Γιατί οι Ευρωπαίοι υπέκυψαν στις πιέσεις Τραμπ για το ντίζελ – Οι προκλήσεις και το μέλλον
O «πόλεμος» του ντίζελ ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη φαίνεται να έληξε με ανακωχή, μετά την απόφαση των χωρών της G7 να απελευθερώσουν στρατηγικά αποθέματα, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί στο μέλλον να υπάρξει νέος κύκλος αντιπαράθεσης.
Ο λόγος είναι ότι το πρόβλημα λύνεται προσωρινά μετά την υποχώρηση των Ευρωπαίων στις απαιτήσεις Τραμπ ο οποίος είχε απειλήσει να βάλει τέλος στις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ στην Ευρώπη αν δεν απελευθέρωναν ένα σημαντικό κομμάτι των στρατηγικών αποθεμάτων τους.
Η G7 συμφώνησε σε αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων ως και 100 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ και αργού πετρελαίου σε βάθος τετραμήνου με σημαντικές ποσότητες να βρίσκουν δρόμο προς τις αντλίες το πρώτο 20ήμερο. Οι καταναλωτές, ωστόσο θα αργήσουν να δουν διαφορά στην τσέπη τους, ενώ καθοριστικός για τις μελλοντικές εξελίξεις θα είναι η πορεία του πολέμου τη Μέση Ανατολή.
Προς το παρόν, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να χρησιμοποιεί αυτή την νίκη προεκλογικά ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου ως χαρτί σε μία προσπάθεια να διατηρήσει τον έλεγχο των δύο σωμάτων του Κογκρέσου στις πολιτείες όπου η δυσφορία για τις τιμές των καυσίμων είχε αρχίσει να γίνεται μεγάλη.
Οι Ευρωπαίοι πάλι απέφυγαν μία ακόμη σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο και μία δυσάρεστη εξέλιξη που θα έθετε σε κίνδυνο την ενεργειακή επάρκεια της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς η εξάρτηση από το αμερικανικό ντίζελ είναι μεγάλη, με ένα διόλου ευκαταφρόνητο τίμημα. Αυτό φάνηκε από την αντίδρασης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν στην συμφωνία. «Οι πολίτες μας δικαιούνται προσιτή ενέργεια», ανέφερε στο Χ.
Από την πλευρά του ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ δήλωσε: «Κάναμε σήμερα ένα βήμα όσον αφορά το ντίζελ. Πραγματοποιήσαμε συνάντηση με παγκόσμιους ηγέτες και ανακοινώσαμε ότι θα αρχίσουμε να διαθέτουμε ξανά 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου». «Οι τιμές αρχίζουν να πέφτουν. Ελπίζω ότι αυτό θα είναι ένα ευεργετικό βήμα τόσο για τον κόσμο», πρόσθεσε.
Ο ρόλος του Μακρόν
Κλειδί για αυτή την εξέλιξη ήταν το τηλεφώνημα που έκανε ο Εμανουέλ Μακρόν στον Τραμπ δεδομένου ότι η Γαλλία έχει την προεδρία της G7. Σε αντάλλαγμα ο Αμερικανός πρόεδρος συμφώνησε να μην παγώσει τις εξαγωγές ντίζελ.
Όμως ο κίνδυνος για την Ευρώπη μπορεί να κρύβεται στο μέλλον. Η Γηραιά Ήπειρος δεν μπορεί να προχωρά επ’ αόριστον σε αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων για να καλύψει τις αυξημένες ενεργειακές της ανάγκες, ειδικά αν η ανάφλεξη στην Μέση Ανατολή συνεχιστεί. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ενεργειακή απομόνωση της Ρωσίας δημιουργεί ένα δύσκολο παζλ.
Γιατί είναι σημαντικό το ντίζελ
Το ντίζελ αποτελεί το καύσιμο-«εργάτη» της παγκόσμιας οικονομίας, τροφοδοτώντας φορτηγά, ελκυστήρες, εμπορικές αμαξοστοιχίες και άλλα επαγγελματικά οχήματα και επηρεάζοντας τις τιμές των αγαθών. Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας του εν λόγω καυσίμου παγκοσμίως και ο Τραμπ έχει προβάλει την ιδέα της απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ ως μέσο ενίσχυσης των εγχώριων αποθεμάτων – και, κατ’ επέκταση, μείωσης των τιμών, όπως αναφέρει το CNNi.
Μια αμερικανική απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ θα έπληττε σοβαρά την Ευρώπη, η οποία αποτελεί καθαρό εισαγωγέα του καυσίμου. Ωστόσο, η χρήση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης ενέχει τον κίνδυνο να αφήσει την Ευρώπη εκτεθειμένη, σε περίπτωση που συνεχιστούν οι διαταραχές στον εφοδιασμό λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν – ο οποίος διανύει πλέον τον όγδοο μήνα του – έχει διαταράξει τις ροές αργού πετρελαίου και διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων από τη Μέση Ανατολή. Αν και η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν άμεσες ελλείψεις, τα παγκόσμια αποθέματα είναι περιορισμένα και οι τιμές έχουν εκτοξευθεί.
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν επίσης σημειώσει κατακόρυφη άνοδο από την έναρξη του πολέμου και, τον περασμένο μήνα, ξεπέρασαν τα 6 δολάρια ανά γαλόνι για πρώτη φορά.
«Αγώνας και διαμάχη»
Η απειλή απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ σήμαινε ότι η Ευρώπη δεν είχε άλλη επιλογή από το να συμμορφωθεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις, επισήμαναν αναλυτές.
Οι ΗΠΑ αποτελούν τόσο κρίσιμο προμηθευτή ντίζελ για τη διεθνή αγορά, ώστε οποιαδήποτε απαγόρευση των εξαγωγών τους θα οδηγούσε τις χώρες σε «αγώνα και διαμάχη για το τι απομένει», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπρονζ , συνιδρυτής της Energy Aspects.
Οι τιμές αναφοράς του ντίζελ στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange.
Την κατάσταση επιδεινώνει η απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τη Ρωσία – την οποία η Μόσχα παρέτεινε πρόσφατα έως τα τέλη Οκτωβρίου – μετά τις επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) σε ρωσικά διυλιστήρια. Το ίδιο ισχύει και για τις ενδείξεις από την Κίνα ότι ενδέχεται να αυστηροποιήσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων της, σημείωσε ο Μπρονζ.
Ποια η πολιτική της Ευρώπης
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν σε καθαρές εισαγωγές 90 ημερών, ωστόσο η Επιτροπή δεν καθορίζει πώς πρέπει να κατανέμονται τα αποθέματα αυτά μεταξύ αργού πετρελαίου, καυσίμων αεροσκαφών (jet fuel), κηροζίνης και ντίζελ.
Ο Ματ Στάνλει, επικεφαλής του τμήματος αλληλεπίδρασης με την αγορά στην Kpler, υπογράμμισε το δίλημμα της Ευρώπης και τους κινδύνους που ενέχει η χρήση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον.
«Εάν η υποκείμενη διαταραχή συνεχιστεί, δεν μπορείς να συνεχίσεις να αντλείς από τα αποθέματα επ’ αόριστον χωρίς τελικά να δημιουργήσεις ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα εφοδιασμού», δήλωσε στο CNNi.
Τον Μάρτιο, τα κράτη-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας συμφώνησαν να απελευθερώσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά – τη μεγαλύτερη απελευθέρωση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης στην ιστορία – ως απάντηση στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν. Τότε οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι η Ευρώπη δεν τήρησε τη δική της πλευρά της συμφωνίας.
