«Δεν αναγνωρίζουμε τους χάρτες σας»: Προκαλεί ο αρχηγός του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού

Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος δεν μπορούν να πραγματοποιούν έρευνες και γεωτρήσεις σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί αμφισβητούμενες, ενώ ξεκαθαρίζει ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται τους χάρτες που, κατά την ίδια, περιορίζουν τη «Γαλάζια Πατρίδα».

Στο άρθρο του, ο Τούρκος ναύαρχος παρουσιάζει τη στρατηγική προσέγγιση της χώρας του για την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι η αξιολόγηση των θαλάσσιων περιοχών δεν πρέπει να περιορίζεται στα δικαιώματα και στις ζώνες δικαιοδοσίας, αλλά να περιλαμβάνει και τις οικονομικές, διπλωματικές και στρατιωτικές δυνατότητες.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, το ζήτημα αποτελεί συνέχεια προηγούμενης ανάλυσής του με τίτλο «Γαλάζια Πατρίδα: Από τη χάραξη των συνόρων σε ένα ναυτιλιακό όραμα».

Η τουρκική θέση για τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα των νησιών

Ο Ερτζουμέντ Τατλίογλου αναφέρεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), επισημαίνοντας ότι, παρότι η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος, εφαρμόζει τις διατάξεις της που έχουν αποκτήσει χαρακτήρα εθιμικού διεθνούς δικαίου.

Σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, κατά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να συνυπολογίζονται η αρχή της ευθυδικίας και οι ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες. Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, η Ελλάδα και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου (ΕΔΝΚ) δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα δικαιώματα που απορρέουν από τα νησιά.

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι οι θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας συνδέονται με τα κυριαρχικά δικαιώματα της χερσαίας επικράτειας. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει ότι ένα νησί δεν μπορεί να αποκτά θαλάσσια ζώνη αντίστοιχη με εκείνη μιας ηπειρωτικής χώρας, μόνο και μόνο επειδή βρίσκεται απέναντι από τις ακτές της, όταν η ακτογραμμή της τελευταίας είναι πολλαπλάσια σε έκταση.

Τα παραδείγματα διεθνούς νομολογίας που επικαλείται η Άγκυρα

Προκειμένου να στηρίξει τις θέσεις του, ο αρχηγός του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού επικαλείται προηγούμενες διεθνείς δικαστικές αποφάσεις, τις οποίες θεωρεί ενδεικτικές για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίζονται τα δικαιώματα των νησιών κατά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Συγκεκριμένα, αναφέρεται:

Στις υποθέσεις της Υφαλοκρηπίδας της Βόρειας Θάλασσας του 1969, μεταξύ Δανίας, Ολλανδίας και Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Στην υπόθεση Γιαν Μάγεν του 1993, μεταξύ Δανίας – Γροιλανδίας και Νορβηγίας – Γιαν Μάγεν.

Στην υπόθεση των Νήσων της Μάγχης του 1977, μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας.

Παράλληλα, αναφέρεται στις ελληνικές κινήσεις για τις θαλάσσιες ζώνες νότια της Κρήτης, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικές αξιώσεις για την επήρεια των νησιών συνάντησαν τις αντιρρήσεις της Λιβύης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τη μερική συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που υπέγραψε η Ελλάδα με την Αίγυπτο.

Αντίθετα, θεωρεί ότι η συμφωνία Ελλάδας και Ιταλίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και της ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος αποτελεί προηγούμενο που ενισχύει την τουρκική επιχειρηματολογία σχετικά με τη μη αναγνώριση πλήρους επήρειας στα νησιά.

Η αναφορά στο Καστελόριζο και οι χάρτες της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Τατλίογλου στους χάρτες που, σύμφωνα με την Τουρκία, περιορίζουν τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως υποστηρίζει, η Τουρκία είναι το παράκτιο κράτος με τη μεγαλύτερη υφαλοκρηπίδα στην περιοχή και απορρίπτει κατηγορηματικά τους συγκεκριμένους χάρτες.

Μάλιστα, επικαλείται νησί έκτασης μόλις 10 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 3 χιλιομέτρων από τις τουρκικές ακτές, υποστηρίζοντας ότι του αποδίδεται θαλάσσια ζώνη δικαιοδοσίας 40.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Όπως σημειώνει, η συγκεκριμένη έκταση είναι 4.000 φορές μεγαλύτερη από την επιφάνεια του νησιού.

