Ένα παγωμένο ουράνιο σώμα που κινείται σε τροχιά πέρα από τον Πλούτωνα εντόπισαν επιστήμονες χρησιμοποιώντας τηλεσκόπιο στη Χιλή, με τους ερευνητές να εκτιμούν ότι ενδέχεται να προστεθεί στη μικρή λίστα των νάνων πλανητών του Ηλιακού Συστήματος.
Το αντικείμενο, που έχει λάβει την προσωρινή ονομασία 2026 ED138, εκτιμάται ότι έχει διάμετρο από περίπου 600 έως 1.500 χιλιόμετρα και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 46 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης από τον Ήλιο. Για λόγους σύγκρισης, ο Πλούτωνας περιφέρεται κατά μέσο όρο σε απόσταση περίπου 40 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης – Ήλιου.
Η ανακάλυψη, σύμφωνα με το Reuters, έγινε με τη βοήθεια του νέου Αστεροσκοπείου Vera C. Rubin, που βρίσκεται στην κορυφή του όρους Cerro Pachón στην κεντρική Χιλή. Το τηλεσκόπιο αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF) και του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ.
Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω παρατηρήσεις προκειμένου να επιβεβαιωθεί επίσημα ότι το 2026 ED138 ανήκει στην κατηγορία των νάνων πλανητών.
Εφόσον επιβεβαιωθεί, θα προστεθεί στους πέντε αναγνωρισμένους νάνους πλανήτες από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση (IAU): τον Πλούτωνα, την Έριδα, τη Χαουμέια και τον Μακεμάκε, που βρίσκονται πέρα από τον Ποσειδώνα, καθώς και τη Δήμητρα, η οποία εντοπίζεται στην κύρια ζώνη αστεροειδών μεταξύ Άρη και Δία.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2026 ED138 φαίνεται πως συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα γνωστά μέλη αυτής της κατηγορίας ουράνιων σωμάτων.
«Αυτό που δείχνει η ανακάλυψη είναι ότι το Αστεροσκοπείο Rubin και τα υπόλοιπα σύγχρονα τηλεσκόπια έχουν ακόμη πολλές συναρπαστικές ανακαλύψεις να προσφέρουν», δήλωσε ο αστροφυσικός Ματ Χόλμαν του Κέντρου Αστροφυσικής Harvard & Smithsonian, ο οποίος εντόπισε πρώτος το αντικείμενο.
Ο Πλούτωνας θεωρούνταν για δεκαετίες ο ένατος και πιο απομακρυσμένος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος, μέχρι το 2006, όταν η Διεθνής Αστρονομική Ένωση τον ανακατέταξε ως νάνο πλανήτη, καθώς δεν πληρούσε όλα τα κριτήρια του επίσημου ορισμού ενός πλανήτη.
Τόσο ο Πλούτωνας όσο και το 2026 ED138 βρίσκονται σε μια εξαιρετικά ψυχρή περιοχή του Ηλιακού Συστήματος, η οποία φιλοξενεί πλήθος παγωμένων σωμάτων.
Παρά τη σημαντική ανακάλυψη, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το ακριβές μέγεθος και τη σύσταση του αντικειμένου. Για να χαρακτηριστεί ένα σώμα ως νάνος πλανήτης, πρέπει να διαθέτει αρκετή μάζα ώστε η ίδια του η βαρύτητα να του δίνει σχεδόν σφαιρικό σχήμα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το 2026 ED138 πληροί αυτή την προϋπόθεση, ωστόσο χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για την οριστική επιβεβαίωση.
«Το βασικό που πρέπει να προσδιορίσουμε είναι το πραγματικό φυσικό μέγεθος του 2026 ED138», ανέφερε ο Χόλμαν.
Όπως εξήγησε, το Αστεροσκοπείο Rubin καταγράφει το ηλιακό φως που αντανακλάται από το αντικείμενο.
Ένα μικρότερο αλλά πιο ανακλαστικό σώμα μπορεί να εμφανίζεται εξίσου φωτεινό με ένα μεγαλύτερο και λιγότερο ανακλαστικό. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες σκοπεύουν να αξιοποιήσουν και το τηλεσκόπιο ALMA στη Χιλή, το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει τη θερμική ακτινοβολία που εκπέμπει το ίδιο το αντικείμενο, προσφέροντας ακριβέστερες εκτιμήσεις για το μέγεθός του.
