Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανοίγει το σύνολο της ελληνοαμερικανικής ατζέντας
Στην τελική ευθεία έχει μπει η προετοιμασία του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ με τα επιτελεία των δύο χωρών να συνεργάζονται στενά για την οργάνωση της επικείμενης επίσκεψης του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο.
Με μια ιδιαίτερα πυκνή ατζέντα αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος αναμένεται στην ελληνική πρωτεύουσα το βράδυ της Τρίτης. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκτός απροόπτου θα παραμείνει στην Αθήνα έως το πρωί της 8ης Οκτωβρίου.
Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ οι τελικές λεπτομέρειες της επίσκεψης και της αμερικανικής αντιπροσωπείας εξακολουθούν να οριστικοποιούνται. Παρότι ο βασικός κορμός των συζητήσεων έχει ήδη διαμορφωθεί, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή, καθώς οι εξελίξεις δημιουργούν ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιφερειακό περιβάλλον.
Το πρώτο βήμα έγινε με την επίσκεψη στην Αθήνα της Αμερικανίδας υφυπουργού Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις, Άλισον Χούκερ, η οποία προετοίμασε το έδαφος. Κατά τη συνάντησή της με την Υφυπουργό Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου επιβεβαίωσαν την ισχυρή και διαρκή στρατηγική εταιρική σχέση των δύο χωρών με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στην εμβάθυνση της συνεργασίας και στην προώθηση των κοινών στόχων για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία.
Άμυνα, ενέργεια και Ανατολική Μεσόγειος στο επίκεντρο
Η ατζέντα του Στρατηγικού Διαλόγου περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την ασφάλεια και την αμυντική συνεργασία έως το εμπόριο, τις επενδύσεις, την ενέργεια, το περιβάλλον και την πολιτική προστασία.
Ιδιαίτερη θέση αναμένεται να καταλάβουν οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο του σχήματος «3+1», με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, η ενίσχυση των κοινωνικών και πολιτιστικών δεσμών των δύο χωρών, αλλά και ενδεχόμενες νέες συνεργασίες σε τομείς όπως η τεχνολογία και η καινοτομία.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ελλάδα αναμένεται επίσης να συζητηθεί διεξοδικά. Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν δύο χαρακτηριστικά σημεία της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, τόσο για τις επιχειρησιακές ανάγκες όσο και για τη γεωστρατηγική θέση στην ευρύτερη περιοχή.
Το ενεργειακό αποτύπωμα της Ελλάδας
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ενεργειακή διάσταση. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ενεργειακή ασφάλεια έχει εξελιχθεί σε κεντρικό ζήτημα της ευρωπαϊκής και αμερικανικής στρατηγικής.
Η Αθήνα προβάλλει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αξιοποιώντας υποδομές, διασυνδέσεις και δυνατότητες μεταφοράς ενέργειας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και μεγάλα περιφερειακά σχέδια, όπως ο GSI, τα οποία επανέρχονται στο προσκήνιο συγκεντρώνοντας το αμερικανικό ενδιαφέρον.
Η τουρκική παράμετρος
Από τη συζήτηση δεν θα απουσιάσουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις με φόντο τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τις τουρκικές παραφωνίες.
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο συμπίπτει με τις προσπάθειες της Άγκυρας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 αλλά και του φερόμενου τουρκικού νομοσχεδίου για την αποκαλούμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η παρουσία του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα σε μια χρονική περίοδο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ (3/11) εκτιμάται ότι θα προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης και στους κυβερνητικούς κύκλους της γείτονος.
Μέση Ανατολή, Ιράν και Ουκρανία
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική εξωτερική πολιτική επανεξετάζει τις προτεραιότητές της στην ευρύτερη περιοχή. Ενδεικτική ήταν η τηλεφωνική επικοινωνία του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Μάρκο Ρούμπιο στις 12 Αυγούστου, όπου ανέδειξαν την ισχυρή στρατηγική σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και τον ρόλο της Αθήνας στο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο 6ος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου αποτελεί συνέχεια μιας διαδικασίας που έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια και πλέον καλύπτει πολύ περισσότερα από την παραδοσιακή αμυντική συνεργασία.
Οι επαφές του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Μάρκο Ρούμπιο τον περασμένο Φεβρουάριο είχαν ήδη θέσει τις βασικές προτεραιότητες, ενώ τους επόμενους μήνες επιβεβαιώθηκε η πρόθεση Αθήνας και Ουάσιγκτον να πραγματοποιηθεί ο νέος γύρος στην ελληνική πρωτεύουσα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της ως χώρας με ενεργό παρουσία στις περιφερειακές εξελίξεις. Η γεωγραφική της θέση, οι στρατιωτικές υποδομές, οι ενεργειακές δυνατότητες και οι σχέσεις που έχει οικοδομήσει στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν τα βασικά στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται η ελληνική προσέγγιση.
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη σταθμό στον ελληνοαμερικανικό διάλογο αλλά πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία άμυνα, ενέργεια και περιφερειακή ασφάλεια συνδέονται όλο και στενότερα.
