«Ο Πούτιν μάλλον δεν θέλει ειρήνη στην Ουκρανία», αποκάλυψε ο Νορβηγός ηγέτης που μίλησε μαζί του

Πλέον, όμως έρχεται ένα ακόμη κεφάλαιο να προστεθεί, καθώς ο Στέρε με αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο Politico, αμφισβητεί ανοιχτά την αισιόδοξη πρόβλεψη του Αμερικανού προέδρου ότι μια «μεγάλη, όμορφη» ειρηνευτική συμφωνία βρίσκεται κοντά στην υπογραφή, προκειμένου να τερματιστεί ο σχεδόν πενταετής πόλεμος πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Λίγο πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι, ο Στέρε έκανε μια «νηφάλια» εκτίμηση για τον τρόπο σκέψης του Ρώσου ηγέτη Βλαντίμιρ Πούτιν και τις πιθανότητες μιας επικείμενης κατάπαυσης του πυρός.

Καθώς ο Λευκός Οίκος προωθεί σχέδια για την αναθεώρηση της καθιερωμένης αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη, ο Στέρε προειδοποίησε ευθέως ότι η άμυνα της ηπείρου δεν πρέπει να γίνει διαπραγματευτικό χαρτί στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

«Θα ήμουν επιφυλακτικός», δήλωσε ο Στέρε, όταν ρωτήθηκε τι αναμένει να προκύψει από τις τελευταίες συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σύμφωνα με τον Στέρε, η ατζέντα του Άμπου Ντάμπι θα περιλαμβάνει ενδεχομένως συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα ώστε να επιτραπεί η ασφαλής μεταφορά σιτηρών, κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές, πάγωμα της πρώτης γραμμής στη σύγκρουση και άλλα «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης», όπως οι ανταλλαγές κρατουμένων. Έχει επίσης γίνει εργασία στο ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας για να διασφαλιστεί ότι ο Πούτιν δεν θα επιτεθεί ξανά, είπε.

Ο ηγέτης της Νορβηγίας βρέθηκε στο «μάτι του κυκλώνα» περισσότερες από μία φορές κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Σε συνεργασία με τον στενό του φίλο και περιφερειακό σύμμαχο, τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ο Στέρε προσπάθησε τον περασμένο μήνα να διασώσει την παραπαίουσα ειρηνευτική διαδικασία, φιλοξενώντας στο Όσλο συνάντηση με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Αυτό έφερε ξανά την Ουκρανία και την Αμερική στην ίδια γραμμή και προετοίμασε το έδαφος για τη συζήτηση στο Άμπου Ντάμπι. Ωστόσο, μία ημέρα μετά τη συνάντηση του Όσλο, ο Γουίτκοφ βρισκόταν στην Αγία Πετρούπολη επαινώντας τον Πούτιν κατά πρόσωπο ως «ανθρωπιστή», μια δήλωση που προκάλεσε αποτροπιασμό σε πολλούς από τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας.

Ο Στέρε είπε ότι είναι υπερβολικά διπλωμάτης για να αποκαλύψει πώς τον έκανε να νιώσει αυτό το σχόλιο. Πρόσθεσε όμως: «Δεν θα αποτελούσε μέρος του δικού μου λεξιλογίου».

Δεδομένου του καθοριστικού ρόλου του Γουίτκοφ στις διαπραγματεύσεις, καθώς και της πρόσφατης δήλωσης του ίδιου του Τραμπ ότι η Ρωσία τα πηγαίνει «μια χαρά» στην Ουκρανία, ο Στέρε εμπιστεύεται αυτά τα πρόσωπα ως εγγυητές μιας δίκαιης ειρηνευτικής διαδικασίας για την Ουκρανία;

Θα πρέπει η Ευρώπη να τους εμπιστεύεται ή όχι; Παρά τη διπλωματικότητά του και την εμπειρία του ως υπουργός Εξωτερικών, η απάντηση του 66χρονου Νορβηγού δεν είναι ένα ξεκάθαρο «ναι». «Εμπιστεύομαι ότι οι ΗΠΑ αναζητούν έναν τρόπο να τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε.

Σε ανοιχτή γραμμή με το Κρεμλίνο

Στις 27 Οκτωβρίου, ο Στέρε και ο Στουμπ πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Αντί να περιμένουν τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν μια συμφωνία με τον Πούτιν που θα είχε τεράστιες επιπτώσεις για την Ευρώπη, σήκωσαν το τηλέφωνο για να καλέσουν απευθείας το Κρεμλίνο. Ήταν μια σπάνια προσέγγιση από φιλο-ουκρανούς ηγέτες προς τον Πούτιν, ο οποίος έχει απομονωθεί από την Ευρώπη από τότε που ξεκίνησε η ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022.

Η 90λεπτη τηλεφωνική τους επικοινωνία εξέπληξε και απογοήτευσε ορισμένους από τους γείτονες των σκανδιναβικών χωρών, όπως η Δανία και η Λετονία, οι οποίες πίστευαν ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να συνεχίσει να απομονώνει τον Ρώσο εισβολέα.

Ο Στέρε απέρριψε αυτή την ιδέα και υπερασπίστηκε την απόφασή τους να ανοίξουν έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. «Ας το παραδεχτούμε. Δεν είναι απομονωμένος», είπε. «Η μόνη φωνή που φτάνει στη Μόσχα προέρχεται από την Ουάσιγκτον».

