Ο Τραμπ λέει πως οι ΗΠΑ πρέπει «να τακτοποιήσουν» έναν ή δυο στόχους ακόμη στο Ιράν

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Σάββατο ότι οι ΗΠΑ πρέπει να τακτοποιήσουν έναν ή δυο στόχους ακόμη στο Ιράν, μεταξύ αυτών το αποκαλούμενο «Βουνό της Αξίνας» όπου φέρεται να υπάρχει μια οχυρωμένη πυρηνική εγκατάσταση.

«Εξουδετερώσαμε τις πυρηνικές τους δυνατότητες. Πρέπει ακόμη να τακτοποιήσουμε, θα έλεγα, μια ή δυο τοποθεσίες. Αλλά μπορούμε να το κάνουμε μέσα σε 10 λεπτά», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στην εξοχική του κατοικία στη Φλόριντα.

Το «Βουνό της Αξίνας» (Pickaxe Mountain) βρίσκεται στην επαρχία Ισφαχάν, περίπου 200 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης, κοντά στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, ένα εκτεταμένο υπόγειο συγκρότημα που κατασκευάζεται σε ιδιαίτερα μεγάλο βάθος, με στόχο, σύμφωνα με αναλυτές, να προστατεύεται ακόμη και από ισχυρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Ένα υπόγειο συγκρότημα σε βάθος έως και 100 μέτρων

Η κατασκευή του Pickaxe Mountain ξεκίνησε το 2020, μετά την έκρηξη που προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε εγκατάσταση συναρμολόγησης φυγοκεντρητών στη Νατάνζ.

Η Τεχεράνη είχε τότε ανακοινώσει την πρόθεσή της να κατασκευάσει μια μεγαλύτερη και πιο σύγχρονη εγκατάσταση για τη συναρμολόγηση προηγμένων φυγοκεντρητών, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες για τις δραστηριότητες που θα πραγματοποιούνταν στο νέο συγκρότημα.

Σύμφωνα με αναλύσεις δορυφορικών εικόνων, το Pickaxe Mountain διαθέτει τουλάχιστον τέσσερις εισόδους σηράγγων, δύο στην ανατολική και δύο στη δυτική πλευρά του βουνού, ενώ οι υπόγειες εγκαταστάσεις εκτιμάται ότι μπορεί να βρίσκονται σε βάθος περίπου 80 έως 100 μέτρων.

Το βάθος αυτό έχει ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία, καθώς ειδικοί εκτιμούν ότι θα μπορούσε να καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την ολοκληρωτική καταστροφή του συγκροτήματος ακόμη και με τη χρήση των ισχυρότερων αμερικανικών βομβών διάτρησης υπόγειων καταφυγίων, γνωστών ως bunker busters.

Τι αποκάλυψαν οι δορυφορικές εικόνες του CNN

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει έρευνα του CNNi, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, με βάση ανάλυση δορυφορικών εικόνων έξι ετών από το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).

Οι αναλυτές διαπίστωσαν σημαντική επιτάχυνση των κατασκευαστικών εργασιών κατά τη διάρκεια του 2026, με αυξημένη κινητικότητα οχημάτων, ενίσχυση των εισόδων των σηράγγων και εργασίες στο εσωτερικό του συγκροτήματος.

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι εργασίες φαίνεται να έχουν περάσει από το στάδιο της εκσκαφής στην κατασκευή και διαμόρφωση των εσωτερικών εγκαταστάσεων, ενώ συνεχίζεται η ενίσχυση των εξωτερικών υποδομών.

Το CSIS εξετάζει τρία πιθανά σενάρια για τη χρήση του Pickaxe Mountain: Τη λειτουργία μονάδας συναρμολόγησης φυγοκεντρητών, τη δημιουργία εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου ή τη φιλοξενία άλλων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι δορυφορικές εικόνες δεν αποδεικνύουν πως το συγκρότημα είναι ήδη επιχειρησιακό ή ότι πραγματοποιείται εκεί εμπλουτισμός ουρανίου.

Οι πληροφορίες για χιλιάδες φυγοκεντρητές

Τον Ιούλιο του 2026, δημοσιεύματα που επικαλούνταν αμερικανικές και ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εντοπίσει ενδείξεις μεταφοράς χιλιάδων φυγοκεντρητών στο υπόγειο συγκρότημα.

Σύμφωνα με τις συγκεκριμένες πληροφορίες, η μεταφορά ενδέχεται να πραγματοποιήθηκε μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου του 2025 στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ενώ παραμένει άγνωστο εάν ο εξοπλισμός βρίσκεται πράγματι στο Pickaxe Mountain και εάν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εμπλουτισμό ουρανίου.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει αρνηθεί ότι πραγματοποιούνται πυρηνικές δραστηριότητες στη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Μπορούν οι ΗΠΑ να καταστρέψουν το Pickaxe Mountain;

Η ιδιαίτερη γεωμορφολογία και το βάθος των σηράγγων αποτελούν βασικούς παράγοντες που δυσκολεύουν ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της εγκατάστασης.

Η αμερικανική βόμβα GBU-57, βάρους περίπου 13,6 τόνων, έχει σχεδιαστεί για την προσβολή ισχυρά προστατευμένων υπόγειων στόχων. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις για το βάθος του Pickaxe Mountain δημιουργούν αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο ακόμη και αυτό το όπλο θα μπορούσε να καταστρέψει το σύνολο των εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με το CNNi, το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει εξετάσει επιχειρησιακά σχέδια για την προσβολή του συγκροτήματος, ενώ παράλληλα έχουν καταγραφεί ενδείξεις προσπάθειας ανάπτυξης ή δοκιμής δυνατοτήτων αντιμετώπισης στόχων που βρίσκονται σε εξαιρετικά μεγάλο βάθος.

Το κρίσιμο ερώτημα, πάντως, παραμένει όχι μόνο εάν οι ΗΠΑ μπορούν να πλήξουν το Pickaxe Mountain, αλλά και εάν ένα τέτοιο πλήγμα θα ήταν αρκετό για να εξουδετερώσει πλήρως όσα ενδέχεται να βρίσκονται στο εσωτερικό του.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) δεν έχει αποκτήσει πρόσβαση στην εγκατάσταση, γεγονός που καθιστά ακόμη δυσκολότερη την ανεξάρτητη αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της.

Έτσι, παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, το Pickaxe Mountain εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα άγνωστα στοιχεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.