Το κατηγορητήριο που απήγγειλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ σε βάρος του πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο για συνωμοσία και δολοφονία Αμερικανών υπηκόων το 1996 αποτελεί μια αξιοσημείωτη ανατροπή στη διαμάχη της Αμερικής με το κομμουνιστικό νησί, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το αμερικανικό μέσο.
Η κατηγορητήριο της Τετάρτης (20/5) αποτελεί επίσης ένα σημαντικό βήμα προς την κλιμάκωση της έντασης και έρχεται να συμπληρώσει τον πετρελαϊκό αποκλεισμό που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ και ο οποίος έχει προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση. Ταυτόχρονα, όμως έρχεται να εντείνει έτι περαιτέρω την αυξανόμενη διπλωματική πίεση.
Ο Τραμπ απειλεί την Κούβα εδώ και εβδομάδες, λέγοντας ότι μπορεί να κάνει «ό,τι» θέλει με το κράτος και Αβάνα μπορεί να έχει «την τιμή να καταλάβει την Κούβα». Την Τετάρτη (20/5), δήλωσε ότι θα «απελευθερώσει» τη χώρα, όπως είχε δηλώσει τόσο για τη Βενεζουέλα, όσο και για το Ιράν.
«Είναι ένα έθνος που καταρρέει. Το βλέπετε αυτό. Καταρρέει. Δεν έχουν πετρέλαιο, δεν έχουν χρήματα», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. «Αλλά είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε. Είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε τις οικογένειες, τους ανθρώπους» ανέφερε σε δηλώσεις που θυμίζουν εκείνες στις οποίες είχε προβεί πριν την επίθεση στο Ιράν.
Το κατηγορητήριο κατά του Κάστρο, για την κατάρριψη δύο πολιτικών αεροσκαφών το 1996, που οδήγησε στον θάνατο τριών Αμερικανών, φέρεται να έχει διττό στόχο. Ο Τραμπ ελπίζει να ασκήσει περαιτέρω πίεση στην Αβάνα, εκτοπίζοντας πιο αδύναμα μέλη της κουβανικής ηγεσίας που μπορεί να είναι πρόθυμα να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να είναι πιο δεκτικά στις αμερικανικές αξιώσεις. Αλλά το νέο νομικό μέτωπο θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει πρόσχημα για στρατιωτική επίθεση ή για μια επιδρομή των ειδικών δυνάμεων όπως αυτή που οδήγησε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στις ΗΠΑ.
«Θανατική καταδίκη για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία με την Κούβα»
Μιλώντας στο CNNi, o ερευνητικός συνεργάτης του Ινστιτούτου Quincy, Λι Σλένκερ, προειδοποίησε ότι το κατηγορητήριο του Υπουργείου Δικαιοσύνης θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ στον Λευκό Οίκο εάν έχει ως στόχο να αποσπάσει παραχωρήσεις από την Κούβα. «Νομίζω ότι αυτή θα είναι μια θανατική καταδίκη για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία με την Κούβα», δήλωσε ο Σλένκερ.
«Αυτό θα οδηγούσε στη συσπείρωση γύρω από τη σημαία και την θωράκιση γύρω από το αφήγημα της πολιορκίας της κουβανικής ηγεσίας» πρόσθεσε.
Η κίνηση αυτή με την Κούβα είναι η τελευταία προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να εντείνει την οικονομική πίεση επιβάλλοντας αποκλεισμό, ενώ παράλληλα αυξάνει την πιθανότητα χρήσης βίας για να συνθηκολογήσουν οι αντίπαλοι.
Αυτή η στρατηγική φαίνεται να λειτούργησε στη Βενεζουέλα και βοήθησε στον εντοπισμό της Ντέλσι Ροντρίγκεζ, μίας πιο… συνεργάσιμης υπηρεσιακής προέδρου. Βέβαια οι Βενεζουελάνοι δεν έχουν δει τις υποσχέσεις για «δημοκρατία» να γίνονται πράξη. Η στρατηγική αυτή, όμως, φαίνεται να έχει αποτύχει στο Ιράν.
Κτήριο που στεγάζει μια εγκατάσταση τέχνης για την Κουβανική Επανάσταση, με φωτογραφίες του πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο
AP Photo/Ramon Espinosa
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, εξαπέλυσε «πυρά» χαρακτηρίζοντας το κατηγορητήριο κατά του Ραούλ Κάστρο «πολιτικό ελιγμό» που δείχνει την «αλαζονεία και την απογοήτευση» της αμερικανικής αυτοκρατορίας.
