Τουρκικά ΜΜΕ:«Ισχυρότερη η Γαλάζια Πατρίδα»-Πανηγυρίζουν για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου

Ορισμένα τουρκικά μέσα ενημέρωσης προχωρούν ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση περιορίζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να αναπτύσσει ενεργειακές συνεργασίες στην περιοχή χωρίς τη συναίνεση της Τουρκίας.

Η απόφαση σηματοδοτεί την μεταβολή της στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει το 2020 τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που είχαν υπογράψει έναν χρόνο νωρίτερα η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης.

Στον τουρκικό Τύπο, η εξέλιξη παρουσιάζεται κυρίως ως ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, με ιδιαίτερη έμφαση στις θαλάσσιες διεκδικήσεις και στις δυνατότητες συνεργασίας με τη Λιβύη στον ενεργειακό τομέα.

«Ισχυρότερη η Γαλάζια Πατρίδα» – Οι τίτλοι των τουρκικών εφημερίδων

Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος της Yeni Şafak, η οποία αναφέρει ότι «η Γαλάζια Πατρίδα είναι πλέον ισχυρότερη», χαρακτηρίζοντας ιστορική την έγκριση της συμφωνίας, επτά χρόνια μετά την υπογραφή της.

Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η απόφαση ενισχύει τη θέση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και ανοίγει τον δρόμο για νέες συνεργασίες με τη Λιβύη σε σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις και ενεργειακές επενδύσεις.

Σε ανάλογο κλίμα, η Hürriyet κάνει λόγο για «απόφαση που αλλάζει τις ισορροπίες», τονίζοντας ότι η Βεγγάζη στηρίζει πλέον τη «Γαλάζια Πατρίδα», ενώ η Milliyet παρουσιάζει την εξέλιξη με τον χαρακτηρισμό «θωρακίστηκε η Γαλάζια Πατρίδα», σύμφωνα με την καταγραφή των τουρκικών δημοσιευμάτων από τον ΣΚΑΪ.

Η Yeni Şafak επανήλθε στο θέμα και με δημοσίευμα για την αντίδραση της Αθήνας, χρησιμοποιώντας τον τίτλο «Η επικύρωση της συμφωνίας με την Τουρκία προκάλεσε πανικό στην Ελλάδα: Χάσαμε για δεύτερη φορά από την Άγκυρα».

Οι συγκεκριμένες διατυπώσεις αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα αξιολογούν πολιτικά την εξέλιξη και όχι κάποια αναγνωρισμένη αλλαγή στη θαλάσσια οριοθέτηση.

Haber Global: «Χωρίς την άδεια της Τουρκίας δεν μπορεί να γίνει τίποτα»

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η παρουσίαση του τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου Haber Global, το οποίο χρησιμοποίησε χάρτες για να αναπτύξει τους ισχυρισμούς της τουρκικής πλευράς σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το δίκτυο υποστήριξε ότι τα όρια που αποτυπώνονται στη συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης έχουν πλέον διευρυνθεί και ότι η έγκριση από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενισχύει την τουρκική παρουσία στην περιοχή.

Παρουσιάζοντας τις διεκδικούμενες υφαλοκρηπίδες των δύο χωρών, υποστήριξε ότι η Τουρκία και η Λιβύη διαθέτουν κοινά θαλάσσια όρια, ενώ συνέδεσε την εξέλιξη με τις ενεργειακές συνεργασίες της Ελλάδας.

Στην ίδια παρουσίαση διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι η Αθήνα δεν μπορεί να συνεργαστεί με την Αίγυπτο, το Ισραήλ ή άλλες χώρες ανατολικότερα χωρίς την άδεια ή τη συνεργασία της Άγκυρας.

Πρόκειται για τουρκική θέση, η οποία δεν προκύπτει ως αυτόματη νομική συνέπεια της απόφασης της λιβυκής Βουλής. Η έγκριση μιας διμερούς συμφωνίας δεν καθορίζει από μόνη της τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.

