Ουκρανία: Σε Βρετανία και Καναδά στρέφεται η ΕΕ για το χρηματοδοτικό κενό των 70 δισ. ευρώ

Στη Βρετανία και τον Καναδά στρέφεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει πρόσθετη χρηματοδότηση για την Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2027.

Σύμφωνα με το POLITICO, που επικαλείται πέντε Ευρωπαίους αξιωματούχους και δύο διπλωμάτες, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να θέσουν το ζήτημα στις συνόδους κορυφής με τον Καναδά, στις 29 και 30 Οκτωβρίου, και με τη Βρετανία, στις 20 Νοεμβρίου, καθώς οι ανάγκες του Κιέβου αυξάνονται και η μελλοντική στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει αβέβαιη.

Οι επαφές αυτές συμπίπτουν με τις προσπάθειες της ΕΕ να ενισχύσει την οικονομική και αμυντική συνεργασία της με τις δύο χώρες. Αν και οι Βρυξέλλες δεν προτίθενται να συνδέσουν επισήμως την πρόοδο των διαπραγματεύσεων με την παροχή πρόσθετης βοήθειας προς την Ουκρανία, το ζήτημα της χρηματοδότησής της αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών.

Το χρηματοδοτικό κενό και η αυξανόμενη πίεση στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δεσμευτεί για δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για τη διετία 2026–2027, το οποίο προοριζόταν να καλύψει περίπου τα δύο τρίτα των αναγκών της. Οι Βρυξέλλες υπολόγιζαν ότι το υπόλοιπο ποσό, περίπου 45 δισ. ευρώ, θα προερχόταν από χώρες όπως ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Αυστραλία και η Νορβηγία.

Ωστόσο, σημαντικό μέρος αυτής της βοήθειας δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί ή εκταμιευθεί. Την ίδια ώρα, η συνέχιση των ρωσικών επιθέσεων αυξάνει τις στρατιωτικές και δημοσιονομικές ανάγκες του Κιέβου, ενώ οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισήμανε την Παρασκευή (16/10) ότι η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της καλύπτουν πλέον το 80% της εξωτερικής βοήθειας προς την Ουκρανία, τονίζοντας ότι «χρειαζόμαστε επειγόντως και άλλους εταίρους να εντείνουν τις προσπάθειές τους».

Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε την Τετάρτη (21/10) ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καλώντας τους διεθνείς εταίρους να αυξήσουν την οικονομική τους στήριξη προς το Κίεβο. Η πίεση δεν οφείλεται σε μείωση της ευρωπαϊκής συνεισφοράς, αλλά στο γεγονός ότι οι ανάγκες της Ουκρανίας αυξάνονται ταχύτερα από την αναμενόμενη χρηματοδότηση.

Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της έχουν διαθέσει, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περισσότερα από 231 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας, της στήριξης των Ουκρανών προσφύγων και των εσόδων από δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Τι ζητούν οι Βρυξέλλες από Βρετανία και Καναδά

Παρά το γεγονός ότι η Βρετανία και ο Καναδάς συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας, οι Βρυξέλλες θεωρούν αναγκαία μια νέα προσπάθεια κατανομής του οικονομικού βάρους μεταξύ των συμμάχων.

Το Λονδίνο έχει δεσμεύσει συνολικά 25 δισ. λίρες για την Ουκρανία, ενώ η Οτάβα έχει υποσχεθεί περίπου 5,4 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια και 8,2 δισ. ευρώ σε άμεση οικονομική στήριξη.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διευκρινίζουν στο POLITICO ότι η πρωτοβουλία δεν αποτελεί μομφή προς τις δύο χώρες. Αντίθετα, επισημαίνουν ότι η αύξηση των αναγκών του Κιέβου απαιτεί πρόσθετους πόρους, τους οποίους η ΕΕ δεν μπορεί να συνεχίσει να καλύπτει σχεδόν μόνη της. Οι επερχόμενες σύνοδοι προσφέρουν, παράλληλα, την ευκαιρία για συζητήσεις σχετικά με την ενίσχυση των οικονομικών και αμυντικών σχέσεων.

Στην περίπτωση του Καναδά, ιδιαίτερη σημασία έχει η συμμετοχή του στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, το οποίο χρηματοδοτεί κοινές αμυντικές προμήθειες και προσφέρει στις καναδικές επιχειρήσεις ευνοϊκότερη πρόσβαση σε σχετικές συμβάσεις.

Από την πλευρά της, η Βρετανία επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση των επιχειρήσεών της στην ευρωπαϊκή αγορά, μεταξύ άλλων μέσω του προτεινόμενου Industrial Accelerator Act, που προβλέπει προτιμησιακή μεταχείριση για προϊόντα ευρωπαϊκής κατασκευής.

Παρά τη σύμπτωση των διαπραγματεύσεων, οι Βρυξέλλες δεν σκοπεύουν να ζητήσουν οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία ως αντάλλαγμα για ευνοϊκότερους εμπορικούς ή αμυντικούς όρους.

Όπως ανέφερε ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης στο POLITICO, η ΕΕ δεν πρόκειται να υιοθετήσει τη συναλλακτική προσέγγιση που αποδίδεται στον Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας ρητά τη συνεργασία με την οικονομική συνεισφορά προς το Κίεβο.

Αναζητούνται πόροι και από άλλους συμμάχους

Η ευρωπαϊκή προσπάθεια δεν περιορίζεται στο Λονδίνο και την Οτάβα. Το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας έχει τεθεί σε συζητήσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την G7, την G20 και χώρες του Κόλπου, ενώ οι Βρυξέλλες επιδιώκουν μεγαλύτερη συμμετοχή και από την Ιαπωνία.

Ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε στο POLITICO ότι η εξασφάλιση χρηματοδότησης για το 2027 αποτέλεσε βασικό θέμα των πρόσφατων επαφών του στην Μπανγκόκ, στο περιθώριο των συνεδριάσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Όπως εξήγησε, υπογράμμισε την ανάγκη για ευρύτερη κατανομή του οικονομικού βάρους, ώστε κάθε διεθνής εταίρος να συμβάλει στη στήριξη της Ουκρανίας. Η Ιαπωνία, από την πλευρά της, επισημαίνει ότι έχει ήδη διαθέσει περίπου 20 δισ. δολάρια προς το Κίεβο, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετης βοήθειας εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί και την ουκρανική κυβέρνηση να εντείνει τις επαφές της με χώρες εκτός της ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλίσει νέες οικονομικές δεσμεύσεις.

Η αβεβαιότητα για τις ΗΠΑ και οι εκλογές στην Ευρώπη

Η αναζήτηση πρόσθετης χρηματοδότησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της αβεβαιότητας γύρω από τη μελλοντική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και των πολιτικών εξελίξεων που αναμένονται στην Ευρώπη το 2027.

Οι επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία ενδέχεται να επηρεάσουν τις συζητήσεις για τη συνέχιση της βοήθειας προς το Κίεβο, καθώς η στήριξη της Ουκρανίας αποτελεί ήδη αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ πολιτικών δυνάμεων.

Για τον λόγο αυτό, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν εγκαίρως δεσμεύσεις από ένα ευρύτερο σύνολο συμμάχων, περιορίζοντας τον κίνδυνο να βρεθεί η Ουκρανία αντιμέτωπη με νέα χρηματοδοτική πίεση μέσα στο επόμενο έτος.