Πτώση ελικοπτέρου στη Σίφνο: Τα 4 πιθανά σενάρια – Τι λέει πραγματογνώμονας στο CNN Greece

Τέσσερα πιθανά σενάρια για τα αίτια της τραγωδίας με το Bell 206 στη Σίφνο «βάζει στο τραπέζι», μιλώντας στο CNN Greece, ο κ. Μανούσος Τραχαλάκης, Ιπτάμενος Χειριστής Ελικοπτέρου, Διερευνητής Αεροπορικών Ατυχημάτων και Διευθυντής του Ινστιτούτου Αεροπορικής και Ναυτικής Ασφάλειας (AMSI), επισημαίνοντας παράλληλα τα κρίσιμα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν από την επίσημη διερεύνηση του συμβάντος. 

Υπενθυμίζεται ότι από την πτώση και στη συνέχεια τη φωτιά που εκδηλώθηκε στο ελικόπτερο, έχασαν τη ζωή τους οι τρεις επιβαίνοντες, ο χειριστής κι ένα ζευγάρι τουριστών από την Βρετανία, που βρισκόταν σε ταξίδι του μέλιτος στη χώρα μας.

Τα αίτια του δυστυχήματος θα διερευνηθούν από τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Τα ερωτήματα

Ο κ. Τραχαλάκης επισημαίνει τα κρίσιμα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντήσει η επίσημη διερεύνηση: Εάν προκλήθηκε από μηχανική αστοχία του συστήματος ουραίου στροφείου, από LTE, από άλλο τεχνικό συμβάν ή από συνδυασμό παραγόντων.

Ιδιαίτερη σημασία θα έχει, όπως λέει, η εξέταση του ουραίου στροφείου, του tail-rotor driveshaft και των συνδέσεών του, καθώς και του ιστορικού συντήρησης και τυχόν πρόσφατων τεχνικών εργασιών στο συγκεκριμένο ελικόπτερο.

Για τον ίδιο, πάντως, το βασικό στοιχείο που πρέπει να εξηγηθεί είναι γιατί το Bell 206 εισήλθε αιφνίδια σε έντονη δεξιά περιστροφή.

Με αφετηρία το διαθέσιμο οπτικό υλικό και τις μέχρι σήμερα δημόσιες πληροφορίες, «μπορούν να εξεταστούν τέσσερα βασικά σενάρια σχετικά με το τι μπορεί να οδήγησε στην αιφνίδια απώλεια ελέγχου του ελικοπτέρου», αναφέρει, συμπληρώνοντας πως «πρόκειται αποκλειστικά για διερευνητικές υποθέσεις και όχι για συμπεράσματα».

Μηχανική αστοχία του ουραίου στροφείου

Σύμφωνα με τον κ. Τραχαλάκη, «η έντονη και ανεξέλεγκτη δεξιά περιστροφή του ελικοπτέρου μπορεί να είναι συμβατή με σημαντική ή πλήρη απώλεια της αντιρροπής (anti-torque) που παρέχει το ουραίο στροφείο. Επομένως, πρέπει να διερευνηθεί κατά προτεραιότητα πιθανή αστοχία του άξονα μετάδοσης, του κιβωτίου μετάδοσης ή του συστήματος ελέγχου του ουραίου στροφείου».

Όπως επισημαίνει, «υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά Bell 206 με παρόμοια εικόνα. Σε χαρακτηριστικό ατύχημα στις ΗΠΑ, ένα Bell 206B3 παρουσίασε αιφνίδια ανεξέλεγκτη δεξιά περιστροφή κατά την προσέγγιση, παρά την εφαρμογή πλήρους αριστερού pedal από τον χειριστή. Η διερεύνηση του NTSB διαπίστωσε αστοχία τμήματος του tail-rotor driveshaft, η οποία συνδέθηκε με προβλήματα προηγούμενης συντήρησης».

