Ο Πούτιν κλιμακώνει τον πόλεμο: Μελετά την επέκταση των βαλλιστικών βομβαρδισμών στην Ουκρανία

Οπως μεταδίδει σήμερα το Bloomberg επικαλούμενο τρεις πηγές προσκείμενες στο Κρεμλίνο, η Μόσχα θεωρεί πως οι διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει απτόητος από τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας και τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια και δίκτυα εφοδιαστικής.

Η Ρωσία ετοιμάζεται να εντείνει τις επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι διαπραγματεύσεις για ειρηνευτική συμφωνία έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, σύμφωνα με τρεις πηγές που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο.

Προς το παρόν, η Ρωσία εξετάζει το ενδεχόμενο εντατικοποίησης ισχυρών επιθέσεων με συμβατικούς βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του Κιέβου, συμπεριλαμβανομένου του κέντρου της πρωτεύουσας, καθώς και εναντίον στόχων υποδομής σε άλλες ουκρανικές πόλεις, ανέφεραν οι πηγές αυτές, ζητώντας να μην κατονομαστεί η ταυτότητά τους λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα του θέματος.

Όλα τα πλαίσια διαπραγματεύσεων έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει, αφήνοντας τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές πάλι στο σημείο εκκίνησης, ανέφεραν οι πηγές. Ο Πούτιν δεν θα τερματίσει τον πόλεμο υπό την οικονομική πίεση των κυρώσεων και των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και δικτύων εφοδιαστικής, πρόσθεσαν.

Η Μόσχα θεωρεί όλο και περισσότερο τις ουκρανικές επιθέσεις ως επιθέσεις κρατών του ΝΑΤΟ, επειδή τα μέλη της συμμαχίας προμηθεύουν το Κίεβο με όπλα και πληροφορίες, ανέφεραν οι πηγές. Η τρέχουσα φάση των εχθροπραξιών δεν αποτελεί την κορύφωση της στρατιωτικής κλιμάκωσης, πρόσθεσαν.

Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έδειξε τις προθέσεις του σε δηλώσεις που έκανε το Σαββατοκύριακο σε δημοσιογράφο της κρατικής τηλεόρασης, καθώς υποτίμησε τον αντίκτυπο των επιθέσεων στην οικονομία της Ρωσίας. Η Ουκρανία «άνοιξε αυτό το κουτί της Πανδώρας», είπε. «Λοιπόν, να είστε έτοιμοι να υποστείτε αντίκτυπο στους πιο ευαίσθητους τομείς της οικονομίας σας».

Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες

Οι προσπάθειες των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου δεν κατάφεραν να οδηγήσουν σε κάποια σημαντική πρόοδο και οι διαπραγματεύσεις έχουν σταματήσει, με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επικεντρώνεται στη σύγκρουση με το Ιράν. Το Κρεμλίνο έχει επίσης εγκαταλείψει την εμπιστοσύνη του σε αυτό που θεωρούσε ως συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ του Πούτιν και του Τραμπ κατά τη σύνοδο κορυφής τους στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο.

Αυτό θα απαιτούσε από τις ΗΠΑ να ασκήσουν πίεση στην Ουκρανία να παραδώσει την ανατολική περιοχή του Ντονέτσκ, ως μέρος μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Η Ουκρανία έχει απορρίψει συστηματικά το αίτημα του Πούτιν να παραδώσει μια ζώνη οχυρωμένων πόλεων στην περιοχή του Ντονέτσκ, τις οποίες οι ρωσικές δυνάμεις δεν κατάφεραν να καταλάβουν στις μάχες από το 2014.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κατέστησε σαφές τον Ιούνιο ότι η Ουάσιγκτον δεν συμμερίζεται την άποψη της Ρωσίας, δηλώνοντας ότι «αν υπήρχε συμφωνία, ο πόλεμος θα είχε τελειώσει». Μετά από συνομιλίες με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ στις Φιλιππίνες τον Ιούλιο, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι χρειάζονται «νέες προσεγγίσεις».

Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ πραγματοποίησε μια σπάνια επίσκεψη στη Μόσχα την Τρίτη για συνομιλίες με τους Ρώσους ομολόγους του, αν και δεν είναι σαφές σε ποια θέματα επικεντρώθηκαν. Οι αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρετ Κούσνερ αναμενόταν να ταξιδέψουν στη Μόσχα μετά από οκτάμηνη παύση και να επισκεφθούν το Κίεβο για πρώτη φορά, αλλά δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία για κανένα από τα δύο ταξίδια.

Ελλείψει διπλωματικών επαφών, η Μόσχα δεν βλέπει πολλές εναλλακτικές λύσεις πέρα από την περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης για την επίτευξη των πολεμικών της στόχων, σύμφωνα με τέσσερα πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο. Αν και η Ρωσία ελπίζει ότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ θα έρθουν στη Μόσχα με νέες προτάσεις, οι προσδοκίες για κάποια σημαντική πρόοδο είναι πολύ χαμηλές, ανέφεραν.

Το Κρεμλίνο πιστεύει ότι έχει ήδη κάνει παραχωρήσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου και ότι η καθεμία από αυτές αποδυνάμωσε τη θέση της Ρωσίας, σύμφωνα με δύο από τις πηγές. Θεώρησε το Άνκορατζ ως έναν ακόμη συμβιβασμό που απέτυχε, σύμφωνα με τις πηγές.

Στο επίκεντρο η χρήση βαλλιστικών και στρατηγικών όπλων

Η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις στο έδαφος της άλλης χώρας τους τελευταίους μήνες. Η Ουκρανία έχει στοχεύσει διυλιστήρια πετρελαίου, προκαλώντας εκτεταμένη έλλειψη καυσίμων στη Ρωσία, καθώς και αποθήκες των γιγάντων του ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries και Ozon, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων στα δίκτυα εφοδιαστικής.

Οι ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις κατά της Ουκρανίας έχουν αποκαλύψει μια χρόνια έλλειψη πυραύλων αεράμυνας, αφήνοντας το Κίεβο ευάλωτο σε επιθέσεις κατά των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, οι οποίες έριξαν εκατομμύρια ανθρώπους στο κρύο και στο σκοτάδι τον περασμένο χειμώνα.

Η Ρωσία και η Ουκρανία στοχεύουν επίσης τα εμπορικά πλοία και τα λιμάνια της άλλης χώρας στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, προκαλώντας φόβους για τις επιπτώσεις στις προμήθειες σιτηρών προς τις παγκόσμιες αγορές. Οι δύο χώρες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, και οι επιθέσεις λαμβάνουν χώρα εν μέσω της φετινής συγκομιδής.

Η κλιμάκωση των επιθέσεων οδηγεί έναν αυξανόμενο αριθμό Ρώσων αξιωματούχων στο συμπέρασμα ότι ο Πούτιν θα μπορούσε τελικά να επιλέξει να χρησιμοποιήσει τακτικά πυρηνικά όπλα ως έσχατη λύση στην Ουκρανία, σύμφωνα με πηγές κοντά στο Κρεμλίνο.

Ο κίνδυνος ο Πούτιν να παραβιάσει ένα παγκόσμιο ταμπού σχετικά με τη χρήση πυρηνικών όπλων σε καιρό πολέμου —το οποίο ισχύει από τότε που οι ΗΠΑ έριξαν δύο ατομικές βόμβες στην Ιαπωνία το 1945— αποτελεί εδώ και καιρό μείζον θέμα ανησυχίας για τους δυτικούς αξιωματούχους.

Ο όγκος των συζητήσεων στη Μόσχα από τους σκληροπυρηνικούς που υποστηρίζουν ένα τέτοιο βήμα έχει αυξηθεί πρόσφατα. Μια ακραία αντίδραση θεωρείται πιθανή, διότι το μόνο αποτέλεσμα χειρότερο από τη συνέχιση του πολέμου για τον Πούτιν θα ήταν η ήττα του.

