Η NASA ίσως βρήκε αποδείξεις ζωής στον Άρη, αλλά οι επιστήμονες μπορεί να μην το μάθουν ποτέ

Ένα πέτρωμα με κηλίδες σαν της λεοπάρδαλης που θα μπορούσε να αποδείξει ότι υπήρξε κάποτε ζωή πέρα από τη Γη βρίσκεται σφραγισμένο μέσα σε έναν σωλήνα στον Άρη. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν εάν και πότε θα μπορέσουν να το μεταφέρουν στη Γη για να το εξετάσουν.

Το ρομποτικό όχημα Perseverance της NASA συνέλεξε το δείγμα, με την ονομασία Sapphire Canyon, από βραχώδεις σχηματισμούς στην κοιλάδα Neretva Vallis, την οποία είχαν διαμορφώσει ποτάμια που κατέληγαν σε μια αρχαία λίμνη στον κρατήρα Jezero πριν από περισσότερα από τρία δισεκατομμύρια χρόνια.

Το Perseverance προσεδαφίστηκε στην αποξηραμένη κοίτη της λίμνης τον Φεβρουάριο του 2021, με αποστολή να αναζητήσει πετρώματα που σχηματίστηκαν ή τροποποιήθηκαν από την παρουσία νερού και επομένως είχαν περισσότερες πιθανότητες να διατηρούν ενδείξεις αρχαίας ζωής. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της αποστολής, το Sapphire Canyon, μεγέθους περίπου όσο ένα κομμάτι κιμωλίας, είναι ακριβώς το είδος πετρώματος που ήλπιζαν να ανακαλύψουν.

«Είναι η πρώτη φορά που πιστεύω ότι βρήκαμε κάτι που πληροί τα κριτήρια μιας πιθανής βιοϋπογραφής στον Άρη», δήλωσε ο Έιντριαν Μπροζ, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Perseverance. «Αυτή τη στιγμή είναι σφραγισμένο μέσα στο σασί του ρόβερ, περιμένοντας την επιστροφή στη Γη».

Ωστόσο, το δείγμα ενδέχεται να μην φτάσει στον πλανήτη μας, τουλάχιστον όχι σύντομα.

Δεν μπορούμε να μάθουμε

Το πρόγραμμα Mars Sample Return, μια συνεργασία της NASA με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) για τη μεταφορά αρειανών δειγμάτων στη Γη, αντιμετώπισε έντονες επικρίσεις εξαιτίας του υψηλού κόστους και της πολυπλοκότητάς του. Έχοντας ήδη δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια, η NASA ανέστειλε και επανεξέτασε το πρόγραμμα το 2024, προτού το ακυρώσει, χωρίς να έχει παρουσιάσει σαφή εναλλακτική λύση.

Σε δήλωσή της στο CNNi τον Ιούλιο, η υπηρεσία ανέφερε ότι διερευνά «απλούστερες και οικονομικότερες επιλογές επιστροφής των δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων πιθανών εμπορικών ή διεθνών συνεισφορών».

Τα επιστημονικά όργανα του Perseverance, του οποίου η κατασκευή και εκτόξευση κόστισαν περίπου 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια, δεν επαρκούν για οριστικές απαντήσεις. «Μπορούμε να συνεχίσουμε αυτές τις μελέτες και να συγκεντρώνουμε ενδείξεις, αλλά δεν θα γνωρίζουμε ποτέ με βεβαιότητα μέχρι να επιστρέψουν τα δείγματα», τονίζει η Μπριόνι Χόργκαν, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Purdue και συνεργάτιδα της αποστολής.

Στο μεταξύ, η Κίνα ενδέχεται να προηγηθεί στην κούρσα επιστροφής αρειανών δειγμάτων. Η αποστολή Tianwen-3, που σχεδιάζεται να εκτοξευθεί το 2028, αποσκοπεί στη μεταφορά πετρωμάτων στη Γη το 2031. Τα δείγματα, ωστόσο, ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από εκείνα του Perseverance.

Τι σημαίνουν οι κηλίδες

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Sapphire Canyon οφείλεται στις χαρακτηριστικές κηλίδες του. Στη Γη, παρόμοιοι σχηματισμοί εμφανίζονται σε εδάφη και ιζήματα εξαιτίας μικροβιακής δραστηριότητας.

«Όταν μικροοργανισμοί διασπούν οργανική ύλη εγκλωβισμένη σε θαμμένα ιζήματα, μπορούν να δημιουργήσουν αποχρωματισμένες ζώνες και κηλίδες που μοιάζουν με εκείνες που εντόπισε το Perseverance», εξηγεί ο Μπροζ.

Το δείγμα εξορύχθηκε τον Ιούλιο του 2024 από ένα πέτρωμα σε σχήμα αιχμής βέλους, γνωστό ως Cheyava Falls. Οι γύρω αργιλικοί σχηματισμοί παρουσίαζαν επίσης εκατοντάδες χιλιάδες ανάλογες κηλίδες. Παρά τις ενθαρρυντικές ενδείξεις, όμως, μόνο η εργαστηριακή ανάλυση στη Γη μπορεί να αποκαλύψει εάν τα χαρακτηριστικά αυτά δημιουργήθηκαν από αρχαίους μικροοργανισμούς ή από αμιγώς χημικές και γεωλογικές διεργασίες, χωρίς την παρουσία ζωής.

Με πληροφορίες από: NASA may already have proof life once existed on another planet. Scientists might never get to find out by Ashley Strickland