Βενεζουέλα: Η καταστροφή προκαλεί ρωγμές και στην κυβέρνηση- Ο ρόλος των ΗΠΑ και η θέση της Προέδρου
Με την Βενεζουέλα να συνεχίζει να μετρά τις πληγές της από τον διπλό σεισμό των 7,2 και 7,5 Ρίχτερ που «εξαφάνισε» από το χάρτη ολόκληρες περιοχές αφήνονοντας πίσω τους τουλάχιστον 920 νεκρούς, 2,980 τραυματίες περισσότερους από 51.000 αγνοούμενους οι προκλήσεις της επόμενης μέρας δεν θα αφορούν μόνο τα εκατομμύρια των πολιτών της αλλά και την ηγεσία της χώρας οδηγώντας, ενδεχομένως, σε διαφορετικές πολιτικές ισορροπίες.
Για την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες ο ισχυρότερος σεισμός εδώ και πάνω από έναν αιώνα αποτελεί από τη μία τη μεγαλύτερη πρόκληση για την παραμονή της στο τιμόνι της χώρας, ενώ από την άλλη θα μπορούσε επίσης να της επιτρέψει να επιβάλει την εξουσία της σε μια κατακερματισμένη κυβέρνηση και να ξεκινήσει την ανοικοδόμηση μιας διαλυμένης χώρας.
Η διάσωση των παγιδευμένων, η περίθαλψη των τραυματιών και η ανοικοδόμηση σπιτιών και υποδομών θα απαιτήσουν τεράστια προσπάθεια. Αυτό το έργο έχει τη δυνατότητα να καθορίσει το πολιτικό μέλλον της Ροντρίγκες.
Στενή σύμμαχος του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προσπάθησε να παρουσιάσει τον εαυτό της ως παράγοντα πολιτικής αλλαγής, παρόλο που διετέλεσε αντιπρόεδρος του προκάτοχού της, του σοσιαλιστή Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο η Ουάσινγκτον απομάκρυνε από την εξουσία τον Ιανουάριο.
«Η αφήγηση μιας νέας Βενεζουέλας βασίζεται στην ανοικοδόμηση», δηλώνει στο Reuters ο Τόνι Φράνγκι Μαουάντ, πολιτικός επιστήμονας με έδρα το Καράκας. «Καταλήγει να είναι κάπως ειρωνικό το γεγονός ότι η χώρα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει, με μεγάλη δυσκολία, μια κυριολεκτική ανακατασκευή των υποδομών της» προσθέτει.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει οι προσπάθειες διάσωσης και ανοικοδόμησης θα αποδειχθούν τεράστιες προκλήσεις δεδομένης της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης της χώρας και των διαλυμένων δημόσιων υπηρεσιών. Δεν αποκλείει, βέβαια και το ενδεχόμενο να καταλήξει σε αποτυχία.
«Ωστόσο, εάν η κυβέρνηση διαχειριστεί καλά μια στρατηγική ανάκαμψης – ειδικά με τη διεθνή βοήθεια που φτάνει – και χειριστεί αποτελεσματικά την αφήγηση, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτή τη στιγμή για να οικοδομήσει ένα αίσθημα εθνικής ενότητας, ένα είδος συσπείρωσης γύρω από τη “σημαία” ύστερα από μια φυσική καταστροφή», τονίζει.
Η Ροντρίγκες προσπαθεί ήδη να κάνει ακριβώς αυτό. «Ενωμένοι, θα ξεπεράσουμε αυτήν την κατάσταση», είπε τις πρώτες ώρες μετά το διπλό σεισμό.
Μακρύς ο δρόμος της ανάκαμψης
Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι το εγχείρημα θα είνα εύκολο. «Η ικανότητα της Βενεζουέλας να χειρίζεται καταστάσεις έκτακτης ανάγκης έχει εξαντληθεί ύστερα από 15 χρόνια οικονομικής αναταραχής και εκτοπισμού οκτώ εκατομμυρίων ανθρώπων πέρα από τα σύνορα της Βενεζουέλας», τονίζει ο Πολ Άντζελο, ειδικός σε θέματα Λατινικής Αμερικής στην εταιρεία συμβούλων McLarty Associates με έδρα την Ουάσινγκτον, ο οποίος βρισκόταν στο Καράκας κατά τη διάρκεια του σεισμού.
