Γιατί η Ισπανία κατέχει τους θύλακες Θέουτα και Μελίγια στην βόρεια ακτή της Αφρικής
Πάνω από 60.000 μετανάστες πέρασαν το τελευταίο 24ωρο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη βόρεια Αφρική θέτοντας σε συναγερμό τη Μαδρίτη αλλά και όλη τη Ευρώπη.
Βίντεο και εικόνες από τα σύνορα έδειχναν πλήθη ανθρώπων —κυρίως Μαροκινούς— να κινούνται γύρω από τους κυματοθραύστες μιας αστικής παραλίας, κοντά σε συνοριακό φυλάκιο με το Μαρόκο, και να βγαίνουν σε τοπικούς δρόμους. Από αυτούς ήδη αρκετές χιλιάδες έχουν ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο.
Τουλάχιστον 57 άτομα έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθεια να φτάσουν στο θύλακα, γεγονός που ώθησε την Ισπανία να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις για την αποκατάσταση της τάξης στα σύνορα ενώ στο σημείο βρέθηκε και ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ.
Δεν κατέστη άμεσα σαφές τι ώθησε τόσο πολλούς ανθρώπους να περάσουν στη Θέουτα.
Η Θέουτα και το μεγαλύτερο ισπανικό έδαφος της Μελίγια —που βρίσκεται 400 χιλιόμετρα ανατολικότερα— εντοπίζονται στις ακτές της Μεσογείου, στο άκρο της Αφρικής. Και οι δύο αυτόνομες πόλεις ανήκουν στην Ισπανία και αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική.
Υπό ισπανική κυριαρχία από το 1580, η Θέουτα φιλοξενεί έναν μεικτό πληθυσμό Χριστιανών και Μουσουλμάνων, καθώς και Ισπανούς και Μαροκινούς κατοίκους και εργαζόμενους που μετακινούνται καθημερινά εκεί, οι οποίοι συμβιώνουν σε σχετική αρμονία.
Αντίστοιχα η Μελίγια καταλήφθηκε από τους Ισπανούς το 1496 παραμένοντας έκτοτε υπό την κυριαρχία τους. Στην πόλη αυτή το 1936 κηρύχθηκε η επανάσταση από τον στρατηγό Φρανθίσκο Φράνκο, η οποία προκάλεσε τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι Ισπανοί.
Το Μαρόκο δεν αναγνωρίζει επίσημα τη Θέουτα και τη Μελίγια ως ισπανικό έδαφος και συχνά αναφέρεται σε αυτές ως κατεχόμενα εδάφη.
Επίκεντρο διπλωματικών κρίσεων η Θέουτα
Η Θέουτα έχει αποτελέσει επίκεντρο διπλωματικών κρίσεων μεταξύ Μαδρίτης και Ραμπάτ κατά το πρόσφατο παρελθόν. Τον Μάιο του 2021, η μαροκινή κυβέρνηση χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους, επιτρέποντας σε περίπου 8.000 άτομα από το Μαρόκο και χώρες της υποσαχάριας Αφρικής να εισρεύσουν στη Θέουτα μέσα σε μόλις δύο ημέρες.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύτηκε ευρέως ως αντίποινα για την απόφαση της Ισπανίας να επιτρέψει σε ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της αμφισβητούμενης περιοχής της Δυτικής Σαχάρας να λάβει ιατρική περίθαλψη σε ισπανικό νοσοκομείο.
Η ένταση εκτονώθηκε μόνο αφού ο Σάντσεθ άλλαξε τη μακροχρόνια στάση της χώρας του σχετικά με τη Δυτική Σαχάρα και συναντήθηκε με τον βασιλιά του Μαρόκου, Μοχάμεντ ΣΤ’, το επόμενο έτος.
Η Ισπανία αποτελεί βασικό σημείο άφιξης στην Ευρώπη για άτομα που αναζητούν καλύτερες οικονομικές ευκαιρίες ή διαφυγή από τη βία στις πατρίδες τους. Η Θέουτα και η Μελίγια είναι βαριά οχυρωμένες, καθώς θεωρούνται προορισμοί για όσους προσπαθούν να φτάσουν στην Ισπανία από το Μαρόκο και άλλα μέρη της Αφρικής.
Πολλοί μετανάστες που φτάνουν στη Θέουτα ή τη Μελίγια επιστρέφουν άμεσα στις χώρες τους, ενώ άλλοι κρατούνται σε κέντρα φιλοξενίας μεταναστών και μπορούν να υποβάλουν αίτημα ασύλου στην Ισπανία.
Για να φτάσουν στη Θέουτα, οι άνθρωποι συχνά κολυμπούν από τη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, διανύοντας απόσταση περίπου πέντε χιλιομέτρων. Άλλοι επιχειρούν τη διάσχιση από την κοντινότερη πόλη Μπελιουνές.
Οι αφίξεις μεταναστών στη Θέουτα και τη Μελίγια είναι γενικά πολύ λιγότερες σε σύγκριση με εκείνες που φτάνουν στην Ισπανία μέσω των Καναρίων και των Βαλεαρίδων Νήσων.
Ο συνολικός πληθυσμός μεταναστών στην Ισπανία έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, με περίπου 10 εκατομμύρια ανθρώπους —σε μια χώρα 50 εκατομμυρίων κατοίκων— να έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό.
Πολλοί προέρχονται από την Κολομβία, τη Βενεζουέλα και το Μαρόκο και εργάζονται σε καίριους τομείς της ισπανικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, του τουρισμού και του κλάδου των υπηρεσιών.
