Βουλγαρία: Προεδρικές εκλογές με φόντο τον πόλεμο – Στο επίκεντρο οι σχέσεις με τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ
Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Κυριακή (25/10), οι πολίτες της Βουλγαρίας για να εκλέξουν νέο πρόεδρο, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα να κυριαρχούν στην προεκλογική αντιπαράθεση. Οι πρόσφατες επιθέσεις με drones εναντίον εμπορικών πλοίων κοντά στις βουλγαρικές ακτές έχουν εντείνει την ανησυχία, φέρνοντας στο προσκήνιο τις σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία και τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ.
Η απερχόμενη πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα, που τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα, προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Απέναντί της βρίσκεται ο Αντρέι Γκιούροφ, ο οποίος υποστηρίζει την ενίσχυση των σχέσεων της Βουλγαρίας με τους δυτικούς συμμάχους της.
Προβάδισμα της Γιότοβα με κεντρικό σύνθημα την ειρήνη
Τέσσερις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες δίνουν στη Γιότοβα ποσοστά από 41,1% έως 47,3%, έναντι 27,8% έως 30,6% του Γκιούροφ, ο οποίος υποστηρίζεται από την αντιπολίτευση. Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο επικεφαλής του ακροδεξιού, φιλορωσικού κόμματος «Αναγέννηση», με ποσοστά από 10,2% έως 12,8%.
Η 62χρονη Γιότοβα ανέλαβε την προεδρία τον Ιανουάριο, μετά την παραίτηση του Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος αποφάσισε να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Εάν επικρατήσει, θα γίνει η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες στην προεδρία της Βουλγαρίας.
Πρώην δημοσιογράφος και στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, έχει διατελέσει ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος της χώρας. Στην προεκλογική της εκστρατεία υποσχέθηκε να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της φτώχειας και στην εθνική ενότητα, ωστόσο επέλεξε να αναδείξει ως κεντρικό της μήνυμα τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως «πρόεδρο της ειρήνης», ζήτησε να δοθεί προτεραιότητα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
«Δεν χρειαζόμαστε μια συμμαχία των προθύμων για την Ουκρανία, αλλά μια συμμαχία για την ειρήνη στην Ουκρανία», δήλωσε σε προεκλογική ομιλία της, ασκώντας κριτική στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στήριξης του Κιέβου.
Παρότι δεν αμφισβητεί τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, η Γιότοβα αντιτίθεται στη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι συνέπειες του πολέμου έχουν πλέον γίνει αισθητές και κοντά στις βουλγαρικές ακτές.
Οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα εντείνουν την ανησυχία
Στις 6 και 13 Οκτωβρίου, τέσσερα εμπορικά πλοία χτυπήθηκαν από drones κοντά στις ακτές της Βουλγαρίας, με 21 ανθρώπους να εξακολουθούν να αγνοούνται, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό.
Οι επιθέσεις προκάλεσαν την αντίδραση του πρωθυπουργού Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος κάλεσε τη πρέσβη της Ρωσίας στη Σόφια. Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα περιστατικά εξυπηρετούν τα συμφέροντα της Μόσχας, απέφυγε όμως να αποδώσει ευθέως την ευθύνη στη Ρωσία, επικαλούμενος την απουσία επαρκών αποδεικτικών στοιχείων.
Η κυβέρνηση στράφηκε παράλληλα στους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, ζητώντας ενίσχυση της εναέριας επιτήρησης στη Μαύρη Θάλασσα. Στην περιοχή στάλθηκε στη συνέχεια αμερικανικό αεροσκάφος ναυτικής επιτήρησης P-8 Poseidon.
Τα περιστατικά αυτά έχουν προσδώσει νέα σημασία στη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια της χώρας, ζητήματα στα οποία ο βασικός αντίπαλος της Γιότοβα, Αντρέι Γκιούροφ, έχει επιλέξει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση.
Γκιούροφ: Προτεραιότητα στους δεσμούς με το ΝΑΤΟ
Ο πρώην υποδιοικητής της κεντρικής τράπεζας και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η Βουλγαρία πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία της με τους δυτικούς συμμάχους της.
Στην τελευταία προεκλογική του ομιλία, στην Πλόβντιβ, τόνισε ότι η χώρα οφείλει να παραμείνει «αξιόπιστος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ» και να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της με ισχυρή διπλωματία, κατάλληλη προετοιμασία και ξεκάθαρες θέσεις.
Η διαφορετική προσέγγιση των δύο βασικών υποψηφίων αντανακλά τις βαθύτερες διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στη βουλγαρική κοινωνία για τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Όπως εξηγεί ο πολιτικός αναλυτής Πάρβαν Σιμεόνοφ, στις εκλογές αναμετρώνται δύο διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις: η μία συντηρητική, περισσότερο στραμμένη προς την Ανατολή, και η άλλη φιλελεύθερη, με δυτικό προσανατολισμό.
Τη σημασία της αναμέτρησης υπογραμμίζει και η Βέσελα Τσέρνεβα, αναπληρώτρια διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων. Κατά την εκτίμησή της, ο επόμενος πρόεδρος θα κληθεί να αποφασίσει εάν θα ενισχύσει την επιρροή της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή εάν θα επιτρέψει στα συμφέροντα άλλων δυνάμεων να καθορίσουν περισσότερο την πολιτική της χώρας.
Με αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις να βρίσκονται στο επίκεντρο της αναμέτρησης, τον λόγο έχουν πλέον οι ψηφοφόροι, οι οποίοι καλούνται να επιλέξουν τον επόμενο πρόεδρο της χώρας.
Πότε κλείνουν οι κάλπες
Στην εκλογική αναμέτρηση συμμετέχουν 27 υποψήφιοι για την προεδρία, μαζί με τους αντίστοιχους υποψηφίους για την αντιπροεδρία. Οι κάλπες άνοιξαν στις 07:00 και θα κλείσουν στις 20:00, ώρα Ελλάδας.
Για να εκλεγεί πρόεδρος από τον πρώτο γύρο, ένας υποψήφιος πρέπει να συγκεντρώσει περισσότερο από το 50% των έγκυρων ψήφων, ενώ στην ψηφοφορία πρέπει να έχει συμμετάσχει πάνω από το 50% των εγγεγραμμένων εκλογέων.
Εάν δεν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο, την Κυριακή 1 Νοεμβρίου.
