Ιράν και Ομάν σχεδιάζουν προσωρινό διάδρομο ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – Πώς θα λειτουργεί

Ιράν και Ομάν παρουσίασαν ένα σχέδιο για τη δημιουργία προσωρινού κοινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί με ασφαλέστερους όρους η κίνηση των πλοίων από ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.

Σύμφωνα με το CNNi, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών συζήτησαν ένα πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει μια πρακτική και εφαρμόσιμη βάση για την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά.

Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει τη δημιουργία κοινού προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας, καθώς και την υλοποίηση κοινού σχεδίου για την απομάκρυνση ναρκών από τη θαλάσσια περιοχή.

Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνεχίσουν παράλληλα τις τεχνικές διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για έναν μόνιμο διάδρομο ναυσιπλοΐας, αλλά και για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η δημιουργία μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών, η διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και η παροχή σχετικών υπηρεσιών ναυσιπλοΐας και ασφάλειας.

Οι συνομιλίες στην Τεχεράνη

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι μετέβη χθες, Τρίτη (25/08) στην Τεχεράνη, όπου συναντήθηκε με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί για να συζητήσουν τις μελλοντικές ρυθμίσεις στα Στενά του Ορμούζ.

Μετά τις συνομιλίες, ο Ομανός υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την ελπίδα ότι οι δύο χώρες θα είναι σύντομα σε θέση να ανακοινώσουν τον προσωρινό διάδρομο.

«Η μελλοντική διαχείριση των Στενών και μια μόνιμη λύση θα ακολουθήσουν», ανέφερε σε ανάρτησή του, σύμφωνα με το CNNi.

Ιράν και Ομάν υπογράμμισαν επίσης ότι οποιαδήποτε μελλοντική ρύθμιση θα πρέπει να συνάδει με το διεθνές δίκαιο και να σέβεται τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών. Παράλληλα, τάχθηκαν υπέρ της πραγματοποίησης διαβουλεύσεων και με τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου.

Πώς θα λειτουργεί ο προσωρινός διάδρομος

Το πλαίσιο λειτουργίας του προσωρινού διαδρόμου περιέγραψε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσωρινή θαλάσσια οδός θα περνά σε σημαντικό βαθμό από τα ιρανικά χωρικά ύδατα, τόσο κατά την είσοδο όσο και σε τμήμα της εξόδου από τα Στενά του Ορμούζ.

Ο διάδρομος θα έχει πλάτος περίπου επτά μιλίων, δηλαδή 11,3 χιλιομέτρων, σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι πρόκειται για μια προσωρινή ρύθμιση, καθώς οι δύο χώρες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για τη ναυσιπλοΐα και τη διαχείριση του περάσματος.

Δεν σηματοδοτεί πλήρες άνοιγμα

Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες με το Ομάν, η Τεχεράνη δεν θεωρεί ότι η δημιουργία του προσωρινού διαδρόμου ισοδυναμεί με πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το συνολικό άνοιγμα της θαλάσσιας οδού συνδέεται με τις ευρύτερες διαφορές του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Τεχεράνη έχει μεταξύ άλλων ζητήσει την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την κατάργηση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.

Κρίσιμη η αποναρκοθέτηση

Η απομάκρυνση των ναρκών αποτελεί ένα από τα βασικότερα ζητήματα για την επιστροφή της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Τα Στενά μετατράπηκαν σε ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα του πολέμου μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Η Τεχεράνη περιόρισε δραστικά τη διέλευση των πλοίων και ανακοίνωσε νέα διαδρομή μέσα από τα χωρικά της ύδατα, ενώ μεγάλο μέρος της διεθνώς αναγνωρισμένης οδού ναυσιπλοΐας είχε ναρκοθετηθεί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι, σύμφωνα με ενημέρωση που έλαβε από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, όλες οι νάρκες στα διεθνή ύδατα των Στενών έχουν πλέον αφαιρεθεί ή καταστραφεί.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε εκκαθάριση της κεντρικής διεθνούς διαδρομής ναυσιπλοΐας ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν. Ωστόσο, οι συνομιλίες Τεχεράνης και Μουσκάτ αφορούν ευρύτερες ρυθμίσεις για το πώς θα οργανωθεί και θα ελέγχεται η ναυσιπλοΐα στο μέλλον.

Πέρασμα ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενέργεια

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς πριν από τον πόλεμο από αυτά περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η κίνηση των εμπορικών πλοίων έχει περιοριστεί δραματικά μετά την έναρξη της σύγκρουσης, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές. Η δημιουργία του προσωρινού διαδρόμου Ιράν–Ομάν θα μπορούσε επομένως να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για τη σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Το εάν θα οδηγήσει, όμως, σε μια μόνιμη συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα εξαρτηθεί από τις τεχνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και από την ευρύτερη αντιπαράθεση της Τεχεράνης με την Ουάσιγκτον.