Ακόμη και μια κεφαλιά σε μπάλα απελευθερώνει πρωτεϊνες που συνδέονται με εγκεφαλική βλάβη
Ακόμη και μία κεφαλιά σε μπάλα ποδοσφαίρου φαίνεται να αρκεί για να απελευθερωθούν προσωρινά στο αίμα πρωτεΐνες που συνδέονται με βλάβες σε εγκεφαλικά κύτταρα, υποστηρίζει νέα μελέτη.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν από μόνα τους μόνιμη εγκεφαλική βλάβη, ωστόσο ενισχύουν τις ανησυχίες για τις πιθανές συνέπειες της επαναλαμβανόμενης καταπόνησης του κεφαλιού στο ποδόσφαιρο.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Neurology, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ. Η ομάδα διαπίστωσε ότι ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές που έκαναν κεφαλιές παρουσίαζαν υψηλότερες συγκεντρώσεις της πρωτεΐνης S100B στο αίμα αμέσως μετά τον αγώνα, σε σύγκριση με παίκτες που δεν έκαναν κεφαλιές.
Η πρωτεΐνη S100B
Η S100B παράγεται κυρίως από κύτταρα του εγκεφάλου που ονομάζονται αστροκύτταρα και χρησιμοποιείται ευρέως στην αξιολόγηση τραυματικής εγκεφαλικής κάκωσης. Συνήθως αυξάνεται μέσα στην πρώτη ώρα μετά από τέτοιου είδους κάκωση. Στη νέα έρευνα, η αύξησή της μετά τις κεφαλιές θεωρείται ένδειξη οξείας καταπόνησης του εγκεφάλου, αν και απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να διευκρινιστεί η σημασία της.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν έξι πρωτεΐνες. Για δύο από αυτές, τα επίπεδα ανέβαιναν περισσότερο όσο συχνότερα και όσο πιο δυνατά χτυπούσαν οι παίκτες την μπάλα με το κεφάλι, αναφέρει το LiveScience. Εκτός από την S100B, η πρωτεΐνη p-tau217 αυξήθηκε αμέσως μετά τον αγώνα σε παίκτες που είχαν κάνει περισσότερες από δύο κεφαλιές ή πολλαπλές κεφαλιές υψηλής έντασης.
Η πρωτεΐνη p-tau217
Η p-tau217 θεωρείται ένας από τους βασικούς αιματολογικούς βιοδείκτες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η tau είναι μια πρωτεΐνη που φυσιολογικά βοηθά στη σταθεροποίηση της εσωτερικής δομής των νευρώνων. Όταν όμως ο εγκέφαλος υφίσταται μηχανική καταπόνηση, μπορεί να αποσπαστεί και να τροποποιηθεί από ένζυμα, σχηματίζοντας διάφορες μορφές φωσφορυλιωμένης tau, μεταξύ των οποίων και η p-tau217.
Τα επίπεδα τόσο της p-tau217 όσο και της S100B επέστρεφαν στα αρχικά τους επίπεδα μέσα σε 24 έως 48 ώρες μετά από κάθε αγώνα. Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν, ωστόσο, ότι αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο μακροπρόθεσμων επιπτώσεων.
Στη μελέτη συμμετείχαν 302 ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές υψηλότερου επιπέδου. Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα αίματος στη διάρκεια 11 αγώνων: πριν από τον αγώνα, αμέσως μετά και ξανά 24 έως 48 ώρες αργότερα. Παράλληλα, χρησιμοποίησαν κάμερες για να καταγράψουν πόσες κεφαλιές έκανε κάθε παίκτης και να εκτιμήσουν την ένταση κάθε επαφής.
Συσσώρευση με την πάροδο του χρόνου
Ο μηχανισμός με τον οποίο οι κεφαλιές οδηγούν στην αύξηση αυτών των βιοδεικτών δεν είναι ακόμη σαφής. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η ταχεία επιτάχυνση και επιβράδυνση του κεφαλιού προκαλεί ένα φαινόμενο παρόμοιο με διάσειση, αλλά σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Άλλη πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι όταν το κεφάλι έρχεται σε επαφή με την μπάλα, ένα κύμα πίεσης διαπερνά το κρανίο.
Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο οι επιπτώσεις των κεφαλιών να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και να συμβάλλουν σε νευροεκφυλιστικές νόσους. Όπως σημειώνουν, το ανησυχητικό δεν είναι η ίδια η προσωρινή αύξηση των βιοδεικτών, αλλά αυτό που ενδέχεται να αντανακλά για τον εγκέφαλο.
