Τα έξι «κλειδιά» της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν: Πού μπορεί να «χαλαρώσει» η Ουάσινγκτον

Βασικές λεπτομέρειες του μνημονίου συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν αποκαλύπτουν δυτικά μέσα ενημέρωσης, μετά την υπογραφή του από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ Βανς και τον πρόεδρο του κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Συγκεκριμένα, όπως αποκάλυψαν ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Sky News, το Ιράν έκανε σημαντικές παραχωρήσεις ενώ οι ΗΠΑ «μικρές χειρονομίες» καλής θέλησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνουν προς το παρόν στην περιοχή ενώ οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να χαλαρώσουν τις κυρώσεις αν η Τεχεράνη τηρήσει τους όρους.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του μέσου αναφέρονται οι πέντε λεπτομέρειες του Μνημονίου.

• Οι ΗΠΑ διατηρούν τις δυνάμεις τους στην περιοχή: Η Ουάσιγκτον θα διατηρήσει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή προς το παρόν, μετά την αποστολή των δυνάμεών της για την επιχείρηση τον Φεβρουάριο. Οι αξιωματούχοι θέλουν να δουν το Ιράν να τηρεί τις υποσχέσεις του πριν από την επιστροφή οποιωνδήποτε στρατευμάτων στις ΗΠΑ, κάτι που θα εξεταστεί μόνο όταν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
• Στο τραπέζι η άρση των κυρώσεων: Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι είναι έτοιμες να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα κεφάλαια και να χαλαρώσουν τις κυρώσεις, προσφέροντας «μικρές χειρονομίες» αν το Ιράν ανταποδώσει την εύνοια. Οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι δεν θα υπάρξουν «παράπλευρες συμφωνίες» και ότι θα υπάρχει πλήρης διαφάνεια καθ’ όλη τη διάρκεια.
• Ο Τραμπ… διέταξε τον Βανς να παρέμβει: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενθάρρυνε προσωπικά τον αναπληρωτή του, JD Βανς, να εμπλακεί άμεσα στις διαπραγματεύσεις, με αξιωματούχους να αναφέρουν ότι η διαδικασία «καθοδηγείται απευθείας από την κορυφή».
• Απογοήτευση των ΗΠΑ από το Ομάν: Οι ΗΠΑ ήταν «πολύ δυσαρεστημένες» με το Ομάν, κατηγορώντας τη χώρα ότι είναι «διπρόσωπη» και συμπεριφέρεται σαν «υπάλληλοι των Ιρανών». Νέα κανάλια επικοινωνίας άνοιξαν μέσω του Πακιστάν και του Κατάρ, με τις σχέσεις του Βανς να συμβάλλουν στην εξασφάλιση επαφών υψηλού επιπέδου με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ.
• Το Ιράν οικονομικά «πιο αδύναμο από ποτέ»: Αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι το Ιράν είναι οικονομικά και στρατιωτικά πιο αδύναμο από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή τις τελευταίες δεκαετίες, με το πυρηνικό του πρόγραμμα να είναι «σχεδόν καταστραμμένο». Τόνισαν επίσης ότι «δεν υπάρχει τόσο μεγάλη προσήλωση στην παλιά πορεία του παλιού Ανώτατου Ηγέτη».
• Γιατί ο Τραμπ υπέγραψε αλλά ο Ανώτατος Ηγέτης όχι: Όπως και με τη συμφωνία JCPOA που υπέγραψε ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν δεν υπογράφει προσωπικά τέτοιες συμφωνίες. Ο Τραμπ υπέγραψε για να δείξει τη δέσμευσή του, μαζί με τον ανώτερο αξιωματούχο και τον Γκαλιμπάφ, που υπέγραψαν εκ μέρους της Τεχεράνης.

«Έτοιμοι να αποδεσμεύσουμε παγωμένα κεφάλαια»

Όπως μεταφέρει το Reuters, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, αν το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την συμφωνία.

«Είμαστε έτοιμοι να επιβάλουμε αυτές τις κυρώσεις και θα το κάνουμε, θα κάνουμε κάποιες μικρές χειρονομίες στην αρχή. Αν μας δείξουν με πράξεις ότι είναι κι αυτοί πρόθυμοι να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Ο αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι, σύμφωνα με τους όρους του σχεδίου , οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συμφωνούσαν να αποδεσμεύσουν 25 δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Η ίδια πηγή πρόσθεσε πως η αποδέσμευση κεφαλαίων θα συνδεθεί με επαληθεύσιμα ορόσημα.

Ερωτηθείς εάν κάποια από τις πιθανές οικονομικές ελαφρύνσεις προς το Ιράν συνδέεται με τις ενέργειες της Τεχεράνης στο εσωτερικό, για παράδειγμα την καταστολή των διαδηλώσεων, ο Αμερικανός αξιωματούχος απάντησε πως «η άρση των κυρώσεων δεν συνδέεται συγκεκριμένα με κάποια συγκεκριμένη συμπεριφορά, αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι το πυρηνικό πρόγραμμα και η επίτευξη προόδου στη δέσμευση ότι δεν θα το ανακατασκευάσουν».