Τα «συμπεράσματα χωρίς συμπέρασμα» στη Σύνοδο, η δυσαρέσκεια Μητσοτάκη και η «ώρα των αρπακτικών»

Αντί να συγκλίνουν, απομακρύνθηκαν και αντί να αντιμετωπίσουν με συγκεκριμένα μέτρα το τσουνάμι ακρίβειας, επέλεξαν την απραξία οι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής καθώς στις τάξεις τους ένας δημοσιονομικός εμφύλιος μαίνεται. Ποιοί θυμήθηκαν την «ώρα των θηρευτών». 

Η Αθήνα προσήλθε στην πρώτη ημέρα της Συνόδου με τρία ξεκάθαρα αιτήματα. Να δοθεί με κάποιον τρόπο δημοσιονομική ευελιξία στα Κράτη Μέλη για να ξοδέψουν περισσότερα, ώστε να στηριχθούν οι πολίτες, παρασκηνιακά να δοθεί ρευστότητα μέσα από την ρήτρα ενέργειας και να διασωθεί το αγροτικό ταμείο ακέραιο στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό. Όλα τα μέτωπα ήταν δύσκολα.

Η δυσαρέσκεια Μητσοτάκη

Ο Πρωθυπουργός έδωσε τον τόνο των Νότιων, καθώς προσερχόμενος ζήτησε να υπάρξει μία ευρωπαϊκή απάντηση στο κόστος της ενέργειας και αποκάλυψε πως θα αιτηθεί να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα μία πρόβλεψη που θα ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετα μέτρα ώστε να μπορέσουν να στηριχθούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις.

Παρόμοια στάση από Ισπανία και Φινλανδία. «Το κόστος ζωής αυξάνεται και ιδιαίτερα οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες υπονομεύουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών μας, των νοικοκυριών μας» δήλωσε ο Πέδρο Σάντσεθ, με τον Πρωθυπουργό της Φινλανδίας να δηλώνει «χρειαζόμαστε μεσοπρόθεσμα μέτρα, γιατί πρέπει να εγγυηθούμε τις φθηνές τιμές ενέργειας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».

Εντός Συνόδου δόθηκε μάχη, «Νότιων και Βόρειων», ή αλλιώς «φίλων της Συνοχής» και «φειδωλών» και τέτοια πρόβλεψη στα Συμπεράσματα δεν μπήκε αν και μετά τις αντιδράσεις το θέμα ξανασυζητήθηκε.

«Τα συμπεράσματα δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης που δημιουργούν οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις» δήλωσε κεκλεισμένων των θυρών στους ομολόγους του ο Κυριάκος Μητσοτάκης και υπογράμμισε πως τα μέτρα θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από τα υπερ έσοδα του ΦΠΑ λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού.

«Η ώρα των θηρευτών»

Δύο είναι τα στρατόπεδα αυτή τη στιγμή στις Βρυξέλλες για τον επταετή Προϋπολογισμό, αν και το ζήτημα είναι πολυπαραγοντικό με την κάθε χώρα να έχει και δικές της φοβίες, κινδύνους και πραγματικότητες.

Ιταλία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Κύπρος, Κροατία, Τσεχία, Εσθονία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Ισπανία ανήκουν στους φίλους της Συνοχής που στη μάχη του Προϋπολογισμού πιστεύουν ότι δεν είναι τώρα η στιγμή να περιορίσει η Ευρώπη τις φιλοδοξίες της και πως η συνολική χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο ΠΔΠ καθώς η περαιτέρω μείωσή τους θα ενείχε τον κίνδυνο υπονόμευσης της στήριξης των πολιτών προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Από την άλλη είναι οι φειδωλοί, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Σουηδία, Δανία, Αυστρία.

Στο θέμα, το οποίο μας ενδιαφέρει πολύ λόγω Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, φαίνεται να υπάρχει ένας κάποιος συμβιβασμός καθώς αργά χθες το βράδυ ο Πρόεδρος της Κύπρου προέβλεψε πως ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα είναι τελικά κατά περίπου 10% μικρότερος, μικρότερος δηλαδή από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ανέρχεται σε σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια ευρώ αλλά ένα ποσοστό της τάξης του 11% θα εξακολουθούσε να είναι μικρότερο από τις περικοπές ύψους πολλών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ που επιδιώκουν οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες.

Σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα δεν είναι ικανοποιημένη με την πρόταση την οποία κατέθεσε η Ιρλανδική Προεδρία, καθώς εντοπίζει το γεγονός ότι υπάρχει μία ουσιαστική ασυνέπεια μεταξύ της φιλοδοξίας των στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και των πόρων που έχει θέσει στη διάθεσή της για να πετύχει αυτούς τους στόχους.

Για να γίνει σαφές το τι διεμήφθη πίσω από κλειστές πόρτες, σύμφωνα με το Politico ένας διπλωμάτης της ΕΕ προέτρεψε τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να επιδείξουν τόλμη, να άρουν το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) και να στηρίξουν τις επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς —αντί για τη γεωργία—, αντλώντας έμπνευση από τον τίτλο ενός βιβλίου του Τζουλιάνο ντα Έμπολι, στενού συνεργάτη του Μακρόν: «Η ώρα του θηρευτή».

Τον τελευταίο καιρό η πολιτική τάξη της Ευρώπης δεν μπορεί να σταματήσει να διαβάζει τον Giuliano da Empoli. Έναν Ιταλοελβετό συγγραφέα, που ειδικεύεται στα παιχνίδια εξουσίας ανώτατου επιπέδου και στους αυταρχικούς ηγέτες, ο οποίος έχει καταστεί απαραίτητο ανάγνωσμα για την πολιτική ελίτ της Ευρώπης – και ιδίως για τον Εμανουέλ Μακρόν. Ο ντα Έμπολι εξερευνά τον κόσμο του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Σαουδάραβα πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν…

«Κόλλημα» και για τις εκπομπές ρύπων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε κεκλεισμένων των θυρών την επείγουσα ανάγκη επανεξέτασης βασικών χαρακτηριστικών του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). «Παρότι το ETS θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν αλλάξει οι συνθήκες από την χρονική στιγμή υιοθέτησή του» σημείωσε.

Όπως αποδείχθηκε όμως ελάχιστο ενδιαφέρον υπήρξε μεταξύ των ηγετών για την κατάργηση του ETS2 —της δεύτερης φάσης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, η οποία θα ξεκινήσει το 2028 και θα επιβάλει κόστος στον άνθρακα για τα κτίρια και τα καύσιμα, με τη Γερμανία να τάσσεται επίσης κατά της κατάργησης του εν λόγω μηχανισμού.

«Οι 6 χώρες που ζητούσαν την αναβολή σπατάλησαν τον χρόνο των ηγετών της ΕΕ, προκαλώντας μια συζήτηση για την ενέργεια —με επίκεντρο το ETS— που διήρκεσε περισσότερο από δύο ώρες και αποσπούσε την προσοχή από άλλα ζητήματα» φέρεται να δήλωσε ένας διπλωμάτης.

Άλλοι τόνισαν ότι πρόκειται για νομοθεσία που έχει οριστικοποιηθεί και δεν πρόκειται να αλλάξει ξανά, δεδομένου ότι η ΕΕ είχε ήδη συμφωνήσει να μεταθέσει την έναρξη του ETS2 από το 2027 στο 2028. Ένας άλλος διπλωμάτης χαρακτήρισε απαράδεκτη την καθυστέρηση του ETS2, άποψη με την οποία συμφώνησαν πολλές χώρες.