UKMTO: Ποιο είναι το κέντρο που καλούν πρώτα τα πλοία που δέχονται επίθεση στο Ορμούζ

Όταν όμως έρχεται μια κλήση, τα τρία άτομα που βρίσκονται σε βάρδια σε αυτό το μικρό γραφείο λίγο έξω από το Πόρτσμουθ, στη νότια ακτή της Βρετανίας, ξαφνικά αναλαμβάνουν κεντρικό ρόλο στην τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Επειδή εκεί βρίσκεται το Κέντρο Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO) – ένας οργανισμός συνδεδεμένος με το Βασιλικό Ναυτικό που παρακολουθεί τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Περσικό Κόλπο και τον βόρειο Ινδικό Ωκεανό.

Και από τότε που το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ πριν από περισσότερο από δύο μήνες, ως αντίδραση στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις εναντίον της χώρας, ο αριθμός των κλήσεων έκτακτης ανάγκης που λαμβάνει το UKMTO έχει εκτοξευθεί στα ύψη.

Οι πρώτες στιγμές μετά την εισερχόμενη κλήση «μπορούν να γίνουν πραγματικά αγχωτικές», δήλωσε η πλοίαρχος Τζο Μπλάκ, επικεφαλής επιχειρήσεων του UKMTO. «Το πλοίο μπορεί να δέχεται ενεργή επίθεση. Μπορεί να ακούτε συναγερμούς και σειρήνες στο παρασκήνιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουμε ακούσει ακόμη και πυροβολισμούς», δήλωσε στο CNNi.

Τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ έχουν αντιμετωπίσει κάθε είδους απειλές, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να επιβάλει τον έλεγχό της πάνω σε αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα, ως αντίδραση στην αμερικανο-ισραηλινή εκστρατεία. Ορισμένα πλοία έχουν γίνει στόχος ιρανικών πυραύλων, άλλα έχουν δεχτεί επιθέσεις από drones, ενώ άλλα έχουν περικυκλωθεί από ταχύπλοα σκάφη επίθεσης.

Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον τρίτο μήνα, η φύση της απειλής από το Ιράν στο στενό αλλάζει, σημείωσε η Μπλακ.

«Στις αρχές Μαρτίου, παρατηρούσαμε κυρίως στρατιωτικές ενέργειες. Πλέον, φαίνεται να υπάρχει μια στροφή προς αστυνομικές ενέργειες, με τα πλοία να ελέγχονται καθώς πλησιάζουν τα Στενά του Ορμούζ, να ανακρίνονται, να καλούνται να επαληθεύσουν τις δηλώσεις τους και σε ορισμένες ατυχείς περιπτώσεις, να κρατούνται», είπε.

Τι γίνεται σε περίπτωση επίθεσης σε πλοίο

Μόλις ένα πλοίο αναφέρει μια τέτοια επίθεση, το γραφείο του UKMTO αναλαμβάνει δράση. Το προσωπικό του, γνωστό ως «watchkeepers», επικοινωνεί με το πλήρωμα του σκάφους και επικοινωνεί με άλλα πλοία που βρίσκονται κοντά, προειδοποιώντας τα για τον κίνδυνο, καθώς και ρωτώντας αν μπορούν να βοηθήσουν ή να παρέχουν περισσότερες πληροφορίες. Επικοινωνούν επίσης με τις πληγείσες ναυτιλιακές εταιρείες, τις τοπικές ακτοφυλακές και τις στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή που ενδεχομένως μπορούν να βοηθήσουν.

Το γραφείο στελεχώνεται από μια ομάδα μόλις 18 ατόμων, οι οποίοι εργάζονται σε βάρδιες των 12 ωρών, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχουν πάντα τρεις «φύλακες» σε υπηρεσία ανά πάσα στιγμή, μερικές φορές με την υποστήριξη και ενός αναλυτή.

«Αν καλέσετε το UKMTO, θα λάβετε απάντηση», δήλωσε η Μπλακ. «Δεν μπορούμε να εγγυηθούμε ότι θα υπάρχει διεθνής κοινότητα έτοιμη να ανταποκριθεί άμεσα, αλλά θα φροντίσουμε οι πληροφορίες σας να διαδοθούν στο ευρύτερο δυνατό κοινό, προκειμένου να επιτευχθεί κάποια αντίδραση».

Ο οργανισμός έχει καταγράψει 44 περιστατικά από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν – μια σειρά από περιστατικά που ταξινομεί ως ζημιές σε πλοία, περιστατικά σε κοντινή απόσταση και παρ’ ολίγον συγκρούσεις. Δέκα ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους σε αυτά τα περιστατικά, ανέφερε η Black.

Ακόμη και χιλιάδες μίλια μακριά, συνδεδεμένοι με την κρίση μόνο μέσω μιας τηλεφωνικής γραμμής, μπορεί να είναι αγχωτικό για τους υπεύθυνους επιτήρησης που «αντιμετωπίζουν μια εξαιρετικά συναισθηματική κατάσταση», πρόσθεσε, και συχνά δημιουργούν μια σχέση εμπιστοσύνης με όσους βρίσκονται επί του σκάφους.