«Χωρίς σημαντική διεθνή βοήθεια και χωρίς ένα ενιαίο σχέδιο και πολλά χρήματα που θα διοχετευθούν σε μια χώρα που έχει χρέος 240 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυτός θα είναι ένας μακρύς δρόμος προς την ανάκαμψη» υπογραμμίζει ακόμη.
Δεδομένο είναι ένα. Η Ροντρίγκες δεν έχει περιθώριο να απορρίψει οποιαδήποτε κυβέρνηση είναι πρόθυμη να βοηθήσει κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης.
Η οικονομική κατάσταση του νοτιοαμερικανικού έθνους είναι σε κρίσιμο σημείο μετά την καταστροφική δημοσιονομική διαχείριση και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων των ΗΠΑ – τις οποίες ανέστειλαν ύστερα από την μεγάλη τραγωδία – στην Κεντρική Τράπεζα της Βενεζουέλας και στην κρατική εταιρεία πετρελαίου Petróleos de Venezuela, η οποία παράγει το 96% του ξένου νομίσματος που εισέρχεται στα δημόσια ταμεία. Μεταξύ 2013 και 2021, η οικονομία της χώρας συρρικνώθηκε κατά τα τρία τέταρτα.
Τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Βενεζουέλας προσφέρουν μια εικόνα για το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζει η Ροντρίγκες. Το 1998 – το έτος πριν αναλάβει τα καθήκοντά του ο Ούγο Τσάβες – το συνολικό εξωτερικό χρέος της χώρας ανερχόταν σε 28.311 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Είκοσι χρόνια αργότερα, το τελευταίο έτος για το οποίο δημοσιεύθηκαν επίσημα στοιχεία η χώρα χρωστούσε 108.369 δισεκατομμύρια δολάρια.
Σήμερα σύμφωνα με εκτιμήσεις του οικονομολόγου Ασντρούμπαλ Ολιβέρος, του Ινστιτούτου Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών στο Καθολικό Πανεπιστήμιο Αντρές Μπέλο, τοποθετούν το ποσό στα 161,3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.
H πολιτική των σεισμών
Η φύση και το εύρος της υποστήριξης των ΗΠΑ θα μπορούσε να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Το 1999, ο εκλιπών ηγέτης Ούγο Τσάβες απέρριψε την αμερικανική βοήθεια μετά από θανατηφόρες κατολισθήσεις που σκότωσαν τουλάχιστον 10.000 ανθρώπους, ένα πρώιμο σημάδι της αντι-αμερικανικής στάσης που αργότερα οδήγησε στην απομόνωση της Βενεζουέλας.
Η βοήθεια της κυβέρνησης Τραμπ θα μπορούσε να ενισχύσει τόσο τον ρόλο των ΗΠΑ στη χώρα όσο και την εξάρτηση της κυβέρνησης από την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με αναλυτές.
«Είναι μια κατάσταση που θα αξιοποιηθεί πολύ καλά για να αυξηθεί η παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών και ο έλεγχός τους στη Βενεζουέλα. Και επίσης, για να βασιστεί η Ροντρίγκες στις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον κύριο σύμμαχό της», δήλωσε ο Ρικάρντο Ρίος, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας Poder & Estrategia με έδρα το Καράκας.
Εξάλλου, οι σεισμοί έχουν καθορίσει το πολιτικό μέλλον στη Λατινική Αμερική στο παρελθόν.
Το 1972, ένας σεισμός κατέστρεψε μεγάλο μέρος της Μανάγκουα, σκοτώνοντας 5.000 έως 10.000 ανθρώπους. Η διαφθορά που προκλήθηκε από την αντίδραση σηματοδότησε την έναρξη της πτώσης του προέδρου Αναστάσιο Σομόζα, ο οποίος θα ανατρεπόταν από την επανάσταση των Σαντινίστας το 1979.
Το 1985, η Πόλη του Μεξικού καταστράφηκε από έναν ισχυρό σεισμό που σκότωσε τουλάχιστον 5.000 ανθρώπους και άφησε περίπου 100.000 άστεγους. Οι αποτυχίες των προσπαθειών διάσωσης θεωρήθηκαν ευρέως ως σημείο καμπής που οδήγησε στο τέλος της επτά δεκαετιών μονοκομματικής διακυβέρνησης του PRI.
