Πλάκα: Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από το σενάριο της διαρροή – Τα κενά και οι ασάφειες

Διαρροή φυσικού αερίου από την εγκατάσταση του δευτέρου ορόφου του κτηρίου της Λυσικράτους στην Πλάκα «δείχνουν» όλα τα στοιχεία ως αιτία της έκρηξης που έμελλε να στοιχίσει τη ζωή σε έξι ανθρώπους, όπως επισημαίνει στο CNN Greece o τεχνικός ασφαλείας κτηρίων και γραμματέας ενημέρωσης της ΠΟΜΙΔΑ, Μάνος Κρανίδης, ενώ σύμφωνα με την διδάκτωρ Χημικό Μηχανικό και μέλος της Αντιπροσωπείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Εύη Γεωργιάδου το τραγικό δυστύχημα δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό.

«Επειδή υπήρχε μόνο μια σύνδεση αερίου στον δεύτερο όροφο, τα περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι κάτι συνέβη εκεί» αναφέρει χαρακτηριστικά ο τεχνικός ασφαλείας, κάτι που μένει να επιβεβαιωθεί και από το επίσημο πόρισμα της Πυροσβεστικής.

«Για να σημειωθεί μία τέτοια έκρηξη, πρέπει να υπάρχει διαρροή αερίου, η οποία είχε διάρκεια, στη συνέχεια έγινε μία ανάφλεξη και ακολούθησε η έκρηξη» υπογραμμίζει ο κ. Κρανίδης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αιτίες πίσω από τη διαρροή μπορεί να κρύβονται στη συντήρηση, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους ανιχνευτές που θα μπορούσα να είχαν προειδοποιήσει τους ενοίκους, ώστε να απομακρυνθούν εγκαίρως από το κτήριο.

Στην περίπτωση της Πλάκας, όπως τονίζει ο μηχανικός «θα πρέπει να ελεγχθούν οι αδειοδοτήσεις της εγκατάστασης, οι συνδέσεις της, εάν έχουν πραγματοποιηθεί έλεγχοι και οι απαιτούμενες συντηρήσεις».

«Αν έχουν τηρήσει τα προβλεπόμενα, μπορεί να έχουμε να κάνουμε και με αστοχίες» προειδοποιεί, για να προσθέσει:

«Όλα τα υλικά μπορεί να αστοχήσουν κάποια στιγμή».

Το πλαίσιο εγκατάστασης μίας παροχής αερίου, πάντως, όπως επισημαίνει ο ίδιος προϋποθέτει συγκεκριμένες διαδικασίες. «Θέλει μελέτη, κατάλληλα υλικά, προδιαγραφές, πιστοποιημένο εγκαταστάτη, έλεγχο και συγκεκριμένη διαδικασία εγκατάστασης από την αρμόδια Αρχή, ώστε να πάρει σύνδεση» αναφέρει, για να διευκρινίσει πως «δεν μπορείς να πάρεις την αρχική σύνδεση, αν δεν πληρούνται οι συγκεκριμένες προδιαγραφές. Η συνέχεια είναι το ζήτημα» αναφέρει.

Η μεγάλη εικόνα και οι ασάφειες στο θεσμικό πλαίσιο

Το τραγικό δυστύχημα, ωστόσο, στο ακίνητο της Πλάκας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, όπως τονίζει στο CNN Greece η διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός, Εύη Γεωργιάδου.

«Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει πλήθος αναφορών για ατυχήματα που σχετίζονται με εγκαταστάσεις φυσικού αερίου (πυρκαγιές-εκρήξεις, δηλητηριάσεις με μονοξείδιο του άνθρακα), με σοβαρές επιπτώσεις για τους καταναλωτές, εργαζόμενους ή τον πληθυσμό γενικότερα, αναδεικνύοντας τη σημασία της ασφάλειας» ανέφερε ο καθηγήτρια του ΕΜΠ.

«Η αποτελεσματική εκτίμηση και διαχείριση της επικινδυνότητας δεν μπορεί και δεν πρέπει να περιοριστεί μονομερώς στο σκέλος της εσωτερικής ασφάλειας των εγκαταστάσεων και του δικτύου μεταφοράς και διανομής του φυσικού αερίου».

Όπως επισημαίνει η ίδια «απαιτείται η ύπαρξη διαδικασίας συνολικής εκτίμησης της επικινδυνότητας για ολόκληρη την περιοχή διανομής του φυσικού αερίου, όπου συνυπάρχουν κατοικίες, εργασιακοί χώροι και άλλες δραστηριότητες».

