Οι Χούθι «φυλάνε» τα νώτα τους: Μάχες σε στρατηγικά υψώματα, ενώ ο Τραμπ ακυρώνει επιθέσεις

Η αστραπιαία προέλαση των Χούθι που υποστηρίζονται από το Ιράν, αυτόν τον μήνα, έχει επεκτείνει την ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή σε ένα νέο θέατρο και έχει απειλήσει περαιτέρω τα παγκόσμια ενεργειακά αποθέματα, αναφέρει το Reuters.

Η Ουάσιγκτον έχει απορρίψει μέχρι στιγμής τα επανειλημμένα αιτήματα του Διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, να συμμετάσχει στις συγκρούσεις στην Υεμένη.

Επί πλέον οι Χούθι ανακοίνωσαν το Σάββατο ότι εξαπέλυσαν επίθεση κατά του Ριάντ, όπου ακούστηκαν δυνατές εκρήξεις και έγιναν ορατές στήλες καπνού κοντά στο αεροδρόμιο.

Η Σαουδική Αραβία δεν έχει προβεί σε σχόλια σχετικά με τα πρώτα φερόμενα πλήγματα στην πρωτεύουσα από την έναρξη της κλιμάκωσης της έντασης.

Τελευταία στιγμή ακύρωσε επιθέσεις ο Τραμπ

Πληροφορίες ανέφεραν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε προετοιμαστεί την Κυριακή να εξαπολύσει αεροπορικές επιδρομές εναντίον των Χούθι μετά από νέες εκκλήσεις του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου.

Ωστόσο, η εφημερίδα ανέφερε ότι ο Τραμπ ακύρωσε τις αεροπορικές επιδρομές την τελευταία στιγμή, τη στιγμή μάλιστα που τα στρατεύματα φόρτωναν βόμβες σε αεροσκάφη.

Ο Τραμπ μίλησε την Κυριακή με τον Ρασίντ αλ-Αλίμι, πρόεδρο της υποστηριζόμενης από τη Σαουδική Αραβία και διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, ο οποίος του ζήτησε στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ, δήλωσαν τέσσερις πηγές στο Reuters.

Δύο από τις πηγές, μία από την Υεμένη και η άλλη από αξιωματούχο της Δύσης, δήλωσαν ότι ο Τραμπ δεν έδωσε καμία άμεση δέσμευση για στρατιωτική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Μάχες στα υψίπεδα

Οι Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν την πρωτεύουσα της Υεμένης από το 2014, κατέλαβαν αυτόν τον μήνα τις ακτές της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, εξαπολύοντας μια αστραπιαία επίθεση που έτρεψε σε φυγή τις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης —η οποία υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία και εδρεύει στον νότο.

Σύμφωνα με τους Χούθι, η Σαουδική Αραβία έχει εξαπολύσει τις τελευταίες ημέρες εκατοντάδες πλήγματα εναντίον των θέσεων των μαχητών στα ορεινά. Ωστόσο, το πλεονέκτημα της αεροπορικής ισχύος δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να ανακόψει σημαντικά την προέλαση των μαχητών, καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ριάντ έχουν ουσιαστικά διαλυθεί.

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, σχεδόν 700 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και χιλιάδες έχουν τραυματιστεί κατά την πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων. Περισσότεροι από 120.000 Υεμενίτες έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους εντός της χώρας, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν διαφύγει με πλοιάρια διασχίζοντας την Ερυθρά Θάλασσα προς την Αφρική.

Πέντε στρατιωτικές πηγές της Υεμένης δήλωσαν στο Reuters ότι οι Χούθι επιδιώκουν πλέον να καταλάβουν στρατηγικά υψώματα —γνωστά ως Όρη Καχμπούμπ— σε δύο επαρχίες, την Ταΐζ και τη Λαχίτζ, οι οποίες χωρίζουν την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας από τον νότο που ελέγχεται από την κυβέρνηση.

Οι συγκρούσεις επικεντρώνονται στα περίχωρα της απομακρυσμένης ορεινής περιφέρειας Αλ-Ουαζιγίγια, στην επαρχία Ταΐζ, καθώς και στην περιοχή Ρας αλ-Άρα κατά μήκος των ακτών του Ινδικού Ωκεανού —ανάμεσα στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, την οποία κατέλαβαν οι μαχητές την περασμένη εβδομάδα, και τη βάση της κυβέρνησης στο Άντεν.

Σύμφωνα με τις πηγές, οι Χούθι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τα νώτα των δυνάμεών τους γύρω από το στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ (που οδηγεί στην Ερυθρά Θάλασσα), θέτοντας υπό τον έλεγχό τους τα γύρω υψώματα, γεγονός που θα τους επέτρεπε να ανοίξουν νέα μέτωπα.

Αυτό θα συνέβαλλε στην προστασία εκτεθειμένων θέσεων που κατέλαβαν οι Χούθι κατά την προέλασή τους γύρω από τη Ντουμπάμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα, και στο νησί Περίμ, εντός του στενού.

Σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου

Η κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι δημιουργεί ένα νέο δίλημμα για τον Τραμπ, ο οποίος δέχεται πιέσεις να συνδράμει στην άμυνα των στενών συμμάχων της Ουάσιγκτον στη Σαουδική Αραβία, αλλά ταυτόχρονα ανησυχεί μήπως κλιμακώσει περαιτέρω τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή πόλεμο που ξεκίνησε ο ίδιος τον Φεβρουάριο κατά του Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν τις θέσεις των Χούθι επί δύο μήνες στις αρχές του 2025, ωστόσο ο Τραμπ διέκοψε τις επιθέσεις αυτές αφού κατέληξε σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την οργάνωση και έκτοτε έχει μείνει εκτός της σύγκρουσης.

Ο έλεγχος που απέκτησαν πρόσφατα οι Χούθι στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ενέχει τον κίνδυνο αποκλεισμού της κύριας εναλλακτικής διαδρομής που χρησιμοποιούσε η Σαουδική Αραβία για τις εξαγωγές πετρελαίου, προκειμένου να παρακάμπτει τα προβλήματα στο Στενό του Ορμούζ.

Η Σαουδική Αραβία αντέδρασε αυξάνοντας τις αποστολές μέσω του Ορμούζ, όπου ένας μικρός αριθμός δεξαμενόπλοιων πραγματοποιεί συνεχείς διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου με απενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού, χρεώνοντας ναύλα-ρεκόρ —που φτάνουν έως και το ένα τέταρτο της αξίας του φορτίου— για να αναλάβουν το ρίσκο της εμπόλεμης ζώνης. Στη συνέχεια, μεταφορτώνουν το πετρέλαιο σε άλλα πλοία στον Ινδικό Ωκεανό, με προορισμό πελάτες στην Ασία ή αλλού.

Τα δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας μέσω του Στενού του Ορμούζ έφτασαν τα 2,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τις τελευταίες ημέρες —από μόλις 700.000 τον Αύγουστο— αντισταθμίζοντας εν μέρει τη διακοπή των φορτώσεων από το σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αυτό συνέβαλε στον περιορισμό της παγκόσμιας τιμής του αργού πετρελαίου, η οποία υποχώρησε πλησιέστερα στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, αφού την περασμένη εβδομάδα είχε πλησιάσει τα 110 δολάρια. Ωστόσο, οι καταναλωτές και η βιομηχανία εξακολουθούν να πληρώνουν τιμές-ρεκόρ για τα διυλισμένα καύσιμα.

Η τιμή λιανικής του ντίζελ στις ΗΠΑ —ζήτημα πολιτικά ευαίσθητο για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών σε έξι εβδομάδες— σημείωσε τη Δευτέρα νέο ιστορικό ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 6,51 δολάρια ανά γαλόνι. Η τιμή κυμαίνονταν γύρω στα 3,75 δολάρια πριν ο Τραμπ ξεκινήσει τον πόλεμο στο πλευρό του Ισραήλ, τον Φεβρουάριο.

Η διπλωματία στην ευρύτερη σύγκρουση έχει σε μεγάλο βαθμό βαλτώσει από τότε που κατέρρευσε η ενδιάμεση συμφωνία του Ιουνίου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αναμένεται να πετάξει την Τρίτη στη Νέα Υόρκη για να παραστεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, την πρώτη τέτοια επίσκεψη από τότε που ο Τραμπ ξεκίνησε την «Επιχείρηση Επική Οργή» εναντίον της χώρας του μαζί με το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.

Υπό τον έλεγχο των Χούθι πόλη στρατηγικής σημασίας για τον έλεγχο του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ

Να σημειωθεί ότι την περασμένη Πέμπτη (10/9) οι Χούθι έθεσαν υπό τον έλεγχό τους το λιμάνι της πόλης Μούχα.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι Σιίτες αντάρτες που υποστηρίζονται από το Ιράν επιδιώκουν να ελέγξουν όλες τις περιοχές στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας και κατά συνέπεια το στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ.

Το διαφαινόμενο, νέο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν απειλεί ακόμη περισσότερο τον παγκόσμιο ανεφοδιασμό σε ενέργεια. Το Μπαμπ ελ Μάντεμπ (η Πύλη των Δακρύων) αποτελεί τη νότια έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, ανάμεσα στην Υεμένη —στην Αραβική Χερσόνησο— και το Τζιμπουτί και την Ερυθραία —στις αφρικανικές ακτές—, γεγονός που το καθιστά σημαντικό στόχο για τους Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της Υεμένης καθώς και μεγάλο μέρος του βορρά.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες οδούς για την εξαγωγή αργού πετρελαίου από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του αγωγού SUMED στις ακτές της Αιγύπτου, αλλά και προϊόντων προς την Ασία.

Ο αποκλεισμός του στενού αυτού θα απομονώσει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, και θα τους στερήσει τη βασική τους θαλάσσια οδό, μετά τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν.