Η βύθιση ρωσικού πλοίου στη Μεσόγειο – Τα σενάρια για μεταφορά πυρηνικών αντιδραστήρων στη Β. Κορέα

Αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία από το εσωτερικό του πλοίου, ωστόσο, όλα τα δεδομένα συνηγορούν ότι μπορεί να επέμβαση στρατού της Δύσης για να αποτρέψει τη Ρωσία από το να στείλει αναβαθμισμένη πυρηνική τεχνολογία σε έναν βασικό σύμμαχο, τη Βόρεια Κορέα, αναφέρει το CNNi.

Η πρόσφατη στρατιωτική δραστηρότητα στο σημείο της βύθισης έχει βαθύνει το μυστήριο γύρω από το φορτίο και τον προορισμό του. Συγκεκριμένα αμερικανικά αεροσκάφη με αποστολή την ανίχνευση πυρηνικών ιχνών έχουν πετάξει δύο φορές πάνω από το βυθισμένο πλοίο τον τελευταίο χρόνο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μία εβδομάδα μετά τη βύθιση του, ένα ύποπτο ρωσικό κατασκοπευτικό πλοίο βρέθηκε στο σημείο, το οποίο προκάλεσε τέσσερις επιπλέον εκρήξεις, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση της έρευνας που πραγματοποίησε η ισπανική κυβέρνηση για το περιστατικό.

Η κυβέρνηση της Ισπανίας το μόνο στοιχείο που επιβεβαίωσε επίσημα είναι ότι ο Ρώσος καπετάνιος του πλοίου είχε πει στους Ισπανούς ερευνητές ότι το Ursa Major μετέφερε «εξαρτήματα για δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες παρόμοια με αυτά που χρησιμοποιούνται στα υποβρύχια» και ότι δεν ήταν σίγουρος αν ήταν φορτωμένοι με πυρηνικά καύσιμα.

Άγνωστα τα αίτια της βύθισης

Η αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν τo Ursa Major στη βύθιση παραμένει ασαφής. Σύμφωνα με την ισπανική έρευνα ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκε ένας σπάνιος τύπος τορπίλης για τη βύθισή του για να διατρηθεί άθικτο το κύτος του πλοίου.

Το Ursa Major, γνωστό και ως Sparta 3 είχε χρησιμοποιηθεί για την εκκένωση ρωσικού εξοπλισμού από τη Συρία και έδεσε στις 2 Δεκεμβρίου στο λιμάνι καυσίμων Ουστ-Λούγκα, στον Κόλπο της Φινλανδίας, πριν μετακινηθεί σε εγκατάσταση εμπορευματοκιβωτίων στις αποβάθρες της Αγίας Πετρούπολης. Σύμφωνα με τη δήλωση φορτίου του πλοίου προορισμός του ήταν το Βλαδιβοστόκ, στη ρωσική Άπω Ανατολή, όταν απέπλευσε στις 11 Δεκεμβρίου, μεταφέροντας δύο μεγάλα «καπάκια φρεατίων», 129 άδεια εμπορευματοκιβώτια και δύο μεγάλους γερανούς.

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, η ιδιοκτήτρια εταιρεία του, η κρατικά συνδεδεμένη Oboronlogistics, είχε αναφέρει σε ανακοίνωση της ότι τα πλοία της είχαν λάβει άδεια μεταφοράς πυρηνικού υλικού. Βίντεο από τη φόρτωση του Ursa Major στο Ουστ-Λούγκα, το οποίο ανέλυσε το CNNi, δείχνει εμπορευματοκιβώτια να τοποθετούνται στο εσωτερικό του κύτους, αφήνοντας κενό κάτω από το σημείο όπου αργότερα θα τοποθετούνταν τα «καπάκια φρεατίων».

