Μέχρι και την δεκαετία του ‘70 το ακτινίδιο όχι απλά δεν υπήρχε στην Ελλάδα αλλά δεν υφίσταντο και ως λέξη. Αυτό που περισσότερος κόσμος γνωρίζει ως kiwi ονομάστηκε ακτινίδιο καθώς αν το κόψεις στην μέση, η τομή μοιάζει με τις ακτίνες ενός ποδηλάτου.
Νονός του, όπως αφηγήθηκε ο ίδιος στην Ειρήνη Αντωνίου και στο istorima, ο γεωπόνος Τάσος Μίχος ο οποίος με την βοήθεια, του γνωστού από την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών, Ινστιτούτου Φλωρεντίας, έφερε τα δέκα πρώτα δενδρύλλια ακτινιδίου από την Νέα Ζηλανδία στην Κατερίνη την δεκαετία του ‘80.
Ο Τάσος Μίχος, που έφυγε από την ζωή πριν από τρία χρόνια σε ηλικία 94 ετών πρόλαβε να δει το έργο του να πιάνει τόπο. Το παράξενο χνουδωτό φρούτο στέριωσε σε πολλές περιοχές της χώρας από την Θράκη και την Δυτική Μακεδονία έως την Φθιώτιδα, που έγινε και ΠΟΠ προϊόν και έγινε βασική καλλιέργεια καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις πέντε μεγαλύτερες παραγωγούς στον κόσμο.
Δίπλα στα προϊόντα που καλλιεργούνταν αιώνες στην Ελλάδα όπως η ελιά, το ακτινίδιο πέτυχε να πλασαριστεί και στα πλέον εξαγώγιμα φρούτα της χώρας μας.Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (2025) βρίσκεται στην τρίτη θέση (εξαγωγές ύψους 360 εκατ. ευρώ) πίσω από τις ελιές και το παρθένο ελαιόλαδο και μπροστά από την κομπόστα ροδάκινου και το κρασί. Μόνο στην Αμερική πέρυσι εξάγαμε ακτινίδια αξίας 47 εκατ. ευρώ ενώ το προϊόν κυριαρχεί στις εξαγωγές μας προς την Βόρεια Ευρώπη όπου – κυρίως οι Σκανδιναβοί – λατρεύουν την όχι και τόσο γλυκιά γεύση του που είναι όμως πλούσια σε βιταμίνη C.
Το πέρασμα στην Ινδία
Δυστυχώς ο Τάσος Μίχος δεν πρόλαβε να ζήσει την Ελλάδα να εξάγει μαζικά ακτινίδια και στην πολυπληθέστερη χώρα του πλανήτη, την Ινδία. Πριν από λίγες ημέρες και συγκεκριμένα στις 4 Μαΐου, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης της Ινδίας, η επίσημη έγκριση της εισαγωγής νωπών ελληνικών ακτινιδίων στην αγορά της αχανούς χώρας.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που καταρρίπτει τα στερεότυπα που υπάρχουν γύρω από τους υγειονομικούς κανόνες στην Ινδία είναι ότι η έγκριση προβλέπει συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις για τη διασφάλιση της φυτοϋγειονομικής προστασίας. Όπως αναφέρει το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Πρεσβείας μας στο Δελχί, οι Έλληνες εξαγωγείς οφείλουν να τηρούν αυστηρά τις προδιαγραφές θερμοκρασίας ενώ είναι απαραίτητο στο φυτοϋγειονομικό πιστοποιητικό να βεβαιώνεται ρητά ότι το προϊόν είναι απαλλαγμένο από συγκεκριμένους εχθρούς και παθογόνα.
Ανοίγοντας δρόμους
Όπως αναφέρει και η ελληνική πρεσβεία στο Δελχί, η συγκεκριμένη εξέλιξη αποκτά στρατηγική σημασία ενόψει της επικείμενης εφαρμογής της Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας. Παρόλο που η Συμφωνία βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο του νομικού ελέγχου και δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ, η προοπτική που διανοίγεται είναι σημαντική. Με την επίσημη ενεργοποίησή της, ο εισαγωγικός δασμός για τα ακτινίδια αναμένεται να μειωθεί δραστικά από το 33% στο 10% για ετήσια ποσόστωση έως 15.000 τόνων, ενισχύοντας σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγών. Με βάση τα στοιχεία του 2025 τα ελληνικά ακτινίδια κάλυπταν το 72% των συνολικών εξαγωγών ακτινιδίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ινδία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το εμπορικό ισοζύγιο μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας στον τομέα των τροφίμων και ποτών είναι έντονα αρνητικό για την χώρα μας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που επεξεργάστηκε ο κ. Παναγιώτης Χασάπης για λογαριασμό του ΣΕΒΕ, το έλλειμμα από 56 εκατ. ευρώ που ήταν το 2022 εκτοξεύθηκε στα 97,8 εκατ. ευρώ πέρυσι. Για να έχουμε μια πιο σαφή εικόνα το 2025 εισάγαμε από την Ινδία τρόφιμα και ποτά αξίας 108 εκατ. ευρώ και εξάγαμε μόλις 10,2 εκατ. ευρώ.
Τα επόμενα βήματα του πειράματος
Με την συμφωνία Ε.Ε. και Ινδίας, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, να είναι προ των πυλών, ανοίγει ο δρόμος για μία σειρά από ελληνικά γεωργικά προϊόντα. Μέχρι στιγμής είναι άγνωστο αν θα υπάρχει δασμός και πόσος θα είναι αυτός για την σταφίδα που είναι το πλέον εξαγώγιμο ελληνικό προϊόν στην Ινδία. Από τα 10,2 εκατ. ευρώ που είπαμε πιο πάνω οι εξαγωγές σταφίδας καλύπτουν σχεδόν τα 4 εκατ. ευρώ και καταλαμβάνουν το 100% των ευρωπαϊκών εξαγωγών του προϊόντος στην Ινδία παρά τον δασμό ύψους 105% που υφίσταται σήμερα.
Τρία ελληνικά αγροτικά προϊόντα που μπορεί να έχουν λαμπρή πορεία στην Ινδία μετά τις δασμολογικές αλλαγές, είναι το κρασί, όπου η Ελλάδα έχει εξαγωγές μόλις … 253 ευρώ, το ελαιόλαδο που οι δασμοί από έως 45% που είναι σήμερα θα πέσουν στο μηδέν ( η Ελλάδα καταλαμβάνει μόλις το 0,5% των ευρωπαϊκών εξαγωγών ελαιόλαδου στην Ινδία), και οι ελιές όπου το μερίδιο μας είναι στο 6,6% των εξαγωγών της Ε.Ε. στην πολυπληθέστερη χώρα του πλανήτη.
