Γάζα, τρία χρόνια μετά: Ο πόλεμος, η εκεχειρία με αστερίσκους και θολή επόμενη μέρα

Η εκεχειρία, που φέρει την «υπογραφή» του Ντόναλντ Τραμπ, ναι μεν έχει περιορίσει τις μάχες και τους βομβαρδισμούς στη Γάζα, ωστόσο ο κύκλος της βίας συνεχίζεται.

Στοιχεία της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Armed Conflict Location & Event Data» αναφέρουν πως οι επιθέσεις στη Γάζα έχουν μειωθεί κατά 61% σε σχέση με τη δεύτερη χρονιά του πολέμου.

Ωστόσο, οι ισραηλινές αεροπορικές και drone επιθέσεις κατά της Χαμάς και άλλων ένοπλων στόχων κορυφώθηκαν τον Ιούλιο του 2026, μειώθηκαν τον επόμενο μήνα και αυξήθηκαν εκ νέου τον Σεπτέμβριο, περίπου στα επίπεδα του Ιουλίου, ενόψει των ισραηλινών εκλογών στις 27 Οκτωβρίου -κάλπες που θεωρούνται «βαρόμετρο» για την επόμενη μέρα στη Γάζα αλλά και γενικότερα στη Μέση Ανατολή.

Το υπουργείο Υγείας της Γάζας ανακοίνωσε ότι από την έναρξη της εκεχειρίας στις 10 Οκτωβρίου του 2025 έχουν σκοτωθεί 1.445 Παλαιστίνιοι, άλλοι 5.072 έχουν τραυματιστεί ενώ περίπου 2,15 εκατομμύρια παραμένουν εκτοπισμένοι.

Ανάμεσα στους νεκρούς και 300 παιδιά…

Το Ισραήλ αναφέρει ότι τα πλήγματά του έχουν στόχο τη Χαμάς, κατηγορώντας την παλαιστινιακή οργάνωση ότι προσπαθεί να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του και να επανεξοπλιστεί.

Η Χαμάς το διαψεύδει.

Στο προσκήνιο έχει έρθει επίσης και ένα ακόμη μεγάλο μέτωπο -αυτό στη Δυτική Όχθη.

H Παλαιστινιακή πλευρά κατηγορεί το στρατό του Ισραήλ και εποίκους για σχεδόν 62.916 επιθέσεις κατά Παλαιστινίων και των περιουσιών τους στη Δυτική Όχθη την τελευταία τριετία.

Η παλαιστινιακή πλευρά υποστηρίζει πως οι ισραηλινές αρχές προχώρησαν στην κατεδάφιση περίπου 740 κτηρίων ενώ έχει εκδώσει και 254 ειδοποιήσεις κατεδάφισης.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε για το θέμα αυτό στο CNNi, κατηγορώντας για τη βία «μια χούφτα» διαδηλωτών.

Το σχέδιο για την «επόμενη μέρα» και τα… αγκάθια

Η πρώτη φάση του σχεδίου 20 σημείων του Τραμπ περιλάμβανε την αναστολή όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τμήμα του θύλακα, την απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων, καθώς και σημαντική αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Οι επόμενες φάσεις προέβλεπαν τον αφοπλισμό της Χαμάς και τη δημιουργία νέου συστήματος διακυβέρνησης από παλαιστινιακό φορέα, υπό την εποπτεία του Συμβουλίου Ειρήνης (Board of Peace), υπό την ηγεσία του Τραμπ.

Το Ισραήλ θα αποχωρούσε σταδιακά, παραδίδοντας τον έλεγχο των εδαφών σε μια προσωρινή Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF).

«Η Γάζα θα ανοικοδομηθεί προς όφελος του λαού της Γάζας, ο οποίος έχει υποφέρει περισσότερο από όσο αρκεί», ανέφερε το σχέδιο.

Το Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας ύψους 2,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η χρηματοδότηση θα κατανεμηθεί σε 66 προγράμματα για διάστημα έξι μηνών και θα κατευθυνθεί, μεταξύ άλλων, στους τομείς της στέγασης, της παραγωγής ενέργειας με ντίζελ και την απομάκρυνση απορριμμάτων.

Το Συμβούλιο παραδέχτηκε πως απαιτούνται ακόμη σημαντικές δωρεές, καθώς κράτη και οργανισμοί έχουν δεσμευτεί για 18 δισεκατομμύρια δολάρια αλλά μόλις 280 εκατομμύρια έχουν καταβληθεί.

Και τα 18 αυτά δισ. είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, δεδομένου ότι η πλήρης ανοικοδόμηση της Γάζας υπολογίζεται πως θα απαιτήσει 71 δισ. και θα διαρκέσει μια δεκαετία.

Για τους κατοίκους της Γάζας, προτεραιότητα είναι πλέον η επιστροφή στην καθημερινότητα.

«Είναι κουρασμένοι, θέλουν να έχουν και πάλι μια φυσιολογική ζωή, αυτό που ζητούν είναι να μην ζήσουν άλλον έναν χειμώνα σε σκηνές. Θέλουν στέγη, θα ήθελαν να δουλέψουν… Ζητούν τα παιδιά τους να μπορούν να επιστρέψουν στο σχολείο. Και θέλουν επίσης να έχουν ενεργό ρόλο στην αποκατάσταση της γης τους και την ανοικοδόμηση της Γάζας» τονίζει ο Ραμίς Αλακμπάροφ, αναπληρωτής ειδικός συντονιστής του ΟΗΕ για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή.

Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία για την έναρξη των εργασιών για την ανοικοδόμηση της Γάζας.