«Δεν σημαίνει ότι συνέβη κάτι αντίστοιχο στη Σίφνο» τονίζει, εξηγώντας ωστόσο πως «δείχνει γιατί η κατάσταση του συστήματος μετάδοσης του ουραίου στροφείου και το ιστορικό συντήρησης του συγκεκριμένου ελικοπτέρου αποτελούν κρίσιμα στοιχεία της διερεύνησης».

Απώλεια αποτελεσματικότητας ουραίου στροφείου – LTE

Παράλληλα, ο κ. Τραχαλάκης επισημαίνει πως «η ίδια περιστροφική συμπεριφορά μπορεί να παρουσιαστεί χωρίς να υπάρχει μηχανική βλάβη, αλλά να πρόκειται για το φαινόμενο Loss of Tail-Rotor Effectiveness (LTE), κατά το οποίο το ουραίο στροφείο δεν παρέχει επαρκή αντιρροπή».

«Η χαμηλή ταχύτητα, η υψηλή απαίτηση ισχύος και κυρίως η διεύθυνση και ένταση του ανέμου κατά την προσέγγιση είναι παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά», συμπληρώνει.

Πιθανή η βλάβη κινητήρα ή συστήματος μετάδοσης

Σύμφωνα με μαρτυρίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητάς από ανθρώπους που βρίσκονταν στο σημείο, πριν την πτώση του ελικοπτέρου, ακούστηκε έντονος θόρυβος, που περιγράφεται ως «παράξενος».

Με βάση αυτό, στα σενάρια που πρέπει να εξεταστούν, ο ειδικός προσθέτει την «πιθανή δυσλειτουργία του κινητήρα ή του συστήματος μετάδοσης, ιδιαίτερα εάν επιβεβαιωθούν οι μαρτυρίες για ασυνήθιστο μηχανικό θόρυβο πριν από την πτώση».

Ωστόσο, μία απλή απώλεια ισχύος του κινητήρα δεν εξηγεί εύκολα από μόνη της την έντονη και συνεχιζόμενη δεξιά περιστροφή που παρατηρείται στο οπτικό υλικό, σημειώνει.

Αεροδυναμικοί, επιχειρησιακοί και ανθρώπινοι παράγοντες

Τέλος, ο κ. Τραχαλάκης τονίζει ότι το συμβάν εξελίχθηκε σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη φάση της πτήσης, καθώς το ελικόπτερο βρισκόταν σε πολύ χαμηλό ύψος και χαμηλή ταχύτητα.

«Σε περίπτωση αιφνίδιας απώλειας του ελέγχου διεύθυνσης, ο χειριστής μπορεί να διαθέτει μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να αναγνωρίσει το πρόβλημα και να αντιδράσει.

Ακόμη και η σωστή και έγκαιρη αντίδραση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει επαρκές ύψος για την ανάκτηση του ελέγχου» δηλώνει.

«Το βίντεο μας δείχνει την εξέλιξη απώλειας ελέγχου, αλλά δεν μπορεί να να μας πει τι συνέβη»

Το βίντεο, επισημαίνει, «μπορεί να μας δείξει πώς εξελίχθηκε η τελική απώλεια ελέγχου, αλλά δεν μπορεί από μόνο του να μας πει γιατί συνέβη. Την οριστική απάντηση θα δώσει η επίσημη διερεύνηση».

«Και ίσως εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία μια παλιά φράση της αεροπορικής ασφάλειας: “The most dangerous rotor is the one you cannot see.”

Στα ελικόπτερα, το ουραίο στροφείο μπορεί να βρίσκεται έξω από το άμεσο οπτικό πεδίο του χειριστή, όμως η λειτουργία του είναι καθοριστική για τον έλεγχο του ελικοπτέρου. Όταν η αντιρροπή του ουραίου στροφείου χαθεί αιφνίδια και σε πολύ χαμηλό ύψος, ο χρόνος μπορεί να μετριέται πλέον σε δευτερόλεπτα» καταλήγει ο κ. Τραχαλάκης.