Το πλοίο κινήθηκε στη συνέχεια κατά μήκος των γαλλικών ακτών, προτού πολεμικά αεροσκάφη και σκάφη του πορτογαλικού Πολεμικού Ναυτικού το ιθέσουν υπό παρακολούθηση. Δύο ρωσικά στρατιωτικά πλοία, το Ivan Gren και το Aleksandr Otrakovsky, συνόδευαν το σκάφος, ενώ το πρωί της 22ας Δεκεμβρίου το πορτογαλικό Ναυτικό σταμάτησε την παρακολούθησή του.

Περίπου τέσσερις ώρες αργότερα και ενώ το πλοίο έπλεε σε ισπανικά ύδατα, επιβράδυνε απότομα. Τότε Ισπανοί διασώστες επικοινώνησαν μέσω ασυρμάτου για να ελέγξουν αν βρισκόταν σε κίνδυνο. Το πλήρωμα του πλοίου απάντησε ότι όλα ήταν καλά.

Περίπου 24 ώρες αργότερα, όμως, το πλοίο παρέκκλινε απότομα από την πορεία του και το πρωί της 23ης Δεκεμβρίου, εξέπεμψε επείγουσα κλήση βοήθειας. Είχε υποστεί τρεις εκρήξεις στη δεξιά πλευρά, πιθανότατα κοντά στο μηχανοστάσιο, από τις οποίες σκοτώθηκαν δύο μέλη του πληρώματος. Το πλοίο έμεινε έτσι σε κλίση και ακίνητο, όπως δείχνει βίντεο που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα 14 μέλη του πληρώματος που επέζησαν από την έκρηξη απομακρύνθηκαν με μια σωσίβια λέμβο και αργότερα παρελήφθησαν από ισπανικό σκάφος διάσωσης. Στην επιχείρηση συμμετείχε και ένα ισπανικό στρατιωτικό σκάφος. Μισή ώρα αργότερα, ένα από τα ρωσικά στρατιωτικά πλοία που συνόδευαν το Ursa Major, το Ivan Gren, διέταξε τα κοντινά σκάφη να απομακρυνθούν και αργότερα τους ζήτησε να παραδώσουν το διασωθέν πλήρωμα.

Οι ισπανικές αρχές επέμειναν ότι πρέπει να πραγματοποιήσουν επιχείρηση διάσωσης και έστειλαν ένα ελικόπτερο στο πλοίο για να ελέγξουν για επιζώντες. Πλάνα που είδε το CNNi δείχνει έναν διασώστη να προσπαθεί να μπει στο μηχανοστάσιο του πλοίου, αλλά το βρίσκει σφραγισμένο.

Οι εκρήξεις και η βύθιση

Το Ursa Major δεν φαινόταν ότι κινδύνευε να βυθιστεί σύντομα. Ωστόσο αργά το βράδυ το Ivan Gren εκτόξευσε μια σειρά από κόκκινες φωτοβολίδες και ακολούθησαν τέσσερις εκρήξεις. Ήταν τόσο ισχυρές που καταγράφηκαν τέσσερις σεισμικές δονήσεις. Είκοσι λεπτά αργότερα το Ursa Major βυθίστηκε.

Οι 14 Ρώσοι επιζώντες μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Καρταχένα, όπου ανακρίθηκαν από την ισπανική αστυνομία. Ο Ρώσος καπετάνιος αρχικά ήταν απρόθυμος να μιλήσει για το υποτιθέμενο φορτίο του πλοίου, φοβούμενος για την ασφάλειά του.

Ο καπετάνιος δέχθηκε «πιέσεις για να διευκρινίσει τι εννοούσε με τα «καλύμματα φρεατίων», τα αντικείμενα που είχαν αρχικά δηλωθεί ως φορτίο του πλοίου. «Τελικά ομολόγησε ότι ήταν τμήματα δύο πυρηνικών αντιδραστήρων παρόμοιων με αυτούς που χρησιμοποιούν τα υποβρύχια. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του και χωρίς να μπορεί να το επιβεβαιώσει, δεν περιείχαν πυρηνικά καύσιμα».

Πηγή που γνωρίζει την έρευνα είπε ότι ο Ρώσος καπετάνιος πίστευε ότι το πλοίο θα έδενε στο λιμάνι Ρασόν της Βόρειας Κορέας για να παραδώσει τους δύο αντιδραστήρες.