Στη βάση αυτή, όπως εξηγεί, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας περιλαμβάνει πολλές πλευρές:

«Τον ασφαλή σχεδιασμό και εγκατάσταση κάθε υποδομής, την ασφαλή λειτουργία, προληπτική συντήρηση και έλεγχο, την εκπαίδευση όλων των χρηστών και εμπλεκομένων, την ελαχιστοποίηση των παραγόντων που μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα, την ετοιμότητα για έκτακτες καταστάσεις κινδύνου που θα εξασφαλίζουν την ασφαλή απομάκρυνση όσων κινδυνεύουν και την έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε συμβάντος».

«Απέχουμε πολύ από την ουσιαστική εφαρμογή ενός τέτοιου πλαισίου που να εξασφαλίζει την προστασία μας» υπογραμμίζει, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου.

Οι… προαιρετικές ασφαλιστικές διατάξεις

Σύμφωνα με την κα Γεωργιάδου, «αναδεικνύονται ζητήματα που αφορούν και στην ελλιπή εφαρμογή των υπαρχόντων κανονισμών και σε ασφάλειας και ελλείψεις της νομοθεσίας».

Όπως τονίζει, ο Τεχνικός Κανονισμός για τις εσωτερικές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου «με πίεση λειτουργίας έως 500 mbar χαρακτηρίζει ως προαιρετικές τις ασφαλιστικές διατάξεις στους ρυθμιστές πίεσης για την περίπτωση λειτουργίας μέχρι και 100 mbar, ενώ υπάρχει ασάφεια ως προς την υποχρεωτική εφαρμογή για όλες τις περιπτώσεις ασφαλιστικών διατάξεων όπως τοποθέτηση ανιχνευτών αερίου που διακόπτουν αυτόματα την παροχή και βαλβίδα σεισμικής προστασίας».

«Επίσης, ο τελικός έλεγχος των εγκαταστάσεων πραγματοποιείται από την εταιρεία αερίου και όχι από κρατικό φορέα, δηλαδή έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες για τη δημόσια ασφάλεια ένας φορέας που δραστηριοποιείται με γνώμονα το ιδιωτικό κέρδος του» αναφέρει.

Οι ασάφειες

Την ίδια ώρα, «αγκάθι» αποτελεί και το γεγονός ότι «ο καταναλωτής διενεργεί «επιθεώρηση» της εγκατάστασης και αναλαμβάνει τη γνωστοποίηση στην Εταιρεία κάθε ζημιάς και μεταβολών που μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια της εγκατάστασης».

Έτσι, όπως τονίζει η καθηγήτρια «η ασάφεια στα κριτήρια αναγνώρισης επικίνδυνων μεταβολών, σε συνδυασμό με την απουσία διαδικασιών εκπαίδευσης των καταναλωτών, αναδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος».

Στη βάση αυτή, όπως επισημαίνει η κα Γεωργιάδου «είναι ασαφής η ιδιαίτερη ευθύνη της εταιρείας αερίου και απουσιάζει στην πράξη η κεντρική ευθύνη του κράτους για την περίπτωση τεχνικής αστοχίας και ατυχήματος. Έτσι μετακυλίεται στην πράξη η ευθύνη της ασφαλούς λειτουργίας της εγκατάστασης στο μεμονωμένο διπλωματούχο μηχανικό επιβλέποντα, στον εγκαταστάτη τεχνικό και στον καταναλωτή. Η φονική έκρηξη στο κτήριο της Πλάκας, καταδεικνύει, σύμφωνα με την χημικό μηχανικό, την ανάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου πλαισίου που θα διασφαλίζει την ολοκληρωμένη προστασία της υγείας και ασφάλειας εργαζομένων και πληθυσμού».

Επιτακτική, όμως, σύμφωνα με τον κ. Κρανίδη είναι και η τήρηση των υπαρχόντων κανόνων ασφαλείας.

«Πρέπει να τηρούμε όλους τους κανόνες ασφαλείας εγκαταστάσεων και να πραγματοποιούμε τις κατάλληλες συντηρήσεις, επενδύοντας σε θέματα υγείας και ασφαλείας. Είναι μια πολύ σημαντική επένδυση για τη ζωή μας» υπογραμμίζει.