Ορθολογιστής, όχι ειρηνοποιός

Έχοντας συνομιλήσει με τον Πούτιν, πώς θα χαρακτήριζε ο Στέρε την ψυχική του κατάσταση; Φάνηκε λογικός στη συζήτηση; «Θα την περιέγραφα ως επαγγελματική. Θα την περιέγραφα ως ορθολογική», είπε.

«Ήταν μια συζήτηση όπου συμφωνήσαμε στις βασικές αρχές -ότι δεν θα διακόπτουμε ο ένας τον άλλον, ότι θα περιοριστούμε σε τοποθετήσεις. Τα επιχειρήματά του μεταδόθηκαν με απόλυτη σαφήνεια».

Ορισμένες αναφορές υποστήριξαν ότι ο Πούτιν χρησιμοποίησε το τηλεφώνημα για να κάνει διάλεξη στους δύο Σκανδιναβούς ηγέτες σχετικά με τη σλαβική ιστορία ως δικαιολογία για τον πόλεμο, μια εντύπωση που ο Νορβηγός θέλει να διορθώσει: «Απλώς πρέπει να πω, ξέρετε, ήμουν παρών. Δεν το έκανε».

Αλλά την ίδια στιγμή, «το γεγονός ότι σηκώνει αυτό το τηλέφωνο» για να μιλήσει, «νομίζω ότι σηματοδοτεί τουλάχιστον ότι υπάρχει μια ετοιμότητα να καθίσει στο τραπέζι». Και παρόλο που ο Στέρε δεν έχει δει σημάδια «μέχρι στιγμής» ότι ο Πούτιν είναι ειλικρινά ανοιχτός σε μια συμφωνία, η αποστολή μιας ομάδας στο Άμπου Ντάμπι και η ευθύνη του «να μην αποδώσει τίποτα» έχει επίσης «ένα τίμημα».

Η λύση από Γερμανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο

Αργότερα αυτή την εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν ποιος θα πρέπει να τους εκπροσωπεί στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, όταν συναντηθούν σε μια άτυπη Σύνοδο Κορυφής στο Δουβλίνο.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είναι ιδιαίτερα απογοητευμένη που η ΕΕ δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να καταρτίσει ένα σχέδιο για το πώς θα διασφαλίσει ότι η φωνή της θα ακούγεται πλήρως όταν λαμβάνονται αποφάσεις.

Ο Στέρε ανέφερε ότι παρακολουθεί τη συζήτηση σχετικά με το αν κάποιος θα πρέπει να «μιλάει εκ μέρους μιας ευρύτερης ομάδας» στην Ευρώπη – «και πιστεύω ότι θα έπρεπε».

Θα μπορούσε να είναι ένα άτομο ή μια διαφορετική προσέγγιση, είπε. Το κρίσιμο είναι η Ευρώπη να αποφασίσει για τα βασικά συλλογικά της μηνύματα και τους στόχους της και στη συνέχεια να ορίσει ένα άτομο ή άτομα για να τα μεταφέρουν στον Τραμπ και τον Πούτιν, σημείωσε.

Όποιος κι αν καταλήξει να μιλάει εκ μέρους των ευρωπαϊκών συμφερόντων, ένα επείγον καθήκον που αντιμετωπίζει η περιοχή είναι πώς θα εμποδίσει τον Τραμπ και τον Πούτιν να χαράξουν ένα νέο σχέδιο ασφαλείας, εγείροντας φόβους στην Ευρώπη για περικοπές στην παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων ή αποδυνάμωση του ρόλου του ΝΑΤΟ – ένας μακροχρόνιος στόχος του Ρώσου ηγέτη.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ και η ομάδα του άφησαν να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ εργάζονται πάνω σε μια ευρεία αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία, σύμφωνα με τον πρόεδρο, ενδέχεται να αφορά «ολόκληρη την Ευρώπη».

«Η Ρωσία συνεχίζει να προωθεί ιδέες που είχε στα τέλη του 2021»

Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, δήλωσε ότι ο στόχος ήταν «να αναπτυχθούν πρακτικές διευθετήσεις που να αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες ασφαλείας όλων των πλευρών» .Όμως, το να ενταχθεί το μέλλον του ρόλου της Αμερικής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια σε μια διαπραγμάτευση για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία δεν είναι αποδεκτό από τη Νορβηγία, ούτε, όπως λέει ο Στέρε, από άλλες σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες.

«Οποιαδήποτε ζητήματα σχετίζονται με την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μετά το τέλος του πολέμου», δήλωσε ο Στέρε. «Η Ρωσία συνεχίζει να προωθεί τις ιδέες που είχε στα τέλη του [2021] σχετικά με το πού θα μπορούσε να υπάρχει ΝΑΤΟ και πού δεν θα μπορούσε να υπάρχει ΝΑΤΟ.

Δεν εναπόκειται στη Ρωσία να το αποφασίσει αυτό. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με το παρόν στάδιο των διαπραγματεύσεων». Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν συμβιβαστεί με το γεγονός ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις του Τραμπ κατά των συμμάχων του ΝΑΤΟ έχουν ήδη αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα της συμμαχίας ως αποτρεπτικού παράγοντα έναντι της ρωσικής επιθετικότητας.

Ο Στέρε επέμεινε ότι το ΝΑΤΟ παραμένει σε καλή κατάσταση. «Μπορούμε να συζητήσουμε αν αυτή ή εκείνη η δήλωση βοηθάει», είπε. «Νομίζω ότι μερικές φορές είναι δύσκολο να πούμε ναι, βοηθούν».