποκλειστικά σε ελληνική οδηγία και χωρίς ποτέ να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία.
Στην τουρκική Navtex αναφέρεται ως χώρος δραστηριότητας η Μεσόγειος Θάλασσα για τη διεξαγωγή θαλάσσιων επιστημονικών ερευνών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεσή τους.
Παράλληλα επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο καθώς η οδηγία αναφέρει πως η περιοχή ανήκει στην «τουρκική υφαλοκρηπίδα», παραπέμποντας στην επιστολή της Τουρκίας στον ΟΗΕ της 18ης Μαρτίου 2020 (A/74/757).
«Θα πραγματοποιηθούν δραστηριότητες θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας κατά μήκος των διαδρομών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και για τις οποίες έχει ληφθεί η συγκατάθεση των τουρκικών αρχών, εντός της τουρκικής περιοχής παροχής υπηρεσιών NAVTEX και επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα εξωτερικά όρια της οποίας έχουν γνωστοποιηθεί στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών με την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757. 2.
Ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση υποβρύχιου καλωδίου Οι προαναφερθείσες ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση υποβρύχιου καλωδίου, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν από το πλοίο ABEILLE MARENGO, κατά το χρονικό διάστημα από 10 Νοεμβρίου 2026 έως 19 Μαρτίου 2027, θα διεξαχθούν κατά μήκος των γραμμών που συνδέουν τις ακόλουθες γεωγραφικές θέσεις», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
«Η τουρκική NAVTEX δεν έχει καμία σημασία»
Από την Αθήνα η αντίδραση της Άγκυρας ήταν αναμενόμενη, καθώς η Τουρκία προσπαθεί να… αυτοπαρουσιαστεί ότι είναι εκείνη που αδειοδοτεί τις έρευνες του πλοίου, παρά το γεγονός ότι αίτηση αδειοδότησης έχει υποβληθεί μόνο προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ακολουθώντας τη συνήθη πρακτική της, η Τουρκία ισχυρίζεται ότι οι έρευνες διεξάγονται με τη συναίνεση των τουρκικών αρχών σε περιοχή τουρκικής αρμοδιότητας και της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή γνωστοποιήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη το 2020, αποτύπωση που επιχείρησε να κάνει η Τουρκία με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Κύκλοι του Υπουργείου Εξωτερικών ανέφεραν πως «η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρεται σε έκδοση άδειας διότι δεν υπήρξε ανάλογο αίτημα στην τουρκική πλευρά», σχετικά με την αντίδραση της Άγκυρας μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου.
Και όπως τονίζουν οι κύκλοι του ελληνικού ΥΠΕΞ, σχετικά με την τουρκική NAVTEX για το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες εστάλη αίτημα για άδεια:
«Μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX κατέστη γνωστή σε όλους η ακριβής πορεία του πλοίου. Η κίνηση του πλοίου έγινε και συνεχίζει να γίνεται με βάση τη NAVTEX που εξέδωσαν οι ελληνικές αρχές. Στην ουσία καμία σημασία δεν έχει η τουρκική NAVTEX που εκδόθηκε μεταγενέστερα της κίνησης του πλοίου, στη βάση ήδη δημοσιοποιημένου δεδομένων. Εξάλλου η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρεται σε έκδοση άδειας διότι δεν υπήρξε ανάλογο αίτημα στην τουρκική πλευρά».
Τα 5 σημαντικά σημεία της Αθήνας
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της Αθήνας, η τουρκική NAVTEX δεν επηρεάζει την πορεία του πλοίου «Abeille Marengo», ούτε τη νομιμότητα των εργασιών που πραγματοποιεί για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Τα πέντε σημεία που προτάσσει η Αθήνα:
- Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα άδειας εργασιών και εξέδωσαν σχετικές άδειες.
- Μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής navtex, κατέστη γνωστή σε όλους η ακριβής πορεία του πλοίου.
- Η κίνηση του πλοίου έγινε και συνεχίζει να γίνεται με βάση την navtex που εξέδωσαν οι ελληνικές αρχές.
