Μετά από το πρωτοφανές χάος και την ταλαιπωρία άνοιξε ξανά ο εναέριος χώρος των ΗΠΑ – Τι έφταιξε

Τέλος για το  αεροπορικό μπλακ άουτ στις ΗΠΑ καθώς η ομοσπονδιακή υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της χώρας (FAA) ανακοίνωσε την άρση απαγόρευσης απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια, λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες που έπληξε τα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Ενδεικτικά περισσότερες από 10.200 πτήσεις καθυστέρησαν συνολικά και πάνω από 5.100 ακυρώθηκαν. Η εντολή να καθηλωθούν τα αεροσκάφη σε όλα τα αεροδρόμια των ΗΠΑ ελήφθη στις 15:36 το απόγευμα της Παρασκευής (ώρα Ανατολικής Ακτής, 22:36 στην Ελλάδα). Το μέτρο ήρθη σχεδόν πέντε ώρες αργότερα, στις 20:15 (ώρα Ανατολικής Ακτής στις ΗΠΑ, 03:15 ξημερώματα Σαββάτου στην Ελλάδα).

Ακολούθησε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν οι υπουργοί Μεταφορών και Εσωτερικής Ασφάλειας, κατά την οποία ανέφεραν πως η απόφαση να καθηλωθούν τα αεροσκάφη σε όλη τη χώρα ελήφθη για προληπτικούς λόγους.

Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι απέδωσε το πρόβλημα στο πεπαλαιωμένο σύστημα ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας, υπογραμμίζοντας πως απαιτείται γενναία χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό του. «Ο πρόεδρος έχει ζητήσει 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Εγώ θέλω 50 δισεκατομμύρια», είπε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η τοποθέτηση του υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας, ο οποίος δήλωσε πως δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι το πρόβλημα οφείλεται σε «κυβερνοεπίθεση». Απαιτείται «εκσυγχρονισμός» του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, τόνισε ο Μαρκγουέιν Μάλιν, εκτιμώντας πως θα κοστίσει «περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια».

Το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ ταλανίζεται από τεχνικές βλάβες, προβλήματα επικοινωνιών και ελλείψεις ελεγκτών, την ώρα που η FAA προσπαθεί να αντικαταστήσει τις πεπαλαιωμένες υποδομές. Το Κογκρέσο ενέκρινε πέρυσι κονδύλι ύψους 12,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος, ενώ την Παρασκευή η FAA και ο Λευκός Οίκος ζήτησαν επιπλέον 30,1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ήταν μόλις η δεύτερη φορά, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, που καθηλώθηκαν τα αεροσκάφη σε όλα τα αεροδρόμια των ΗΠΑ. Η προηγούμενη ήταν τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA είχε αναστείλει τις απογειώσεις αεροσκαφών για σχεδόν δύο ώρες.

Και η AI στο κάδρο

Μια άλλη διάσταση στην υπόθεση δίνουν δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία εστιάζουν στην εισαγωγή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση των πτήσεων. Ειδικότερα, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) παρουσίασε ένα νέο ψηφιακό εργαλείο, προϋπολογισμού περίπου 875 εκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο τη βελτιστοποίηση της εναέριας κυκλοφορίας στα τρία μεγαλύτερα αεροδρόμια της ευρύτερης περιοχής της Ουάσιγκτον.

Η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ. Όπως γνωστοποίησε η FAA σε ανακοίνωσή της στις 10 Νοεμβρίου, σχεδιάζεται η επέκταση του συστήματος και στα 22 περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας. Η υπηρεσία ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η νέα τεχνολογία δεν υποκαθιστά τους ελεγκτές, αλλά λειτουργεί επικουρικά στο έργο τους.

Πρόκειται για το σύστημα SMART (Strategic Management of Airspace, Routes and Trajectories), το οποίο συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη με πληροφορίες για τις καιρικές συνθήκες, την κίνηση των αεροσκαφών, τα διαθέσιμα δρομολόγια και τη στελέχωση των κέντρων ελέγχου. Με βάση αυτά τα δεδομένα, διαμορφώνει προτάσεις για την επιλογή αποδοτικότερων διαδρομών, επιδιώκοντας να μειώσει τον χρόνο αναμονής και τις καθυστερήσεις στις πτήσεις.

Ερωτηθείς, πάντως, για το ενδεχόμενο να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην επέκταση του SMART στα περιφερειακά κέντρα ελέγχου και στα προβλήματα επικοινωνίας που σημειώθηκαν στην εναέρια κυκλοφορία, ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Μαρκγουέιν Μάλιν (Markwayne Mullin), δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διερεύνησής του. «Το εξετάζουμε», ήταν η χαρακτηριστική απάντησή του.

Ενημέρωση λογισμικού βλέπει το CBS

Ενημέρωση λογισμικού σε ιδιωτικό δίκτυο επικοινωνιών, το οποίο συνδέει τις εγκαταστάσεις ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες, φέρεται να προκάλεσε επανεκκίνηση και κατάρρευση του συστήματος, με αποτέλεσμα να διακοπούν οι επικοινωνίες σε εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με το CBS News, το οποίο επικαλείται πολλαπλές πηγές, το πρόβλημα προκλήθηκε από αναβάθμιση λογισμικού στο συγκεκριμένο δίκτυο, το οποίο διαχειρίζεται η εταιρεία L3Harris Technologies. Η εταιρεία δεν απάντησε άμεσα στο αίτημα του αμερικανικού δικτύου για σχολιασμό.