Συνταγματική Αναθεώρηση: Τι προτείνει το ΠΑΣΟΚ για άρθρο 86, δικαιοσύνη, ιδιωτικά πανεπιστήμια

Ολοκληρωμένο σχέδιο προτάσεων ενόψει της συνταγματικής αναθεώρησης διαμόρφωσε το ΠΑΣΟΚ το οποίο εμμένει στην απόφασή του να μην στηρίξει στην παρούσα Βουλή άρθρα που μπορεί να διαμορφώσουν ενισχυμένες πλειοψηφίες, για να μην λάβει «λευκή επιταγή» η παρούσα κυβέρνηση.

Κύκλοι της Χαριλάου Τρικούπη αναφέρουν ότι η πρόταση του κόμματος για την αναθεώρηση του Συντάγματος εστιάζει σε τρεις πυλώνες: 1) δικαιώματα που ανταποκρίνονται στην εποχή μας, 2) θεσμοί, διαφάνεια και λογοδοσία και 3) αλλαγές που αφορούν στην ίδια τη διαδικασία αναθεώρησης.

Διευκρινίζουν, ταυτόχρονα, ότι προβλέπει μεν την αναθεώρηση 21 υφιστάμενων άρθρων και την θέσπιση τεσσάρων νέων, αλλά θα εμπλουτιστεί και θα καθοριστεί τελικά από τη δημόσια διαβούλευση. Περαιτέρω, επαναλαμβάνουν ότι η απαιτούμενη εκ του Συντάγματος υπερπλειοψηφία «θα πρέπει να υπάρξει μόνο στο πλαίσιο της επόμενης, αναθεωρητικής Βουλής» και προτείνουν μάλιστα τροποποίηση του σχετικού άρθρου του Συντάγματος ώστε αυτή η πρόνοια να αποτελέσει πλέον συνταγματικό «κανόνα».

Μεταξύ των προτάσεων που θα καταθέσει το ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνονται οι παρακάτω:

1. Άρθρο 86 (ευθύνη υπουργών). Στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η ουσιαστική αποπολιτικοποίηση της ευθύνης υπουργών. Η προτεινόμενη ρύθμιση απομακρύνει πλήρως τη Βουλή από τη διαδικασία δίωξης αφού τη σχετική αρμοδιότητα αναλαμβάνει ειδικό συμβούλιο. Αν η υπόθεση φθάσει στο ακροατήριο, η δίκη διεξάγεται ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου.
2. Άρθρο 90 (ανώτατο δικαστικό συμβούλιο). Στόχος της ρύθμισης είναι να παύσει η κυβερνητική κηδεμονία της δικαιοσύνης. Μεταφέρεται η αρμοδιότητα επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή με 19 μέλη, κατά πλειοψηφία αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας (δικηγόροι και καθηγητές νομικών σχολών ΑΕΙ). Επίσης προωθείται συνταγματική κατοχύρωση της τετραετούς απαγόρευσης ανάληψης δημοσίων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς λειτουργούς.
3. Με νέα πρόβλεψη προωθείται η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, η οποία θα επιφορτιστεί με τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών
4. Άρθρο 110 (αναθεώρηση του Συντάγματος): Όπως επισημάνθηκε, προτείνεται τροποποίηση ώστε η «υπερπλειοψηφία» των 3/5 να απαιτείται υποχρεωτικά στη δεύτερη, αναθεωρητική Βουλή.
5. Άρθρο 16 (ιδιωτικά πανεπιστήμια): Προβλέπεται ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
6. Άρθρο 17 (προστασία της ιδιοκτησίας): Θεσπίζεται υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της χώρας. Εισάγεται νομοθετική εξουσιοδότηση για την θέσπιση ειδικών περιορισμών και όρων στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές, καθώς και σχετικών μηχανισμών ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών για λόγους εθνικής ασφάλειας.
7. Άρθρο 21 (προστασία οικογένειας): Κατοχυρώνεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας ως συνταγματικός θεσμός. Θεσπίζεται υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά για την διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
8. Άρθρο 102 (ΟΤΑ): Ενισχύεται η αρχή της αυτοδιοίκησης, με την σαφέστερη κατοχύρωση του τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και τη θέσπιση αυξημένων εγγυήσεων για τη μεταβολή των αρμοδιοτήτων τους. Διευρύνεται η διοικητική και κανονιστική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, περιορίζεται η κρατική εποπτεία σε έλεγχο νομιμότητας και ενισχύεται η θεσμική προστασία των αιρετών οργάνων. Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για την οικονομική αυτοτέλεια, με πρόβλεψη επαρκών πόρων και κανόνες διαφάνειας και δημοσιονομικής ισορροπίας.