Δημογραφικό: Μόλις 65.000 παιδιά γεννήθηκαν στην Ελλάδα την τελευταία διετία – Τα αίτια της μείωσης
Νέα στοιχεία για το δημογραφικό ζήτημα της Ελλάδας αποκαλύπτουν πως τα τελευταία 20 χρόνια οι γεννήσεις έχουν μειωθεί κατά 44%, ενώ παράλληλα αυξάνεται η ηλικία απόκτησης παιδιών.
Οι γεννήσεις στη χώρα πλησιάζουν τη μείωση κατά το ήμισυ, καθώς όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ o καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), Βύρωνας Κοτζαμάνης, από 117,6 χιλιάδες ετησίως το 2008-2009 έχουν μειωθεί στις 65 χιλιάδες αντίστοιχα το 2025-26.
Ταυτόχρονα, η μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται απρόσκοπτα (30,2 και 30,3 το 2008 και 2009, 32,2 και 32,3 έτη το 2025 και 2026).
Η μείωση των γεννήσεων που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και συνεχίζεται- αν εξαιρέσουμε την περίοδο 2003-09 που καταγράφεται μια μικρή αύξηση- μέχρι σήμερα, οφείλεται κυρίως στην μείωση του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν ανά γυναίκα μετά το 1960 (2,0 όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, λιγότερα από 1,5 όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985).
Μείωση πραγματικού εισοδήματος, στεγαστική κρίση, ασταθής ένταξη στην αγορά: Οι βασικές αιτίες
Μεταξύ άλλων, ο κ. Κοτζαμάνης επισημαίνει πως «η απουσία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού παιδιών από τις νεότερες γενεές σε συνδυασμό με την αύξηση της ανεργίας, τις δυσκολίες σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας, τη μείωση των πραγματικών εισοδημάτων και, μετά το 2020 την στεγαστική κρίση, ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αίσθηση ανασφάλειάς για το μέλλον επηρεάζοντας αναπόφευκτα τόσο την δημιουργία οικογένειας όσο και την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού απογόνων».
Στο φαινόμενο συνέβαλε η μείωση του αριθμού των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία καθώς οι 25-44 ετών μειώθηκαν κατά 480 χιλιάδες (- 28%) ανάμεσα στο 2008-09 κα το 2025-26.
Η μείωση της ηλιακής ομάδας, σύμφωνα με τον καθηγητή, οφείλεται στο γεγονός ότι σε αναπαραγωγική ηλικία φθάνουν όλο και λιγότερα άτομα, λόγω της μείωσης των γεννήσεων που άρχισαν να καταγράφονται μετά το 1980 και, δευτερευόντως, λόγω του κύματος μετανάστευσης στο εξωτερικό. Είναι ενδεικτικό ότι την τελευταία 15ετία έφυγε από τη χώρα μας ένα τμήμα των ατόμων που γεννήθηκαν στην Ελλάδα πριν από 25 έως 45 χρόνια, αλλά και πλήθος αλλοδαπών των ιδίων ηλικιών που είχαν εγκατασταθεί μετά το 1990.
Υπερδιπλασιάστηκαν οι γεννήσεις εκτός γάμου
Ταυτόχρονα, την τελευταία 20ετία οι τιμές των δεικτών γονιμότητας από 1500 παιδιά/1000 γυναίκες το 2008-2009 έχουν μειωθεί στα 1240 παιδιά/1000 γυναίκες το 2025-2026.
Οι γεννήσεις εκτός γάμου έχουν υπερδιπλασιασθεί (από 7,4 χιλ. σε 17,8 αντίστοιχα), 10 στα 100 παιδιά (εκτίμηση) έρχονται πλέον στον κόσμο με την μέθοδο της υποβοηθούμενης γονιμότητας και 63 στα 100 έχουν γεννηθεί με καισαρική, ενώ την ίδια περίοδο ένα σημαντικό μέρος των γεννήσεων της περιόδου αυτής (μία στις 7) προέρχονται από αλλοδαπές μητέρες.
Στο 11,2 οι γυναίκες που γεννούν μετά τα 40
Το 30% των γεννήσεων προέρχεται από μητέρες μικρότερες των 30 ετών, ενώ το ίδιο ποσοστό το 2008-09 ανερχόταν στο 43% (το δε 1980 στο 78%).
Το ποσοστό των γεννήσεων από γυναίκες 40 ετών και άνω υπερ-τριπλασιάσθηκε σχεδόν (4,5% το 2008-09 και 11,2% -εκτίμηση- το 2025-26) και εξαπλασιάσθηκε σε σχέση με το 1980 που ανερχόταν στο 1,8 %.
Να σημειωθεί ότι, οι γεννήσεις ανάμεσα στο 2008-9 και το 2025-26 αυξήθηκαν μόνο στις ηλικίες 40-44 και 45-49 ετών, ενώ μειώθηκαν σε όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες.
Σύμφωνα με τον κ. Γκοτζαμάνη, οι αλλαγές της αναπαραγωγικής συμπεριφοράς των ζευγαριών καταγράφονται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Σε όλες αυτές τις χώρες, όπως σημειώνει ο καθηγητής «καταγράφονται κοινές τάσεις που έχουν επηρεάσει τις συμπεριφορές αυτές».
Παρατηρείται, όπως υποστηρίζει μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο κ. Γκοτζαμάνης, μεταξύ άλλων «ανάδυση της επιθυμίας για αυτό-εκπλήρωση, αστικοποίηση και μείωση του αγροτικού πληθυσμού, αύξηση του χρόνου παραμονής των νεότερων γενεών στο εκπαιδευτικό σύστημα, δυσκολίες σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας και πρόσβασης σε κατοικία, εμπόδια για έναν ικανοποιητικό συνδυασμό οικογενειακής ζωής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, έμφυλες διακρίσεις, αύξηση του κόστους ανατροφής ενός παιδιού».
Σε τι διαφέρει η Ελλάδα;
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία, που επικαλείται ο καθηγητής, είχε την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση των γεννήσεων από όλες χώρες της ΕΕ27 -των πρώην σοσιαλιστικών εξαιρουμένων- τόσο ανάμεσα στο 1980 και το 2008-09 όσο και το ανάμεσα στο 2008-09 και το 2025-26 (-20% και -45% αντίστοιχα).
Ανήκει επίσης στη μικρή εκείνη ομάδα χωρών που είχαν αφενός τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του αριθμού των παιδιών, ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και σε αυτές που γεννήθηκαν τριάντα χρόνια αργότερα (αρχές της δεκαετίας του ’80), αφετέρου στην ταχύτερη αύξηση της μέση ηλικίας στην τεκνογονία καθώς η ηλικία αυτή αυξήθηκε κατά περισσότερα από 5 χρόνια ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν το 1952 και σε αυτές που γεννήθηκαν το 1982.