Στο άρθρο του, ο Τούρκος ναύαρχος αναφέρεται επίσης στις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που έχει συνάψει η Κυπριακή Δημοκρατία με τρίτες χώρες, τις οποίες η Άγκυρα απορρίπτει, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.

Υπενθυμίζει, ακόμη, ότι στις 18 Μαρτίου 2020 η Τουρκία γνωστοποίησε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στην Ανατολική Μεσόγειο, καταθέτοντας συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες.

«Δεν επιτρέπονται έρευνες και γεωτρήσεις σε αμφισβητούμενες περιοχές»

Ο αρχηγός του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρά σε μονομερείς ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενος τόσο τη μεγάλη ακτογραμμή της Τουρκίας στην περιοχή όσο και το γεγονός ότι, κατά την Άγκυρα, δεν έχει προηγηθεί οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με τη συμμετοχή όλων των παράκτιων κρατών.

Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνει ευθέως την αντίθεση της Τουρκίας στις ερευνητικές και γεωτρητικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται για λογαριασμό της Ελλάδας και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης της Νότιας Κύπρου σε περιοχές τις οποίες χαρακτηρίζει αμφισβητούμενες.

Παράλληλα, επιμένει ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να γίνει με τη συμμετοχή όλων των παράκτιων χωρών της περιοχής.

Ο ρόλος του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού και η στρατηγική της Άγκυρας

Στη συνέχεια της ανάλυσής του, ο Τατλίογλου τονίζει ότι η διάκριση ανάμεσα στον «χάρτη και την κρατική ισχύ» έχει καθοριστική σημασία για την εφαρμογή της πολιτικής της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως εξηγεί, οι συμφωνίες οριοθέτησης αποτελούν τη νομική βάση, ωστόσο η διπλωματία, τα επιστημονικά δεδομένα, η οικονομική δραστηριότητα και οι δυνατότητες στον τομέα της ασφάλειας είναι εκείνες που διαμορφώνουν τη μακροπρόθεσμη στρατηγική σημασία της.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό δεν αποτελεί από μόνο του το σύνολο του ναυτικού οράματος της χώρας, αλλά μία από τις βασικές θεσμικές δυνατότητες για την υλοποίησή του.

Ειδικότερα, επισημαίνει ότι η αποτρεπτική ισχύς, η παρακολούθηση της κατάστασης στη θάλασσα και η διαχείριση κρίσεων μπορούν να συμβάλουν στην περιφερειακή σταθερότητα, εφόσον συνδυάζονται με τη ναυτική διπλωματία, την κοινή εκπαίδευση και τις συνεργασίες στον τομέα της ασφάλειας.

Λιβύη, Αίγυπτος, Συρία και Ελλάδα στο επίκεντρο της τουρκικής πολιτικής

Ο Ερτζουμέντ Τατλίογλου εκτιμά ότι η επιτυχία της τουρκικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο το επόμενο διάστημα δεν θα εξαρτηθεί μόνο από την ταχύτητα αντίδρασης της Άγκυρας στις εξελίξεις, αλλά και από την ικανότητά της να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να επηρεάζει την περιφερειακή ατζέντα.

Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζει ως βασικές προτεραιότητες:

• Τη θεσμοθέτηση των σχέσεων με τη Λιβύη.
• Την προώθηση του διαλόγου με την Αίγυπτο σε συγκεκριμένους τομείς.
• Την ανάπτυξη ναυτιλιακών συνεργασιών που θα συμβάλουν στη σταθερότητα της Συρίας.
• Την προάσπιση των δικαιωμάτων του τουρκοκυπριακού πληθυσμού.
• Τη διαχείριση των υφιστάμενων διαφορών με την Ελλάδα.

Όπως υποστηρίζει, τα παραπάνω ζητήματα δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητες υποθέσεις, αλλά ως διαφορετικές παράμετροι ενός ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού.

Καταλήγοντας, διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν σημαίνει πως είναι απαραίτητο να υπάρξει συμφωνία μεταξύ όλων των πλευρών σε κάθε ζήτημα. Ωστόσο, κατά τον ίδιο, δίνει στην Τουρκία μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, ώστε να διαχειρίζεται τον ανταγωνισμό, να επιδιώκει αμοιβαία οφέλη και, όταν κρίνεται αναγκαίο, να αξιοποιεί την αποτρεπτική της ισχύ.