Επεισόδια στη Μαδρίτη στη σκιά της σιδηροδρομικής τραγωδίας-Οι διάλογοι που καίνε το κέντρο ελέγχου

Σοβαρά επεισόδια ξέσπασαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη, στη σκιά της σιδηροδρομικής τραγωδίας με τουλάχιστον 68 νεκρούς. Την ώρα που η Ισπανία βρίσκεται σε τριήμερο εθνικό πένθος, ηχητικά ντοκουμέντα από τις συνομιλίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου εγείρουν νέα ερωτήματα για τις συνθήκες της σύγκρουσης και την τήρηση των κανόνων ασφαλείας.

Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το βράδυ της Τετάρτης (28/10) έξω από το υπουργείο Μεταφορών, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες για το πολύνεκρο δυστύχημα στην Ούρντα, κοντά στο Τολέδο, και να παραιτηθεί ο αρμόδιος υπουργός, Όσκαρ Πουέντε.

Η διαδήλωση διοργανώθηκε από ακροδεξιές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Falange και η Revuelta, η οποία πρόσκειται στο κόμμα Vox. Η ένταση κλιμακώθηκε όταν διαδηλωτές εκτόξευσαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια εναντίον των αστυνομικών, οι οποίοι επενέβησαν χρησιμοποιώντας γκλομπ και σπρέι πιπεριού.

Τα επεισόδια διήρκεσαν περίπου δύο ώρες στην πλατεία Σαν Χουάν ντε λα Κρουζ, μπροστά από το υπουργείο. Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης ακούστηκαν συνθήματα κατά της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ, καθώς το δυστύχημα έχει πυροδοτήσει έντονη αντιπαράθεση για τις ευθύνες και την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών.

Στο μικροσκόπιο οι εντολές του κέντρου ελέγχου

Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκονται οι αποφάσεις που ελήφθησαν από το κέντρο ελέγχου της Adif, στον σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης, μετά τη βλάβη του συστήματος ασφαλείας LZB, η οποία προκάλεσε την ακινητοποίηση αρκετών αμαξοστοιχιών.

Τρία ηχητικά ντοκουμέντα από τις συνομιλίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου καταγράφουν τις εντολές και τις προειδοποιήσεις που προηγήθηκαν της σύγκρουσης, θέτοντας στο μικροσκόπιο τις αποφάσεις που ελήφθησαν τα τελευταία κρίσιμα λεπτά πριν από την τραγωδία.

Σύμφωνα με τις καταγραφές που δημοσιοποίησαν ισπανικά μέσα ενημέρωσης, στις 08:36 το κέντρο ελέγχου επέτρεψε σε αμαξοστοιχία AVE της Renfe να συνεχίσει την πορεία της με κανονική ταχύτητα, παρά τη βλάβη στο σύστημα ασφαλείας.

Η εντολή αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας, καθώς, σύμφωνα με τη Cadena SER, το προβλεπόμενο πρωτόκολλο επέβαλλε κίνηση με δυνατότητα άμεσης ακινητοποίησης και ανώτατο όριο ταχύτητας 40 χιλιομέτρων την ώρα.

Την ίδια στιγμή, το προπορευόμενο τρένο της Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο. Η μηχανοδηγός του είχε ενημερώσει το κέντρο ελέγχου για το πρόβλημα, ενώ σε μεταγενέστερη επικοινωνία ανέφερε ότι εξακολουθούσε να μην μπορεί να ξεκινήσει.

Παρά τις ενημερώσεις αυτές, από τις συνομιλίες που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν προκύπτει ότι δόθηκε εγκαίρως εντολή στο AVE να σταματήσει ή να περιορίσει την ταχύτητά του.

Λίγα λεπτά αργότερα, τα δύο τρένα συγκρούστηκαν, με αποτέλεσμα τον θάνατο δεκάδων επιβατών και τον τραυματισμό πολλών ακόμη.

Τα ερωτήματα για τα συστήματα ασφαλείας

Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την απόφαση να επιτραπεί η συνέχιση της πορείας του AVE με κανονική ταχύτητα, ενώ το άλλο τρένο βρισκόταν ακινητοποιημένο στην ίδια γραμμή.

Η έρευνα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην επίμαχη εντολή. Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν τις επικοινωνίες του προσωπικού, τα δεδομένα των συστημάτων καταγραφής των δύο αμαξοστοιχιών και τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν μετά την εμφάνιση της βλάβης.

Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και η λειτουργία του LZB, του συστήματος ελέγχου της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας που χρησιμοποιείται στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης – Σεβίλλης. Η διερεύνηση καλείται να αποσαφηνίσει τόσο τα αίτια της τεχνικής δυσλειτουργίας όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε από το κέντρο ελέγχου.

Παράλληλα, η δημόσια συζήτηση για την απόδοση ευθυνών έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εκπροσώπους εργαζομένων, οι οποίοι ζητούν να εξεταστεί συνολικά η λειτουργία των υποδομών και των μηχανισμών ασφαλείας και να μην περιοριστεί η διερεύνηση στις ενέργειες ενός μόνο υπαλλήλου.

Πάντως, παρά τα ερωτήματα που προκύπτουν από τις ηχογραφημένες συνομιλίες, δεν έχει εκδοθεί οριστικό πόρισμα για τα αίτια της σύγκρουσης ή τις ευθύνες όσων εμπλέκονται.

Τριήμερο πένθος και αγωνία για τα θύματα

Την ίδια ώρα, στον τόπο της τραγωδίας συνεχίζονται οι επιχειρήσεις των σωστικών συνεργείων, τα οποία αναζητούν τυχόν επιπλέον θύματα ανάμεσα στα συντρίμμια των δύο αμαξοστοιχιών.

Ο μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένος απολογισμός ανέρχεται σε τουλάχιστον 68 νεκρούς, ενώ δεκάδες τραυματίες διακομίστηκαν σε νοσοκομεία. Οι αρχές δεν αποκλείουν να αυξηθεί ο αριθμός των θυμάτων καθώς προχωρά η απομάκρυνση των κατεστραμμένων βαγονιών.

Η ισπανική κυβέρνηση έχει κηρύξει τριήμερο εθνικό πένθος, από τις 29 έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ η κυκλοφορία των τρένων υψηλής ταχύτητας στη γραμμή Μαδρίτης – Ανδαλουσίας παραμένει διακοπείσα.

Καθώς η Ισπανία θρηνεί τα θύματα και η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται, η έρευνα επικεντρώνεται στην ανασύνθεση των τελευταίων λεπτών πριν από τη σύγκρουση. Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί όχι μόνο τι συνέβη στο κέντρο ελέγχου, αλλά και αν οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί ασφαλείας λειτούργησαν όπως έπρεπε.