Συγκέντρωση πληροφοριών

Παρά την έντονη αντίδραση όταν χτυπάει το τηλέφωνο, «μια τυπική μέρα είναι στην πραγματικότητα σχετικά ήρεμη», δήλωσε η Μπλάκ. Σειρές τηλεοπτικών οθονών δείχνουν διαφορετικούς χάρτες της περιοχής και της ναυτιλιακής κίνησης που διέρχεται από αυτήν. Ένας χάρτης εστιάζει στο ίδιο το στενό, με ένα κόκκινο πλαίσιο να οριοθετεί την «επικίνδυνη περιοχή» που ενδεχομένως περιέχει ιρανικές νάρκες και την οποία αποφεύγουν τα πλοία.

Οι φύλακες περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους εξετάζοντας τα 2.500 email την ημέρα που λαμβάνουν από πλοία που μοιράζονται εθελοντικά τις θέσεις τους, τα στοιχεία επικοινωνίας τους και πληροφορίες σχετικά με τα πλοία που βρίσκονται γύρω τους.

Η παρακολούθηση αυτή επιτρέπει στην ομάδα να συνεχίζει συχνά την παρακολούθηση ενός σκάφους, ακόμη και αν αυτό απενεργοποιήσει τα δεδομένα του AIS, ενός συστήματος αυτόματης παρακολούθησης. Επιπλέον, οι σχέσεις της ομάδας με στρατιωτικούς φορείς αποτελούν μια επιπλέον πηγή επαλήθευσης των περιστατικών.

«Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να επαληθεύουμε γρήγορα αλλά και αποτελεσματικά τις πληροφορίες που λαμβάνουμε», δήλωσε η Μπλακ. Οι αρχικές αναφορές που δημοσιεύονται στους ιστότοπους του X και του UKMTO, «παρέχουν μια γενική τοποθεσία του συμβάντος, και στη συνέχεια προσθέτουμε επιπλέον πληροφορίες καθώς αρχίζουμε να επαληθεύουμε αυτές τις πληροφορίες μέσω πρόσθετων πηγών».

Δεδομένου ότι τα μέσα ενημέρωσης συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών που αναλαμβάνουν αυτές τις αναφορές, ο πόλεμος έχει στρέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο συνήθως διακριτικό UKMTO. Η Μπλακ έχει συνηθίσει να δίνει συνεντεύξεις.

Από την πειρατεία στη γεωπολιτική αναταραχή

Το UKMTO ιδρύθηκε για πρώτη φορά αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες δυσκολεύονταν να αντιμετωπίσουν την αυξημένη πειρατεία και άρχισαν να συνεργάζονται με το Βασιλικό Ναυτικό για να βρουν τρόπους διαχείρισης αυτής της απειλής. Ως νησιωτική χώρα, το ενδιαφέρον της Βρετανίας να συμβάλει στην ασφάλεια των ναυτιλιακών διαδρομών συνάδει με αυτό των ίδιων των ναυτιλιακών εταιρειών.

Επιπλέον, η αποικιακή κληρονομιά και η μακρά ναυτική ιστορία της χώρας σήμαιναν ότι, ακόμη και στις αρχές του 21ου αιώνα, το ναυτικό της ήταν το μόνο ικανό να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο. Οι γαλλικές αρχές, σε συνεργασία με τους ευρωπαίους συμμάχους τους και το UKMTO, παρέχουν επίσης βοήθεια και παρακολουθούν τη ναυτιλία στον Κόλπο της Γουινέας, στα ανοικτά της δυτικής Αφρικής.

«Η συγκεκριμένη κατάσταση είναι πιο δύσκολη, λόγω της μεγάλης ποικιλίας απειλών που υπάρχουν, αλλά και της μεταβαλλόμενης γεωπολιτικής κατάστασης», ανέφερε.

Σχεδόν κάθε εβδομάδα, φαίνεται ότι αλλάζουν οι οδηγίες για τα πλοία. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει επανειλημμένα τα πλοία να διέρχονται από το στενό και, για σύντομο χρονικό διάστημα, ξεκίνησε μια επιχείρηση για την παροχή βοήθειας στα σκάφη, πριν την αναστείλει εντός 48 ωρών κατόπιν αιτήματος των πακιστανών μεσολαβητών. Ομοίως, το Ιράν έχει υιοθετήσει διάφορες στρατηγικές σε μια προσπάθεια να εδραιώσει τον έλεγχό του επί της θαλάσσιας οδού, καθορίζοντας πιο πρόσφατα μια σειρά νέων κανόνων για τα πλοία που επιδιώκουν ασφαλή διέλευση.

Όλα αυτά έχουν αφήσει περίπου 850 μεγάλα εμπορικά πλοία και 20.000 ναυτικούς εγκλωβισμένους στον Κόλπο, για τους οποίους το κύριο πρόβλημα είναι η «αβεβαιότητα», είπε η Μπλακ. «Τι επιφυλάσσει το μέλλον; Πότε θα μπορέσουν να επιστρέψουν στο σπίτι τους και να δουν τις οικογένειές τους; Πώς θα διαμορφωθούν τα συμβόλαιά τους και η εναλλαγή πληρωμάτων;»

Σε τέτοιες αβέβαιες εποχές, οι ναυτικοί έχουν καταλήξει να βασίζονται στο έργο που επιτελεί το UKMTO από χιλιάδες μίλια μακριά, σκαρφαλωμένο σε μια κορυφογραμμή, από την οποία μπορεί κανείς να δει τη θέση του αρχηγείου του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ στην επιχείρηση απόβασης στη Νορμανδία από τη μία πλευρά και το πολυσύχναστο λιμάνι του Πόρτσμουθ από την άλλη.