Το πλήρωμα του πλοίου επέστρεψε στη Ρωσία λίγες ημέρες αργότερα. Τέσσερις ημέρες μετά τη βύθιση, η ιδιοκτήτρια εταιρεία του πλοίου, Oboronlogistics, χαρακτήρισε το περιστατικό «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση» και ανέφερε ότι σημειώθηκαν τρεις εκρήξεις.

Αμερικανικό ενδιαφέρον

Ο αμερικανικός στρατός έδειξε επίσης ενδιαφέρον για την σημείο, στέλνοντας δύο φορές πάνω από το σημείο του περιστατικού ένα προηγμένο αεροσκάφος ανίχνευσης πυρηνικών ιχνών, γνωστό ως WC135-R και με βάση στη Νεμπράσκα, μετά τη βύθιση του Ursa Major – μία φορά στις 28 Αυγούστου πέρυσι και ξανά στις 6 Φεβρουαρίου φέτος, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία πτήσεων.

Εκπρόσωπος της 55ης Πτέρυγας στην αεροπορική βάση Όφατ της Νεμπράσκα, ο Κρις Πιρς, επιβεβαίωσε ότι ο ρόλος του αεροσκάφους συνήθως «υποστηρίζει τη συλλογή και ανάλυση πυρηνικών καταλοίπων». «Δεν μπορούμε να παράσχουμε πρόσθετες λεπτομέρειες σχετικά με συγκεκριμένη διαδρομή πτήσης, ευρήματα αποστολής ή οποιονδήποτε συντονισμό με εταίρους», πρόσθεσε. Ένα άλλο WC135-R είχε ακολουθήσει σχετικά παρόμοια πορεία πτήσης 13 μήνες πριν από τη βύθιση του Ursa Major.

Δεν είναι σαφές αν αυτές οι δύο σπάνιες και δαπανηρές πτήσεις – με αεροσκάφη που συνήθως πετούν μυστικά και χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό πυρηνικής δραστηριότητας στη ρωσική Αρκτική ή γύρω από το Ιράν – εντόπισαν ίχνη μόλυνσης από το ναυάγιο του Ursa Major. Η ισπανική κυβέρνηση δεν έχει δώσει καμία ένδειξη ότι φοβάται ακτινοβολία κατά μήκος της νότιας ακτής της χώρας, που αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό, και δεν έχει προκύψει κανένα στοιχείο προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι έρευνες για το τι προκάλεσε το πλήγμα

Η ισπανική έρευνα για το περιστατικό έβαλε στο μικροσκόπιο το αρχικό πλήγμα που προκάλεσε την απόκλιση του Ursa Major από την πορεία του και την κλίση του, σύμφωνα με την πηγή που γνωρίζει την έκθεση. Ο Ρώσος καπετάνιος είπε στους ερευνητές ότι δεν άκουσε κάποιο πλήγμα ή έκρηξη στις 22 Δεκεμβρίου, όταν το πλοίο του επιβράδυνε ξαφνικά. Μόνο 24 ώρες αργότερα ακολούθησαν τρεις εκρήξεις κοντά στο μηχανοστάσιο, σκοτώνοντας δύο μέλη του πληρώματος.

Η έρευνα αναφέρει ότι η οπή διαστάσεων 50 επί 50 εκατοστών που διαπιστώθηκε στο κύτος του Ursa Major πιθανότατα δημιουργήθηκε από τορπίλη Barracuda. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένοι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, η Ρωσία και το Ιράν πιστεύεται ότι διαθέτουν τέτοιου είδους τορπίλη υψηλής ταχύτητας.

Σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση της έρευνας το συμπέρασμα ήταν πως η χρήση μια τέτοιας τορπίλης θα ταίριαζε με το μέγεθος της οπής στο κύτος του Ursa Major οδηγώντας στην ξαφνική επιβράδυνση του πλοίου στις 22 Δεκεμβρίου και τελικά στη βύθισή του.