Οι τρεις βασικές ιδιότητες που κάνουν μια φωνή να ξεχωρίζει στο τραγούδι, σύμφωνα με την επιστήμη
Τι είναι αυτό που κάνει μια φωνή να ξεχωρίζει στο τραγούδι; Είναι η καθαρότητα, η δύναμής της, η σωστή απόδοση της κάθε νότας, η ικανότητα του ερμηνευτή να μεταδίδει συναισθήματα; Μια νέα επιστημονική μελέτη από την Ιαπωνία επιχειρεί να δώσει απάντηση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κέιο στην Ιαπωνία και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Voice. Επικεφαλής ήταν η Χαρούκα Κόντο, υποψήφια διδάκτορας στην επιστήμη της φωνής, η οποία συνεργάστηκε με ερευνητές του εργαστηρίου Νευροεπιστήμης και Μουσικής του πανεπιστημίου.
Στόχος των επιστημόνων ήταν να προσδιορίσουν με αντικειμενικά κριτήρια τι εννοούν οι ειδικοί όταν χαρακτηρίζουν μια φωνή «όμορφη», «ζεστή» ή «πλούσια», όροι που χρησιμοποιούνται συχνά στη διδασκαλία του τραγουδιού, αλλά επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες, αναφέρει το Earth.com.
Διαγωνισμός κλασικού τραγουδιού
Για τις ανάγκες της μελέτης οργανώθηκε ένας μικρός διαγωνισμός κλασικού τραγουδιού, στον οποίο συμμετείχαν 22 Ιάπωνες τραγουδιστές, δέκα άνδρες και δώδεκα γυναίκες, με μέση ηλικία περίπου 25 ετών. Όλοι είχαν σπουδάσει ή σπούδαζαν μουσική σε πανεπιστημιακό επίπεδο.
Κάθε συμμετέχων ερμήνευσε χωρίς συνοδεία το ίδιο ιταλικό τραγούδι, το «Caro mio ben», σε μια αίθουσα χωρητικότητας 720 θέσεων. Τις ερμηνείες αξιολόγησαν πέντε επαγγελματίες τραγουδιστές, με διδακτική εμπειρία από 11 έως 34 χρόνια.
Οι κριτές βαθμολόγησαν κάθε ερμηνεία με άριστα το 100, ενώ αξιολόγησαν ξεχωριστά έξι χαρακτηριστικά της φωνής: το βιμπράτο, την αντήχηση, την εκφραστικότητα, τη χροιά, την άρθρωση και την ακρίβεια στην απόδοση των νοτών.
Οι τρεις ιδιότητες που κάνουν τη διαφορά
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τρία χαρακτηριστικά συνδέονταν σαφώς με τις υψηλότερες βαθμολογίες. Το βιμπράτο, η αντήχηση και η εκφραστικότητα.
Το βιμπράτο είναι η περιοδική διακύμανση του ύψους της φωνής, που προσδίδει ζωντάνια και μουσικότητα στην ερμηνεία. Η αντήχηση σχετίζεται με τον πλούτο του ήχου και την ικανότητα της φωνής να προβάλλεται στον χώρο. Η εκφραστικότητα είναι η δυνατότητα του τραγουδιστή να μεταφέρει συναισθήματα, αξιοποιώντας τις δυναμικές και τη διαμόρφωση των μουσικών φράσεων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, κάθε επιπλέον βαθμός στην αξιολόγηση οποιουδήποτε από αυτά τα τρία χαρακτηριστικά συνδεόταν με αύξηση περίπου τριών μονάδων στη συνολική βαθμολογία.
Αντίθετα, η σωστή άρθρωση, η ακρίβεια των νοτών και η χροιά της φωνής δεν παρουσίασαν σαφή συσχέτιση με την τελική επίδοση. Οι ερευνητές εξηγούν ότι η άρθρωση και η τονική ακρίβεια αποτελούν βασικές τεχνικές προϋποθέσεις. Εφόσον ένας εκπαιδευμένος τραγουδιστής τις έχει κατακτήσει, δεν προσφέρουν απαραίτητα πρόσθετο πλεονέκτημα. Η χροιά, από την άλλη, είναι σε μεγάλο βαθμό προσωπικό χαρακτηριστικό και μια σκοτεινή φωνή δεν είναι κατ’ ανάγκην κατώτερη από μια φωτεινή.
Τι έδειξαν οι ηχογραφήσεις
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης τις ηχογραφήσεις, αναζητώντας μετρήσιμα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις κρίσεις των ειδικών.
Διαπίστωσαν ότι οι φωνές με ενισχυμένη ακουστική ενέργεια στις συχνότητες μεταξύ 2.000 και 4.000 Hz συγκέντρωναν υψηλότερες βαθμολογίες. Πρόκειται για περιοχή συχνοτήτων που συνδέεται με τον αποκαλούμενο φωνοσυντονισμό του τραγουδιστή (singer’s formant), ο οποίος βοηθά τη φωνή να ακούγεται καθαρά σε μεγάλους χώρους, ακόμη και χωρίς μικρόφωνο.
Αντίθετα, η ένταση της φωνής από μόνη της δεν συνδεόταν με καλύτερη βαθμολογία. Επομένως, το να τραγουδά κάποιος δυνατότερα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τραγουδά καλύτερα. Η μελέτη εντόπισε επίσης ορισμένες διαφορές στο βιμπράτο μεταξύ ανδρών και γυναικών, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατόν να εξαχθούν ασφαλή γενικά συμπεράσματα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το δείγμα ήταν μικρό και ότι η αξιολόγηση περιορίστηκε σε ένα σχετικά εύκολο τραγούδι. Επιπλέον, τα αποτελέσματα δείχνουν συσχετίσεις και όχι ότι η βελτίωση ενός χαρακτηριστικού οδηγεί αυτομάτως σε καλύτερη ερμηνεία. Παρά τους περιορισμούς, ωστόσο, η Κόντο εκτιμά ότι τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν στη διδασκαλία του τραγουδιού. «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι κάτι τόσο προσωπικό και καλλιτεχνικό όσο μια όμορφη φωνή μπορεί να γίνει εν μέρει κατανοητό μέσα από την επιστήμη», τονίζει η ερευνήτρια.
window.setTimeout(function() {
!function(f,b,e,v,n,t,s)
{if(f.fbq)return;n=f.fbq=function(){n.callMethod?
n.callMethod.apply(n,arguments):n.queue.push(arguments)};
if(!f._fbq)f._fbq=n;n.push=n;n.loaded=!0;n.version=’2.0′;
n.queue=[];t=b.createElement(e);t.async=!0;
t.src=v;s=b.getElementsByTagName(e)[0];
s.parentNode.insertBefore(t,s)}(window, document,’script’,
‘https://connect.facebook.net/en_US/fbevents.js’);
fbq(‘init’, ‘316067372320470’);
fbq(‘track’, ‘PageView’);
}, 3000);
