«Ναυάγιο» στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα: Η Ε.Ε. μπλόκαρε τη συμφωνία για τα ορυκτά καύσιμα

Χωρίς συνολική συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ολοκληρώθηκε η COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας, παρά την παράταση των διαπραγματεύσεων κατά δύο ημέρες. Η άρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών να αποδεχθούν ένα κείμενο που δεν περιλάμβανε ούτε αναφορά στην αποδέσμευση από τα ορυκτά καύσιμα οδήγησε τις συνομιλίες σε αδιέξοδο, αναδεικνύοντας τις βαθιές διαφωνίες για το μέλλον της παγκόσμιας κλιματικής πολιτικής.
Η σύνοδος, στην οποία συμμετείχαν αντιπροσωπείες σχεδόν 200 χωρών, επρόκειτο να ολοκληρωθεί την Παρασκευή (20/11). Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις παρατάθηκαν έως την Κυριακή (22/11), χωρίς να γεφυρωθούν οι διαφορές για τον περιορισμό της χρήσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών.
Η τουρκική προεδρία, σε συνεργασία με την Αυστραλία, είχε καταρτίσει σχέδιο συνολικής απόφασης με την ονομασία «Σύμφωνο της Αττάλειας», το οποίο προέβλεπε μέτρα για τον εξηλεκτρισμό των οικονομιών και τη χρηματοδότηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Το κείμενο, ωστόσο, δεν περιλάμβανε σαφή δέσμευση για τη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, όπως ζητούσαν περισσότερες από 130 χώρες.
Η αντίδραση της ΕΕ και το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκαθάρισε ότι δεν μπορούσε να αποδεχθεί μια συμφωνία που παρέκαμπτε την κυριότερη αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο’ Μπράιεν, μιλώντας εκ μέρους της ΕΕ, υποστήριξε ότι το προτεινόμενο κείμενο δεν ανταποκρινόταν στην κρισιμότητα της κατάστασης, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν θα συναινούσε σε μια απόφαση που θα παρουσίαζε τα ορυκτά καύσιμα ως συμβατά με την απαιτούμενη κλιματική δράση.
Αντίστοιχες αντιρρήσεις διατύπωσαν η Βρετανία, ο Παναμάς, η Νορβηγία και μικρά νησιωτικά κράτη, μεταξύ των οποίων τα Νησιά Μάρσαλ και το Βανουάτου, που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Οι αντιπροσωπείες αυτές υποστήριξαν ότι η συμφωνία θα αποτελούσε υποχώρηση από προηγούμενες διεθνείς δεσμεύσεις, ιδιαίτερα από την απόφαση της COP28 για μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία υπερασπίστηκαν τη συμπερίληψη τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, ενώ η Κίνα, το Πακιστάν και η ομάδα των αφρικανικών κρατών δεν αντιτάχθηκαν στην υιοθέτηση του σχεδίου, παρά τις επιφυλάξεις τους.
Η παραδοχή της τουρκικής προεδρίας
Καθώς οι αντιδράσεις συνεχίζονταν, ο Τούρκος υπουργός Περιβάλλοντος και πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, αναγνώρισε ότι δεν υπήρχε η απαιτούμενη συναίνεση για την έγκριση της συνολικής απόφασης.
«Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε», ανέφερε αρχικά, υπερασπιζόμενος την προσπάθεια επίτευξης συμβιβασμού.
Στη συνέχεια, όμως, παραδέχθηκε ότι οι αντιρρήσεις των αντιπροσωπειών δεν επέτρεπαν την υιοθέτηση του κειμένου.
Η εξέλιξη αυτή σήμανε την αποτυχία του «Συμφώνου της Αττάλειας», χωρίς ωστόσο να οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση της συνόδου.
Οι χώρες κατέληξαν σε επιμέρους αποφάσεις, μεταξύ άλλων για τη δίκαιη μετάβαση των εργαζομένων και των οικονομιών προς ένα μοντέλο χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα. Δεν επιτεύχθηκε, όμως, η συνολική πολιτική συμφωνία που επιδίωκαν οι διοργανωτές.
Η απογοήτευση του ΟΗΕ και το διακύβευμα για το κλίμα
Την απογοήτευσή του για την έκβαση της συνόδου εξέφρασε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επισημαίνοντας την ανάγκη οι κυβερνήσεις να επιταχύνουν τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Το αδιέξοδο στην Αττάλεια έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής κοινότητα δυσκολεύεται να ευθυγραμμίσει τις πολιτικές της με τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου.
Παρά την αποτυχία επίτευξης νέας συνολικής συμφωνίας, οι δεσμεύσεις προηγούμενων κλιματικών συνόδων παραμένουν σε ισχύ.
Το αποτέλεσμα της COP31 αναδεικνύει, ωστόσο, το βασικό εμπόδιο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα. Παρά τη συμφωνία των κρατών ότι απαιτείται δράση, εξακολουθούν να διαφωνούν για την ταχύτητα με την οποία πρέπει να περιοριστεί η χρήση των ορυκτών καυσίμων και για το ποιος θα επωμιστεί το οικονομικό κόστος της μετάβασης.
window.setTimeout(function() {
!function(f,b,e,v,n,t,s)
{if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod?
n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)};
if(!f._fbq)f._fbq=n;n.push=n;n.loaded=!0;n.version=’2.0′;
n.queue=[];t=b.createElement(e);t.async=!0;
t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)[0];
s.parentNode.insertBefore(t,s)}(window, document,’script’,
‘https://connect.facebook.net/en_US/fbevents.js’);
fbq(‘init’, ‘316067372320470’);
fbq(‘track’, ‘PageView’);
}, 3000);



