ΗΠΑ και Ιράν ξανά σε τεντωμένο σχοινί – Από τη διπλωματία, στα σχέδια για νέους βομβαρδισμούς
Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης βρίσκονται εκ νέου σε τεντωμένο σχοινί, με την αμερικανική κυβέρνηση να ακολουθεί μια στρατηγική δύο ταχυτήτων. Ενώ ο Λευκός Οίκος εξετάζει σχέδια για μια σύντομη, αλλά εντατική στρατιωτική εκστρατεία αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιχειρεί να ανοίξει ένα κανάλι επικοινωνίας με την ιρανική ηγεσία.
Ωστόσο, η ένταση από τα Στενά του Ορμούζ, όπου τρία δεξαμενόπλοια τυλίχθηκαν στις φλόγες, επιβαρύνοντας τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και κλιμακώνοντας τον ναυτικό αποκλεισμό, επηρεάζει και τη διπλωματία.
Στο τραπέζι του Τραμπ τα σχέδια επίθεσης
Σύμφωνα με αποκάλυψη της Wall Street Journal, την Πέμπτη (29/10) ο ανώτατος διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, παρουσίασε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στρατιωτικές επιλογές για ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν, παρουσία του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και του στρατηγού Νταν Κέιν.
Οι ΗΠΑ προειδοποίησαν αραβικές χώρες για μια «σύντομη αλλά σφοδρή» εκστρατεία, ενώ ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων, αναφέροντας χαρακτηριστικά δήλωση για πιθανή επιχείρηση τύπου «Epic Fury». Το Πεντάγωνο προχωρά σε ενίσχυση της αεράμυνας, θωράκιση του Ισραήλ με συστοιχίες Patriot και απομάκρυνση προσωπικού.
Αναπάντητη από την Τεχεράνη η επιστολή Βανς
Από την άλλη, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέστειλε επιστολή στον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαεΐ, για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος. Το πρακτορείο Tasnim επιβεβαίωσε τη λήψη, σημειώνοντας πως η Τεχεράνη ζητά αποδοχή των όρων της και χαλάρωση των κυρώσεων, ενώ ο Τραμπ υποστήριξε πως η επαφή αφορούσε ιατρικές προμήθειες.
«Εκπλήρωση των όρων για να επέλθει πρόοδος»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι η εκπλήρωση των επτά όρων της Τεχεράνης είναι ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί πρόοδος στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Γκαλιμπάφ ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι όροι του Ιράν «έχουν δηλωθεί επανειλημμένα και σαφώς στους μεσολαβητές».
Το Ιράν είχε προτείνει τους παρακάτω επτά όρους για τον τερματισμό του πολέμου με τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της άρσης του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ, της αποδέσμευσης παγωμένων κεφαλαίων και του τερματισμού του ισραηλινού πολέμου στον Λίβανο:
1. Άρση των οικονομικών κυρώσεων: Πλήρης κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων που πλήττουν την ιρανική οικονομία.
2. Τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού: Να σταματήσει αμέσως ο αποκλεισμός που έχουν επιβάλει οι αμερικανικές δυνάμεις στα ιρανικά λιμάνια στον Περσικό Κόλπο.
3. Άρση των περιορισμών στο πετρέλαιο: Ελεύθερη και απρόσκοπτη πώληση του ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
4. Αποδέσμευση «παγωμένων» κεφαλαίων: Άμεση επιστροφή όλων των ιρανικών οικονομικών πόρων και περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί στο εξωτερικό.
5. Τερματισμός των πολεμικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα: Κατάπαυση του πυρός και πλήρης παύση των στρατιωτικών πληγμάτων, γεγονός που συνδέεται και με τις επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή (π.χ. Λίβανος).
6. Καμία παραχώρηση στο υπάρχον πυρηνικό πρόγραμμα: Η Τεχεράνη αρνείται να δεχτεί «προκαταβολικές» δεσμεύσεις για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου της, επιδιώκοντας να το κρατήσει ως διαπραγματευτικό χαρτί.
7. Όχι στην ανεξέλεγκτη επιστροφή των επιθεωρητών του ΟΗΕ: Το Ιράν προβάλλει ισχυρή αντίσταση στην άμεση επιστροφή των διεθνών πυρηνικών επιθεωρητών (IAEA) υπό το καθεστώς που ίσχυε προπολεμικά, εκφράζοντας φόβους για συλλογή πληροφοριών, και προτείνει εναλλακτικά τη διαχείριση του αποθέματος εντός της χώρας.
Στις φλόγες ο Περσικός Κόλπος και Περιφερειακή διαμεσολάβηση
Την ίδια ώρα, το ναυτικό των «Φρουρών της Επανάστασης» ανακοίνωσε ότι τρία πετρελαιοφόρα προσέκρουσαν σε νάρκες στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν προειδοποίησε για τους κινδύνους της περιοχής και διαμήνυσε ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά έως ότου ικανοποιηθούν οι όροι του.
Το Κατάρ προσπαθώντας να ρίξει τους τόνους, σε συνεργασία με άλλες περιφερειακές δυνάμεις, ηγείται διαβουλεύσεων για την επανέναρξη επιθεωρήσεων του IAEA με αντάλλαγμα οικονομικές διευκολύνσεις. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί δηλώνει ανοιχτός στη διπλωματία, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει επίσημη συμφωνία.