Η ανυπακοή της Κούβας αμφισβητεί τη θεμελιώδη πεποίθηση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ: ότι σε κάθε συνθήκη μπορεί να γίνει μια συμφωνία και ότι η πιθανότητα βίαιης επέμβασης των ΗΠΑ εναντίον μικρότερων αντιπάλων και χωρών μπορεί να τους οδηγήσει να υποχωρήσουν και να ανοίξουν τα σύνορά τους, τα ακίνητα και τους πόρους τους για να τις πάρουν αμερικανικές εταιρείες.
Η αμερικανική κινητικότητα
Με βάση το προηγούμενο των πρόσφατων αμερικανικών επεμβάσεων σε ξένες χώρες, προς το παρόν φαίνεται πως δεν υπάρχουν ενδείξεις κοντά στην Κούβα για μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές συγκεντρώσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNNi οι πτήσεις στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ αυξάνονται στα ανοικτά των κουβανικών ακτών. Μια αύξηση σε τέτοια δραστηριότητα προηγήθηκε των επιθέσεων στο Ιράν και τη Βενεζουέλα.
Ωστόσο, η πτώση των ποσοστών αποδοχής του Τραμπ λόγω του πολέμου στο Ιράν σημαίνει ότι διαθέτει μικρό πολιτικό κεφάλαιο για να υποστηρίξει μια νέα στρατιωτική επιχείρηση. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις του CNNi και άλλων μέσων ενημέρωσης δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται στον πόλεμο του Ιράν. Πολλοί έχουν αρχίσει να συνδέουν τις πολιτικές επιλογές του Τραμπ με τα οικονομικά τους προβλήματα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν επίσης ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται στην πολιτική του Τραμπ για την Κούβα.
Την ίδια ώρα, άμεση επέμβαση των ΗΠΑ με την Κούβα -αν και αναμφίβολα θα ήταν δημοφιλής στους αντικομμουνιστές της Φλόριντα, οι οποίοι αποτελούν μια σημαντική πολιτική δύναμη- θα αποτελούσε μια τεράστια πρόκληση για τους Ρεπουμπλικάνους στις ενδιάμεσες εκλογές. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει πληγεί από τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Τραμπ, και μια νέα στρατιωτική επέμβαση θα ενίσχυε τους Δημοκρατικούς που καταγγέλλουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αγνοεί τα προβλήματα των ψηφοφόρων.
«Ο αμερικανικός λαός δεν ζητά άλλον έναν πόλεμο»
«Ο αμερικανικός λαός δεν ζητά άλλον έναν πόλεμο. Θέλουν να επικεντρωθούμε στην κατασκευή σπιτιών στην Αριζόνα, όχι στον βομβαρδισμό σπιτιών στην Αβάνα», δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρούμπεν Γκαγιέγκο σε δήλωσή του.
«Θέλουν να μειώσουμε το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης – όχι να καταδικάσουμε μια γενιά βετεράνων σε μια ζωή επισκέψεων σε νοσοκομεία. Θέλουν να κάνουμε τη ζωή τους πιο προσιτή – όχι να ξοδεύουμε τους φόρους τους σε περιττούς πολέμους» τόνισε.
Εν τω μεταξύ, οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση ή επιδρομή των ειδικών δυνάμεων θα διακινδύνευε πολύ μεγαλύτερη αντίσταση και πιθανές απώλειες για τις ΗΠΑ από το χτύπημα των Αμερικανών πρακτόρων εναντίον του Μαδούρο. Ο στρατός της Κούβας έχει έλλειψη πόρων, με συχνά απαρχαιωμένο εξοπλισμό. Αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στις αμερικανικές δυνάμεις.
Τα μέτρα ασφαλείας, δε, γύρω από τον Κάστρο είναι πιθανό να είναι εξαιρετικά αυστηρά, προκειμένου να αποτραπεί οποιαδήποτε επίθεση των ειδικών δυνάμεων όπως στην περίπτωση του Μαδούρο.
Η συνεργασία με Αμερικανούς αξιωματούχους και διπλωμάτες που παρατηρείται στη Βενεζουέλα θα ήταν απίθανη στην Κούβα, παρά τις επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τον Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκεζ Κάστρο, εγγονό και σωματοφύλακα του Ραούλ Κάστρο.
Ο Σλένκερ επεσήμανε ότι ολόκληρος ο κουβανικός λαός θα αντιδράσει σε περίπτωση ξένης εισβολής. Αυτό θα προκαλούσε τον θάνατο δεκάδων, αν όχι εκατοντάδων, Κουβανών πολιτών και δυνάμεων ασφαλείας, εξήγησε ο ίδιος. «Δεν θα βλέπαμε μια συνολική μεταμόρφωση της κουβανικής κυβέρνησης. Αν μη τι άλλο, θα βλέπαμε αυξημένη καταστολή, πολύ μικρή πρόοδο προς την ελεύθερη αγορά».