Βασικό «αγκάθι» είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς. Η παλαιστινιακή ομάδα έχει συμφωνήσει να παραδώσει τα όπλα της με αντάλλαγμα την σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από το 60% των εδαφών της Γάζας στα οποία έχουν παρουσία.

Το Ισραήλ όμως επιμένει στον πλήρη αφοπλισμό πριν από οποιαδήποτε αποχώρηση.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, μέλος του Συμβουλίου και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, παραδέχτηκε ότι το πρόγραμμα για την ανοικοδόμηση της Γάζας έχει καθυστερήσεις «για τον οποιοδήποτε λόγο».

Μιλώντας από επίσης από τη Νέα Υόρκη, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ είπε πως την τελευταία χρονιά έγινε «πραγματική πρόοδος».

«Όλοι οι όμηροι είναι στα σπίτια τους. Υπάρχει κατάπαυση πυρός, όσο ατελής και αν είναι. Υπάρχει όμως» τόνισε ο ίδιος.

Τι γίνεται με την ανθρωπιστική βοήθεια;

Η παγκόσμια υπηρεσία παρακολούθησης της πείνας IPC αναφέρει ότι περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι στη Γάζα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, παρά τη σημαντική αύξηση των ανθρωπιστικών επιχειρήσεων μετά την κατάπαυση του πυρός.

Σε έκθεσή της τον Αύγουστο, επικαλέστηκε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, από την κατάπαυση του πυρός έως το τέλος Μαΐου, κατά μέσο όρο 227 φορτηγά την ημέρα μετέφεραν ανθρωπιστική και εμπορική βοήθεια στη Γάζα -λιγότερα από τα μισά από τα τουλάχιστον 600 φορτηγά ημερησίως που προβλέπονται στο σχέδιο για τη Γάζα.

Η COGAT, η ισραηλινή στρατιωτική υπηρεσία που ελέγχει την πρόσβαση στη Γάζα, δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τον αριθμό που αναφέρεται στην έκθεση της IPC.

Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι περίπου 600 φορτηγά, που μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια και εμπορικά αγαθά, εισέρχονται καθημερινά στη Γάζα, ότι η περιοχή λαμβάνει επαρκείς ποσότητες αγαθών για την κάλυψη των αναγκών και ότι το Ισραήλ τηρεί τις υποχρεώσεις του.

Τι λένε Ισραηλινοί πολιτικοί για το μέλλον της Γάζας;

Αν και το σχέδιο του Τραμπ υπόσχεται να ενθαρρύνει τους κατοίκους να παραμείνουν στη Γάζα, Ισραηλινοί δεξιοί πολιτικοί έχουν εντείνει τις εκκλήσεις για μαζική απομάκρυνση των Παλαιστινίων μέσω «εθελούσιας μετανάστευσης».

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «δεν υπάρχει τελικά πραγματική λύση για τη Γάζα χωρίς αυτή τη μετανάστευση».

Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας ίδρυσε το 2025 ένα γραφείο επιφορτισμένο με την εποπτεία της «εθελούσιας μετανάστευσης» από τη Γάζα, μετά από δηλώσεις του Τραμπ που άφηναν να εννοηθεί ότι οι κάτοικοι της Γάζας θα μπορούσαν να εκτοπιστούν μόνιμα.

Στη συνέχεια ο Αμερικανός πρόεδρος υπαναχώρησε από την ιδέα αυτή, η οποία προκάλεσε την έντονη αντίδραση αραβικών κρατών και απορρίφθηκε σε διεθνές επίπεδο. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι δεν υπάρχουν σχέδια για τη βίαιη απομάκρυνση του πληθυσμού της Γάζας.

Οι αριθμοί

Την 7η Οκτωβρίου του 2023, σκοτώθηκαν 1.211 Ισραηλινοί και άλλοι 250 μεταφέρθηκαν βιαίως στη Γάζα ως όμηροι.

Το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την Κυριακή ότι κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή έχουν σκοτωθεί συνολικά 1.318 στρατιώτες, μέλη σωμάτων ασφαλείας και διασώστες.

O φόρος αίματος στη Γάζα είναι πολύ υψηλότερος: 74.200 άνθρωποι σκοτωθεί την τελευταία τριετία, μεταξύ των οποίων και χιλιάδες παιδιά.

Προ ημερών, η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία της Παλαιστίνης ανακοίνωσε πως το 82% των κτηρίων (201.290) στη Λωρίδα της Γάζας έχουν υποστεί ζημιές από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

Από αυτά, τα 134.442 έχουν καταστραφεί πλήρως, 13.843 έχουν σημαντικές ζημιές ενώ προβλήματα εντοπίζονται σε άλλα 328.627 σπίτια.

Την ίδια ώρα, υπολογίζεται ότι περίπου το 90% των υποδομών της Γάζας έχουν καταστραφεί.

Υπολογίζεται πως πάνω από 60 εκατομμύρια τόνοι μπάζων παραμένουν στους δρόμους…

Είναι ενδεικτικό ότι το 82% των σπιτιών στη Γάζα αντιμετωπίζουν υδατική ανασφάλεια ενώ περίπου το 70% μπορεί να λάβει περίπου έξι λίτρα νερό ανά άτομο την ημέρα.

«Ένα χρόνο μετά την κατάπαυση του πυρός, παρότι σημειώθηκε πρόοδος — μεταξύ άλλων, στη διασφάλιση βασικών αγαθών, όπως τρόφιμα και είδη διατροφικής υποστήριξης — δεν έχουμε ακόμη επιλύσει το χρόνιο πρόβλημα που αφορά το νερό και την αποχέτευση. Οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό σε επαρκείς ποσότητες» τόνισε χαρακτηριστικά ο Ραμίς Αλακμπάροφ, του ΟΗΕ.