- Καμία σημασία δεν έχει η τουρκική navtex που εκδόθηκε μεταγενέστερα της κίνησης του πλοίου επί τη βάσει ήδη δημοσιοποιημένων δεδομένων.
- Επιπλέον, η τουρκική navtex δεν αναφέρεται πουθενά σε «έκδοση άδειας», διότι δεν υπήρξε τέτοιο αίτημα προς την τουρκική πλευρά.
Θα ακολουθήσει η προσήκουσα βάσει διεθνούς δικαίου αντίδραση της ελληνικής πλευράς.
Ο απόπλους του «Abeille Marengo» από το Ηράκλειο
Νωρίτερα, στις 18:26 το απόγευμα απέπλευσε το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», που έχει αναλάβει να πραγματοποιήσει υποθαλάσσιες έρευνες στο πλαίσιο του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI).
Το πλοίο, που είχε καταπλεύσει από την Ιταλία, παρέμεινε σε αναμονή στο Ηράκλειο, ενώ εκδόθηκε η απαιτούμενη ναυτική αγγελία (NAVTEX), με την οποία προσδιορίζεται η θαλάσσια περιοχή των προγραμματισμένων εργασιών.
Το «Abeille Marengo», έχει αναλάβει τις έρευνες για λογαριασμό της Nexans και θα κινηθεί προς τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί οι εργασίες το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από την ένταση που είχε προκαλέσει η τουρκική αντίδραση.
Η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης, ενώ ο σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε τη σχετική NAVTEX. Αντίστοιχη ναυτική οδηγία εκδόθηκε και από την Κυπριακή Δημοκρατία, με την Τουρκία να απαντά με αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία των ελληνικών Αρχών στην περιοχή.
Αυτή θα είναι η διαδρομή που θα τηρήσει
Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διαχειρίστρια εταιρεία του «Abeille Marengo», το ερευνητικό πλοίο απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου, έχοντας ως αφετηρία της υποθαλάσσιας γραμμής την παράκτια περιοχή Κορακιά στο νομό Ηρακλείου. Θα κινηθεί ανατολικά – νοτιοανατολικά, περνώντας στα ανοιχτά και νότια της Κάσου και της Καρπάθου, περιοχές που αποτελούν κομβικά σημεία για τις έρευνες βυθού.
Η διαδρομή εκτείνεται σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο διασχίζοντας την ελληνική και την κυπριακή ΑΟΖ, με την πορεία να καταλήγει στις ακτές της Κύπρου.
Πως θα γίνουν οι έρευνες
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι έρευνες αυτές γίνονται με τη χρήση ειδικών σόναρ και μαγνητομέτρων για τη λεπτομερή χαρτογράφηση του βυθού (σε βάθη που φτάνουν έως και τα 700 μέτρα ή και περισσότερο), ώστε να καθοριστεί με απόλυτη ακρίβεια το σημείο όπου θα «καθίσει» το υποθαλάσσιο καλώδιο.
Μάλιστα, τα πρώτα μίλια της διαδρομής περιλαμβάνουν την βαθμονόμηση, δηλαδή θα αξιοποιηθούν για τον έλεγχο και τη ρύθμιση των οργάνων βυθομέτρησης με τα οποία είναι εξοπλισμένο. Πρόκειται για μια απαραίτητη τεχνική διαδικασία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα σόναρ και οι αισθητήρες θα καταγράφουν με απόλυτη ακρίβεια το ανάγλυφο του βυθού.
Το πλοίο στη συνέχεια, θα κατευθυνθεί στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά και νότια της Κάσου. Το σημείο αυτό αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό ορόσημο των ερευνών, καθώς είναι η ζώνη στην οποία είχαν διακοπεί οι ερευνητικές εργασίες το καλοκαίρι του 2024. Εκεί θα ξεκινήσει η κανονική φάση της λεπτομερούς βυθομέτρησης και χαρτογράφησης για τη διέλευση του καλωδίου.