Εν τω μεταξύ, ο στραγγαλισμός των ΗΠΑ στις εισαγωγές κουβανικού πετρελαίου δημιουργεί μια ασταθή κατάσταση προκαλώντας ακραίες στερήσεις που οδηγούν στην κοινωνική κατάρρευση. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλες προσφυγικές ροές που θα μετατρεπόταν σε μεταναστευτική κρίση για μια κυβέρνηση που έχει δεσμευτεί να διατηρήσει σφραγισμένα τα σύνορα των ΗΠΑ.
Άνθρωποι παρατηρούν ένα οδόφραγμα που έστησαν κάτοικοι που διαμαρτύρονται για τις παρατεταμένες διακοπές ρεύματος στην Αβάνα της Κούβας, την Τετάρτη 13 Μαΐου 2026.
AP Photo/Ramon Espinosa
Ωστόσο, η προδιάθεση της αμερικανικής κυβέρνησης για άμεσες, γρήγορες στρατιωτικές επιχειρήσεις – τουλάχιστον μέχρι τον πόλεμο του Ιράν – σημαίνει ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί. Ο Τραμπ συχνά αναφέρεται στην επιδρομή στη Βενεζουέλα. Η επιχείρηση αυτή, άλλωστε, μπορεί να τον οδήγησε να πιστεύει ότι η ανατροπή της ηγεσίας του Ιράν και η νίκη στον πόλεμο θα ήταν εύκολη.
Γιατί η αμερικανική κυβέρνηση πιστεύει ότι έχει κερδίσει στην Κούβα
Δεδομένων των κινδύνων και του σκεπτικισμού των στρατιωτικών επιλογών του Τραμπ, οι οποίοι έρχονται σε αντίθεση με τη δέσμευση να μην ασχοληθεί με ξένους πολέμους, γιατί η κυβέρνηση να σκεφτεί να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο στην Κούβα;
Σύμφωνα με το CNNi, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται πως χρειάζεται μια νίκη για να ενισχύσει μια εξωτερική πολιτική που εκτιμά πως έχει αποκαταστήσει το κύρος και τον σεβασμό των ΗΠΑ στο εξωτερικό. Το κύρος του όμως είναι μάλλον πληγωμένο, δεδομένης της αδυναμίας του να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν, τον πόλεμο στην Ουκρανία και να προχωρήσει το σχεδίου κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.
Η προοπτική να γίνει ο πρόεδρος που κατάφερε αυτό που δεν μπόρεσαν οι προκάτοχοί του, από τον Τζον Φ. Κένεντι και έπειτα, δηλαδή να ανατρέψουν το κομμουνιστικό καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο, φαίνεται να είναι το είδος αναγνώρισης που επιδιώκει ο Τραμπ. Την ίδια ώρα, όμως, συμφέρον από μία τέτοια εξέλιξη φαίνεται να έχει και ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, γιος Κουβανών μεταναστών. Ο Αμερικανός υπουργός επιδιώκει εδώ και καιρό να υπονομεύσει την κυβέρνηση στην Αβάνα, ένα σχέδιο το οποίο βλέπει ως κινητήρια δύναμη της καριέρας του.
Η μετατροπή της Κούβας από αντίπαλο σε πελάτη θα εδραίωνε το «Δόγμα Ντόνρο», την προσπάθεια δηλαδή της αμερικανικής κυβέρνησης να ελέγξει ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο.
Η στρατηγική Τραμπ για την Κούβα έχει ορισμένες πτυχές που μπορεί να είναι οικείες σε προηγούμενες κυβερνήσεις. Η ανατροπή της κουβανικής κυβέρνησης θα στερούσε επίσης από την Κίνα και τη Ρωσία, αδελφές δυνάμεις στην Αβάνα.
Μόλις σήμερα, η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, επανέλαβε την «ενεργή στήριξη» της Μόσχας στην Κούβα, με την οποία, όπως δήλωσε «διατηρεί σε επαφή σε όλα τα επίπεδα.
Ακόμη ένας «σκόπελος» που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ΗΠΑ, είναι οι καταστροφικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι μέθοδοι που υιοθετούν στον κουβανικό πληθυσμό σημαίνει.
Οι ειδικοί του ΟΗΕ προειδοποιούν από τον Φεβρουάριο ότι ο αποκλεισμός εισαγωγών πετρελαίου από τις ΗΠΑ και οι κυρώσεις απειλούν τη ροή «καυσίμων που είναι απαραίτητα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τα συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, τα νοσοκομεία, τις δημόσιες συγκοινωνίες και την παραγωγή τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της άρδευσης, της συγκομιδής, της ψύξης και της διανομής τροφίμων».
