Υπόθεση Χατσατουριάν: Οι τρεις αδελφές που σκότωσαν τον πατέρα τους έπειτα από χρόνια κακοποίησης

Στις 27 Ιουλίου 2018, ένα έγκλημα στη Ρωσία προκάλεσε σοκ και άνοιξε μια μεγάλη δημόσια συζήτηση γύρω από την ενδοοικογενειακή βία, τα όρια της αυτοάμυνας και την ευθύνη του κράτους απέναντι στα θύματα.

Ο Μιχαήλ Χατσατουριάν βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του, φέροντας πολλαπλά τραύματα. Οι τρεις κόρες του, η Κριστίνα, η Αντζελίνα και η Μαρία, συνελήφθησαν και ομολόγησαν ότι τον σκότωσαν.

Πίσω από την πράξη τους, όμως, αποκαλύφθηκε μια σκοτεινή ιστορία συστηματικής κακοποίησης, βίας και φόβου, την οποία, σύμφωνα με τις καταθέσεις και τα στοιχεία της υπόθεσης, οι τρεις αδελφές βίωναν επί χρόνια.

Μια ζωή μέσα στον φόβο

Σύμφωνα με όσα κατέθεσαν οι νεαρές γυναίκες, ο πατέρας τους τις υπέβαλλε συστηματικά σε σωματική, ψυχολογική και σεξουαλική κακοποίηση, ενώ τις κρατούσε απομονωμένες και υπό διαρκή έλεγχο.

Οι αδελφές περιέγραψαν μια καθημερινότητα γεμάτη απειλές, εξευτελισμούς και βίαιες επιθέσεις. Όπως υποστήριξαν, φοβούνταν διαρκώς για τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα, χωρίς να βλέπουν πραγματική δυνατότητα διαφυγής.

Η κατάσταση κορυφώθηκε την ημέρα του εγκλήματος. Σύμφωνα με τη δικογραφία, ο Μιχαήλ Χατσατουριάν επιτέθηκε ξανά στις κόρες του και τις ψέκασε με σπρέι πιπεριού, με αποτέλεσμα μία από αυτές να χάσει τις αισθήσεις της.

Λίγο αργότερα, ενώ εκείνος κοιμόταν, οι τρεις αδελφές τού επιτέθηκαν με μαχαίρι και σφυρί, προκαλώντας τον θάνατό του.

Αυτοάμυνα ή φόνος εκ προμελέτης;

Η υπόθεση δίχασε βαθιά τη ρωσική κοινωνία. Πολλοί υποστήριξαν ότι οι αδελφές δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως κοινές δολοφόνοι, αλλά ως θύματα μακροχρόνιας κακοποίησης που έδρασαν υπό καθεστώς ακραίου φόβου.

Η πλευρά αυτή τόνισε ότι η έννοια της αυτοάμυνας δεν μπορεί να εξετάζεται μόνο με βάση τα δευτερόλεπτα πριν από μια επίθεση, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη ολόκληρο το περιβάλλον βίας, εξάρτησης και συνεχούς απειλής μέσα στο οποίο ζούσαν οι κατηγορούμενες.

Άλλοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι το γεγονός πως ο πατέρας τους κοιμόταν την ώρα της επίθεσης δεν επέτρεπε να χαρακτηριστεί η πράξη ως άμεση και αναγκαία αυτοάμυνα. Οι αδελφές βρέθηκαν έτσι αντιμέτωπες με κατηγορίες για φόνο εκ προμελέτης.

Οι καταγγελίες που δεν τις προστάτευσαν

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκε και η στάση των αρμόδιων αρχών. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, υπήρχαν ενδείξεις και αναφορές για την κακοποίηση που σημειωνόταν μέσα στο σπίτι, χωρίς όμως να υπάρξει η προστασία που χρειάζονταν τα κορίτσια.

Η υπόθεση ανέδειξε τα μεγάλα κενά στο ρωσικό θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και το ερώτημα εάν η τραγική κατάληξη θα μπορούσε να είχε αποτραπεί με έγκαιρη παρέμβαση.

Για τους υποστηρικτές των αδελφών, η αδυναμία των θεσμών να τις απομακρύνουν από το κακοποιητικό περιβάλλον υπήρξε καθοριστικός παράγοντας στην εξέλιξη της υπόθεσης.

Οι αντιδράσεις στη Ρωσία

Η δίωξη των τριών αδελφών προκάλεσε διαδηλώσεις και ισχυρές αντιδράσεις από οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών. Το σύνθημα για την απελευθέρωσή τους έγινε σύμβολο του αγώνα κατά της ενδοοικογενειακής βίας στη Ρωσία.

Δημοσκόπηση του 2019 κατέγραψε τον βαθύ κοινωνικό διχασμό, καθώς το 47% των γυναικών και το 33% των ανδρών δήλωσαν ότι δικαιολογούσαν την πράξη των αδελφών.

Για μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, η υπόθεση δεν αφορούσε μόνο έναν φόνο. Αφορούσε τη θέση των θυμάτων που ζουν για χρόνια μέσα στον τρόμο και την αδυναμία τους να βρουν προστασία πριν η κατάσταση φτάσει σε οριακό σημείο.

Ο πατέρας στο εδώλιο μετά θάνατον

Μία από τις πλέον ασυνήθιστες εξελίξεις ήταν η απόφαση να εξεταστούν ξεχωριστά, ακόμη και μετά τον θάνατό του, οι καταγγελίες σε βάρος του Μιχαήλ Χατσατουριάν για σεξουαλική κακοποίηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση των παιδιών του.

Η διαδικασία αυτή θεωρήθηκε κρίσιμη, καθώς τα πορίσματά της συνδέονταν άμεσα με την υπερασπιστική γραμμή των τριών αδελφών και με την αξιολόγηση των συνθηκών μέσα στις οποίες οδηγήθηκαν στο έγκλημα.

Μια υπόθεση-σύμβολο για τα θύματα κακοποίησης

Η υπόθεση Χατσατουριάν παραμένει μία από τις πλέον χαρακτηριστικές ιστορίες που ανέδειξαν τη σύνθετη πραγματικότητα της ενδοοικογενειακής βίας.

Δεν αποτελεί μόνο μια δικαστική διαμάχη γύρω από την ενοχή τριών νεαρών γυναικών. Αποτελεί και μια προειδοποίηση για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η εγκατάλειψη των θυμάτων σε ένα περιβάλλον συνεχούς φόβου.

Η βία δεν μπορεί να αποτελεί λύση. Όμως η ιστορία των τριών αδελφών υπενθυμίζει ότι, όταν οι θεσμοί δεν ακούν εγκαίρως τις κραυγές βοήθειας, οι εξελίξεις μπορεί να γίνουν ανεξέλεγκτες και τραγικές.

πηγη