Η αλλαγή στάσης του Χαφτάρ

Πίσω από τις αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου βρίσκεται μια ουσιαστική πολιτική μεταβολή: η προσέγγιση της Άγκυρας με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ στην ανατολική Λιβύη.

Όπως είχε επισημάνει στο CNN Greece ο διεθνολόγος Θοδωρής Τσίκας, η έγκριση του μνημονίου συνδέεται με τη σταδιακή αλλαγή στάσης του Χαφτάρ απέναντι στην Τουρκία.

«Πρόκειται για μία αλλαγή γραμμής για τον Χαφτάρ, η οποία υλοποιήθηκε μετά την απομάκρυνση του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, είχαν προηγηθεί επαφές του Χαφτάρ και των γιων του στην Τουρκία, καθώς και κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι οποίες έδειχναν ότι οι δύο πλευρές ανέπτυσσαν στενότερες σχέσεις.

Ο κ. Τσίκας είχε σταθεί επίσης στην επίσκεψη του επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, στη Βεγγάζη, λίγες ώρες πριν από την κοινοβουλευτική έγκριση.

Η μεταστροφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία είχε υπογράψει το μνημόνιο το 2019 με την κυβέρνηση της Τρίπολης, την οποία στήριζε στη σύγκρουσή της με την αντίπαλη πλευρά της ανατολικής Λιβύης.

Ντουράν: «Σημαντικό και ευπρόσδεκτο βήμα»

Την ικανοποίηση της τουρκικής κυβέρνησης εξέφρασε ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, χαρακτηρίζοντας την έγκριση του μνημονίου σημαντική εξέλιξη για τις σχέσεις Άγκυρας και Τρίπολης.

Σε δήλωση που μετέδωσε το Anadolu, ο Ντουράν ανέφερε ότι η ομόφωνη έγκριση αποτελεί «σημαντικό και ευπρόσδεκτο βήμα» για τις δύο χώρες και την Ανατολική Μεσόγειο.

Υποστήριξε ότι η απόφαση συμβάλλει στην προστασία των κοινών συμφερόντων Τουρκίας και Λιβύης, στον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών με βάση την αρχή της ευθυδικίας και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει, υπό την ηγεσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να προασπίζεται όσα θεωρεί νόμιμα δικαιώματά της στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο υποστήριξε ότι το μνημόνιο του 2019 συνάδει με το διεθνές δίκαιο και την αρχή της ευθυδικίας, παρουσιάζοντας τη λιβυκή απόφαση ως βήμα για την εμβάθυνση της συνεργασίας των δύο χωρών.

Η απάντηση της Αθήνας – «Απορρίπτουμε την απόφαση, νομικά αβάσιμη και ανυπόστατη»

Άμεση ήταν η απάντηση της Αθήνας, με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να απορρίπτει κατηγορηματικά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, τονίζοντας ότι η απόφαση δεν μεταβάλλει τον παράνομο χαρακτήρα της συμφωνίας.

Σε ανακοίνωσή του την Τρίτη (20/10), το ΥΠΕΞ τονίζει ότι η απόφαση «δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου», επισημαίνοντας ότι η συμφωνία αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.

«Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις», υπογραμμίζει το υπουργείο, εξηγώντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να δικαιολογούν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση.

Παράλληλα, η Αθήνα επισημαίνει ότι το μνημόνιο παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και του διεθνούς εθιμικού δικαίου.

Υπενθυμίζοντας τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης που έχει συνάψει με την Αίγυπτο και την Ιταλία, το ΥΠΕΞ καλεί τη λιβυκή πλευρά «να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο».

Τέλος, ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και «θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής μεταβάλλει πρωτίστως τα πολιτικά δεδομένα στις σχέσεις Τουρκίας και ανατολικής Λιβύης. Η Άγκυρα εξασφαλίζει πλέον την αποδοχή του μνημονίου και από την πλευρά που το είχε απορρίψει το 2020, ενισχύοντας τις προοπτικές συνεργασίας της με το στρατόπεδο Χαφτάρ. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι καθορίζονται αυτομάτως νέα θαλάσσια σύνορα ή ότι επιλύονται οι διαφωνίες για την οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.