Περιοχές του Άρη όπου οι αστροναύτες θα μπορούν να καλλιεργούν τροφή, ταυτοποίησαν επιστήμονες

Στην ταινία «Η διάσωση» (The Martian), ένας αστροναύτης (Ματ Ντέιμον) που έχει εγκλωβιστεί στον Άρη καταφέρνει να επιβιώσει καλλιεργώντας πατάτες στο έδαφος του πλανήτη. Πόσο εφικτό θα ήταν όμως κάτι τέτοιο στην πραγματικότητα;

Μια νέα μελέτη Αυστραλών επιστημόνων επιχειρεί να δώσει απάντηση, παρουσιάζοντας τον πρώτο λεπτομερή χάρτη των αρειανών εδαφών και εντοπίζοντας εκείνα που διαθέτουν τις ευνοϊκότερες ιδιότητες για την ανάπτυξη φυτών, αναφέρει το Earth.com.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ ταξινόμησαν τα εδάφη του Άρη σε 2.000 διαφορετικούς τύπους, προσδιορίζοντας τη γεωγραφική κατανομή τους. Διαπίστωσαν ότι ο τύπος με τις καταλληλότερες ιδιότητες για καλλιέργειες καλύπτει μόλις το 0,14% της επιφάνειας του πλανήτη.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση CATENA, θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για μελλοντικές αποστολές, όταν οι άνθρωποι θα χρειαστεί να παράγουν μέρος της τροφής τους στον Άρη.

Ένας χάρτης με 2.000 τύπους εδάφους

Ο υποψήφιος διδάκτορας Ντάνιελ Ίρβινγκ και ο καθηγητής Άλεξ ΜακΜπράτνεϊ συνδύασαν παρατηρήσεις διαστημικών σκαφών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Άρη με υπολογιστικά μοντέλα, αναλύοντας σχεδόν 800 εκατομμύρια τοποθεσίες.

Η ταξινόμηση βασίστηκε σε χαρακτηριστικά όπως η υφή, η ορυκτολογική σύσταση, η οξύτητα και το πάχος του εδάφους. Οι ερευνητές δημιούργησαν 2.000 κατηγορίες, τις οποίες ομαδοποίησαν σε 100 ευρύτερες ενότητες και τελικά σε 10 μεγάλες κατηγορίες. Ο χάρτης καλύπτει το 92% της αρειανής επιφάνειας.

«Είναι η πρώτη φορά που αναπτύσσεται ένα σύστημα ταξινόμησης τέτοιας κλίμακας για τα εδάφη του Άρη», εξηγεί ο Ίρβινγκ. Όπως επισημαίνει, προηγούμενες αποστολές είχαν χαρτογραφήσει τη γεωλογία και τη χημική σύσταση του πλανήτη, αλλά η νέα προσέγγιση συνδυάζει διαφορετικές ιδιότητες σε ένα ενιαίο σύστημα.

Πού βρίσκονται τα καταλληλότερα εδάφη

Οι επιστήμονες αξιολόγησαν κάθε τύπο εδάφους με βάση πέντε χαρακτηριστικά καθοριστικά για την ανάπτυξη φυτών: την ικανότητα συγκράτησης νερού, το pH, το πάχος και την περιεκτικότητα σε άργιλο και χαλίκια. Την υψηλότερη βαθμολογία, 0,93 σε κλίμακα από το μηδέν έως το ένα, συγκέντρωσε ένας τύπος εδάφους που ονομάστηκε Nohibareth.

Σύμφωνα με τα υπολογιστικά μοντέλα, το συγκεκριμένο έδαφος έχει σχεδόν ουδέτερο pH, περίπου 6,8, και αποτελείται κατά 72% από άργιλο, με ελάχιστη άμμο και χαλίκια. Μπορεί επίσης να συγκρατεί περίπου 202 χιλιοστά νερού ανά μέτρο βάθους εδάφους.

Ο τύπος αυτός εντοπίζεται κυρίως σε περιοχές των μεσαίων γεωγραφικών πλατών, όπως η Θαρσίδα, γνωστή για τα τεράστια ηφαίστειά της, καθώς και στην Arabia Terra και την Elysium Planitia.

Ωστόσο, η συγκράτηση νερού αποτελεί γενικότερα τη μεγαλύτερη αδυναμία των αρειανών εδαφών. Στο 73% των τύπων που εξετάστηκαν ήταν το χαρακτηριστικό με τη χαμηλότερη βαθμολογία.

Τα εμπόδια στην καλλιέργεια

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η καταλληλότητα ενός εδάφους δεν σημαίνει πως μπορούν να καλλιεργηθούν απευθείας φυτά σε αυτό. Το αρειανό έδαφος στερείται οργανικής ύλης, ενώ ενδέχεται να περιέχει τοξικές ουσίες, όπως υπερχλωρικά άλατα, που έχουν εντοπιστεί από προηγούμενες αποστολές της NASA. Επιπλέον, παραμένουν άγνωστα κρίσιμα χαρακτηριστικά, όπως η διαθεσιμότητα αζώτου και οι μεταβολές της σύστασης του εδάφους σε μεγαλύτερο βάθος.

Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία τεχνητών μειγμάτων που προσομοιώνουν τους διαφορετικούς αρειανούς τύπους εδάφους, ώστε να πραγματοποιηθούν πειραματικές καλλιέργειες στη Γη, με ελεγχόμενη παροχή νερού και θρεπτικών συστατικών.

Παράλληλα, τα ευρήματα ενδέχεται να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση εξαιρετικά άνυδρων περιοχών της Γης, όπως η έρημος Ατακάμα στη Χιλή και η περιοχή Πιλμπάρα στην Αυστραλία