Ουκρανία: Στον Πούτιν η νέα αμερικανική πρόταση για ειρήνη – «Παραγωγικές οι συνομιλίες με Ζελένσκι»
Νέα πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα, Τετάρτη (21/10), στον Βλαντίμιρ Πούτιν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, κατά τη συνάντησή τους στην Αγία Πετρούπολη. Το σχέδιο διαμορφώθηκε έπειτα από συνομιλίες των ΗΠΑ με την ουκρανική ηγεσία και Ευρωπαίους αξιωματούχους, με την Ουάσιγκτον να κάνει λόγο για ουσιαστική πρόοδο, χωρίς ωστόσο να έχει εξασφαλιστεί η συναίνεση της Μόσχας.
Σύμφωνα με το Axios, ο Γουίτκοφ θα παρουσιάσει στον Ρώσο πρόεδρο τις προτάσεις που συζητήθηκαν την Τρίτη στο Όσλο, με στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας. Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχει εξ αποστάσεως και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ.
Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τις συνομιλίες με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι «πολύ παραγωγικές», δηλώνοντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι «υπάρχει πλέον ισχυρή σύγκλιση μεταξύ των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ευρώπης σχετικά με τα επόμενα βήματα».
Τι περιλαμβάνει η νέα αμερικανική πρόταση
Αν και το πλήρες περιεχόμενο της νέας αμερικανικής πρότασης δεν έχει δημοσιοποιηθεί, σύμφωνα με το Axios και τις πληροφορίες από τις συνομιλίες στο Όσλο, οι διαβουλεύσεις επικεντρώνονται στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και στους όρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.
Στο πρώτο σκέλος περιλαμβάνονται η διασφάλιση της ουκρανικής κυριαρχίας, η παροχή αξιόπιστων εγγυήσεων ασφαλείας, η ευρωπαϊκή ενσωμάτωση της χώρας και η οικονομική ανασυγκρότησή της μετά τον πόλεμο.
Το δεύτερο αφορά τις προϋποθέσεις μιας διαρκούς ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Μόσχα, στο πλαίσιο της οποίας εξετάζονται η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη και οι δυνατότητες οικονομικής συνεργασίας μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Στις διαβουλεύσεις τέθηκε επίσης το ενδεχόμενο αμοιβαίας αναστολής των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ένα από τα ζητήματα στα οποία επιμένει η κυβέρνηση Τραμπ.
Ο Κούσνερ επανέλαβε την απαίτηση του Αμερικανού προέδρου να σταματήσουν τα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου. Ο Ζελένσκι δήλωσε διατεθειμένος να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, εφόσον η Ρωσία αναστείλει αντίστοιχα τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών ενεργειακών υποδομών.
Δεν έχει διευκρινιστεί, πάντως, εάν η αμοιβαία αναστολή των πληγμάτων αποτελεί επίσημο όρο του επικαιροποιημένου σχεδίου ή ξεχωριστό μέτρο αποκλιμάκωσης που θα μπορούσε να προηγηθεί μιας ευρύτερης συμφωνίας.
Οι συνομιλίες στο Όσλο και η πρόταση για τριμερή συνάντηση
Η νέα πρωτοβουλία διαμορφώθηκε κατά τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στη νορβηγική πρωτεύουσα, με τη συμμετοχή του Ζελένσκι, του Γουίτκοφ, του πρωθυπουργού της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, του προέδρου της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και εκπροσώπων ευρωπαϊκών χωρών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η ουκρανική πλευρά κατέθεσε νέες ιδέες, οι οποίες εξετάστηκαν αναλυτικά, οδηγώντας σε μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των διαπραγματευτικών ομάδων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ζελένσκι ζήτησε να πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση κορυφής με τον Τραμπ και τον Πούτιν, προκειμένου να εξεταστούν απευθείας τα ζητήματα που εξακολουθούν να εμποδίζουν μια ειρηνευτική συμφωνία.
Η Μόσχα δεν έχει αποδεχθεί μέχρι στιγμής την πρόταση, ενώ η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διαπιστώσει εάν το νέο πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει βάση για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Οι αμερικανικές κινήσεις προς τη Μόσχα
Η συνάντηση Γουίτκοφ–Πούτιν πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να ενισχύσει τις διπλωματικές επαφές με τη Ρωσία, προκαλώντας παράλληλα ανησυχία στο Κίεβο και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η πρόσφατη συμφωνία για τις προμήθειες ρωσικού ντίζελ και η χαλάρωση αμερικανικών κυρώσεων έχουν αντιμετωπιστεί από την Ουάσιγκτον ως κινήσεις που ενδέχεται να διευκολύνουν τον διάλογο με τη Μόσχα.
Ο Τραμπ εκτίμησε την Τρίτη ότι η Ρωσία επιθυμεί συμφωνία, ασκώντας ταυτόχρονα πίεση στον Ζελένσκι να προχωρήσει σε διευθέτηση του πολέμου. Προειδοποίησε μάλιστα ότι, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η κατάσταση θα επιδεινωθεί για την Ουκρανία.
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος ευχαρίστησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επανέναρξη της παροχής πληροφοριών έγκαιρης προειδοποίησης σχετικά με ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις, έπειτα από την ένταση που είχε προηγηθεί στις σχέσεις Κιέβου και Ουάσιγκτον.
Η διπλωματική κινητικότητα εξελίσσεται ενώ οι ρωσικές επιθέσεις κατά της Ουκρανίας συνεχίζονται, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό το ζήτημα της εφαρμογής και της επιτήρησης οποιασδήποτε πιθανής κατάπαυσης του πυρός.
Με τις ΗΠΑ, την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους εταίρους να έχουν προχωρήσει στη διαμόρφωση κοινού πλαισίου διαπραγμάτευσης, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η στάση που θα τηρήσει ο Πούτιν απέναντι στις προτάσεις του Γουίτκοφ. Από την απάντηση της Μόσχας θα εξαρτηθεί εάν οι διπλωματικές επαφές μπορούν να εξελιχθούν σε απευθείας συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου.
