«Καμπανάκι» για την εφοδιαστική αλυσίδα – Τα Στενά του Ορμούζ και τα χαμένα βαρέλια πετρελαίου
Περίπου 2.000 πλοία βρίσκονται ακινητοποιημένα στα Στενά του Ορμούζ αυτές τις μέρες, ενώ άλλα έχουν αλλάξει πορεία, έχουν δεχθεί πυρά ή έχουν κατασχεθεί.
Πρόκειται για μια συνθήκη που συνεχίζεται για ένατη εβδομάδα, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η οποία κάνει κράτη και αναλυτές να κρούουν των κώδωνα του κινδύνου για την εφοδιαστική αλυσίδα
Σε αυτό το κλίμα η ναυτιλιακή κίνηση στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ έχει αναδιαμορφωθεί πλήρως, διαταράσσοντας σε μεγάλο βαθμό τις παγκόσμιες αγορές και τις αλυσίδες εφοδιασμού πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και άλλων βασικών προϊόντων.
Η σημασία του περάσματος
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι καθοριστικής σημασίας για την ανακούφιση της πίεσης που ασκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις τιμές της ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ).
Οι χώρες που επηρεάζονται από τον πόλεμο στο Ιράν θα πρέπει να προετοιμαστούν για διαταραχές οι οποίες θα διαρκέσουν μήνες, ακόμη και αν η τρέχουσα ασταθής εκεχειρία διαρκέσει και τα Στενά ανοίξουν ξανά.
Η δίοδος που βρίσκεται μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, λειτουργεί ως ζωτική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων ενέργειας Kpler, το 2025 διέρχονταν από αυτό περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 31% του συνόλου των θαλάσσιων μεταφορών αργού πετρελαίου.
Παράλληλα, περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου που προέρχονται από τον Κόλπο βρίσκονται επίσης σε κίνδυνο.
Το «χαμένο» πετρέλαιο
Πριν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκινήσουν τις επιθέσεις τους στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, περίπου 3.000 πλοία διέσχιζαν συνήθως τα Στενά του Ορμούζ κάθε μήνα, σύμφωνα με την Lloyd’s List Intelligence.
Τα πετρελαιοφόρα που διέσχιζαν αντιπροσώπευαν περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε εξαγωγές αργού και άλλων προϊόντων πετρελαίου, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης Kpler, που αντιστοιχούν σε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Αλλά από την έναρξη του πολέμου, η κυκλοφορία έχει μειωθεί σε ελάχιστη, με μόλις 154 πλοία να έχουν καταγραφεί να διασχίζουν ολόκληρο τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.
«Η διαταραχή είναι ταχεία και άνευ προηγουμένου», δήλωσε ο Δημήτρης Αμπατζίδης, διευθυντής ναυτιλιακών κινδύνων και συμμόρφωσης στην Kpler, σύμφωνα με το CNNi.
Παράλληλα, «εάν η κατάσταση παραταθεί, θα δούμε απώλεια βαρελιών που δεν μπορούν να αντικατασταθούν από πουθενά», πρόσθεσε ο ο Ιωάννης Παπαδημητρίου, επικεφαλής αναλυτής εμπορευματικών μεταφορών στην εταιρεία δεδομένων Vortexa.
«Εδώ θα μπορούσαμε να δούμε την πραγματική απώλεια φορτίων – που θα πλήξει πραγματικά τη ναυτιλιακή βιομηχανία και θα μειώσει τους ναύλους (μεταφοράς)».
Προβλήματα και στο Κανάλι του Παναμά
Σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν την Τρίτη με τη Βολιβία, την Κόστα Ρίκα, τη Γουιάνα, την Παραγουάη, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, οι ΗΠΑ καταδίκασαν αυτό που χαρακτήρισαν «στοχευμένη οικονομική πίεση της Κίνας» και ενέργειες που «επηρεάζουν τα πλοία με σημαία Παναμά».
Οι χώρες κατηγόρησαν την Κίνα ότι κρατάει πλοία με σημαία Παναμά στα δικά της λιμάνια και δήλωσαν ότι αυτές οι ενέργειες αποτελούν «μια κατάφωρη προσπάθεια πολιτικοποίησης του θαλάσσιου εμπορίου και παραβίασης της κυριαρχίας των εθνών του ημισφαιρίου μας».
Υπενθυμίζεται πως τον Ιανουάριο, το Ανώτατο Δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε μια μακροχρόνια παραχώρηση που κατείχε μια εταιρεία που συνδέεται με το Χονγκ Κονγκ για τη λειτουργία των λιμένων Μπαλμπόα και Κριστομπάλ.
Η απόφαση αυτή ελήφθη εν μέσω συνεχιζόμενης πίεσης των ΗΠΑ στον Παναμά για περιορισμό της κινεζικής επιρροής γύρω από τη διώρυγα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί επανειλημμένα από την έναρξη της δεύτερης θητείας του ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αναλάβουν τον έλεγχο της Διώρυγας του Παναμά, ενώ κατηγορεί την Κίνα, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, ότι διαχειρίζεται τη στρατηγική πλωτή οδό, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το έξι τοις εκατό του παγκόσμιου εμπορίου.