Ο φόβος των πυρηνικών

Τα τακτικά πυρηνικά όπλα φέρουν λιγότερο ισχυρές κεφαλές και έχουν μικρότερη εμβέλεια από τους στρατηγικούς πυραύλους, ενώ προορίζονται να επηρεάσουν ένα συγκεκριμένο πεδίο μάχης και όχι να καταστρέψουν ολόκληρη πόλη ή χώρα. Ωστόσο, η εκρηκτική ισχύς μπορεί να είναι τεράστια, με τη ραδιενεργή σκόνη να μολύνει μεγάλες εκτάσεις γης.

Βεβαίως, δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι η Ρωσία ετοιμάζεται να εκτοξεύσει πυρηνικά όπλα στην Ουκρανία. Η πλήρης εισβολή που ξεκίνησε ο Πούτιν τον Φεβρουάριο του 2022 είχε ως στόχο να φέρει τη νίκη μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά βρίσκεται πλέον βαθιά στο πέμπτο έτος της, με τεράστιες απώλειες από τη ρωσική πλευρά και χωρίς να διαφαίνεται τέλος.

Ο Πούτιν έχει επίσης επανειλημμένα προχωρήσει σε πυρηνικές απειλές όλα αυτά τα χρόνια, προσπαθώντας να εκφοβίσει τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας ώστε να μειώσουν τη στήριξή τους προς την άμυνά της.

«Για τον Πούτιν δεν υπάρχει πουθενά κανένα σημάδι συλλογικής βούλησης να του αντισταθούν και υπάρχουν τόσοι πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να εξαντλήσει τους ανθρώπους», δήλωσε η Φιόνα Χιλ, ανώτερη ερευνήτρια στο Brookings Institution, η οποία διετέλεσε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας σε τρεις προέδρους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του. «Γι’ αυτό είναι απαραίτητη μια συντονισμένη, συλλογική και συνεπής προσπάθεια για να αντισταθούμε στις ενέργειές του και να επιδιώξουμε τη διπλωματία. Αυτός έχει ένα μοναδικό στόχο, ενώ εμείς είμαστε διάσπαρτοι».

Η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν ουσιαστικά ενημέρωσε τη Ρωσία ότι θα υπάρξει μαζική συμβατική αντίδραση από τις ΗΠΑ σε περίπτωση χρήσης πυρηνικών όπλων στον πόλεμο, αν και είναι αμφίβολο αν ο Τραμπ θα εξέδιδε την ίδια προειδοποίηση, ανέφερε η Χιλ. Ο Πούτιν δοκιμάζει μέχρι πού μπορεί και πρέπει να φτάσει πριν οι άνθρωποι υποκύψουν σε αυτόν, πρόσθεσε.

Σημαντικοί εταίροι της Ρωσίας, όπως η Κίνα και η Ινδία, έχουν προειδοποιήσει έντονα τον Πούτιν να μην τα χρησιμοποιήσει. Η Κίνα μετέφερε μήνυμα στη Ρωσία να μην σκεφτεί καν την πυροδότηση τακτικών πυρηνικών όπλων στην Ουκρανία, όπως δήλωσαν τον περασμένο μήνα ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Ο Πούτιν πρόκειται να συναντηθεί με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ινδό Πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Κιργιζιστάν την επόμενη εβδομάδα.

«Ο κίνδυνος να χρησιμοποιήσει η Ρωσία τακτικά πυρηνικά όπλα παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, καθώς η στρατιωτική τους αποτελεσματικότητα στο σημερινό διάσπαρτο πεδίο μάχης είναι περιορισμένη, ενώ το πολιτικό κόστος της παραβίασης του πυρηνικού ταμπού θα ήταν υψηλό», δήλωσε ο Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, διευθυντής του Κέντρου Carnegie Russia Eurasia με έδρα το Βερολίνο.

«Όσο η Μόσχα διαθέτει περιθώρια κλιμάκωσης με συμβατικά όπλα, μεταξύ άλλων μέσω της εντατικοποίησης των πυραυλικών επιθέσεων, έχει ελάχιστα κίνητρα να ξεπεράσει το πυρηνικό όριο», πρόσθεσε.