Ινστιτούτο Τσίπρα: Ο λογαριασμός της ΤN, τα data centers και η απειλή της «ψηφιακής αποικίας»
Τις ενεργειακές, περιβαλλοντικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που συνοδεύουν τη ραγδαία ανάπτυξη των Data Centers στην Ελλάδα αναδεικνύει με νέα παρέμβασή του το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα (ΙΝΑΤ), θέτοντας ευθέως το ερώτημα «ποιος θα πληρώσει το ρεύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης;».
Το ΙΝΑΤ υπογράμμισε την εκτίναξη των αιτημάτων σύνδεσης νέων κέντρων στον ΑΔΜΗΕ σημειώνοντας ότι τετραπλασιάστηκαν μέσα σε λίγους μήνες: «από 1,2 σε σχεδόν 5 GW». Επισήμανε, μάλιστα, ότι η Αττική έφτασε σε κορεσμό με τον Διαχειριστή να προειδοποιεί ότι το σύστημα δεν αντέχει τέτοιον όγκο. Υπό αυτά τα δεδομένα, το Ινστιτούτο καταλόγισε στην κυβέρνηση ότι «τρέχει πίσω από τις εξελίξεις, ψάχνοντας τώρα, εκ των υστέρων, νομοθετική ρύθμιση».
Οι προτάσεις του ΙΝΑΤ για ένα Εθνικό Πλαίσιο για τα Data Centers
Με αφορμή τα ανησυχητικά στοιχεία για την εκτίναξη των αιτημάτων σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο, το ΙΝΑΤ κατέθεσε εκ νέου την πρότασή του για ένα Εθνικό Πλαίσιο για τα Υπολογιστικά Κέντρα. Πιο συγκεκριμένα προτείνει τις εξής παρεμβάσεις τονίζοντας ότι η επιλογή δεν είναι τεχνοκρατική αλλά πολιτική!
- Εθνικό Σχέδιο Υπολογιστικής Ισχύος.
- Κίνητρα στις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης για να αντιστραφεί ο «ψηφιακός κορεσμός» της Αττικής.
- Εθνικό Αποθεματικό Υπολογιστικής Ισχύος ύψους 10%–15% για πανεπιστήμια, υγεία και νεοφυείς επιχειρήσεις.
- Νέες ΑΠΕ με αποθήκευση και ρήτρες ψηφιακής κυριαρχίας, ώστε τα κρίσιμα δεδομένα της χώρας να μην εξαρτώνται από αποφάσεις τρίτων.
Τρία σενάρια για το 2030
Να σημειωθεί ότι οι πολιτικές που θα ακολουθηθούν σήμερα για τα data centers διαμορφώνουν -σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΝΑΤ- τρία διαμορφωτικά σενάρια για τη θέση της Ελλάδας το 2030, μεταξύ του στόχου της στρατηγικής αυτονομίας και της απειλής της ψηφιακής περιφερειοποίησης.
Πρώτο σενάριο, «Στρατηγική αυτονομία» (στόχος): Η Ελλάδα εντάσσει τις υποδομές σε ενιαίο εθνικό σχέδιο, με ρήτρες εθνικής ωφέλειας και ψηφιακής κυριαρχίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα υπολογιστική ισχύ για πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, δημόσια διοίκηση και νεοφυείς επιχειρήσεις και αναπτύσσοντας εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης σε τομείς συγκριτικού πλεονεκτήματος (υγεία, αγροδιατροφή, ενέργεια, πολιτική προστασία και ναυτιλία).
Δεύτερο σενάριο, «Παθητική εξάρτηση» (πορεία χωρίς παρέμβαση): Η ανάπτυξη συνεχίζεται αποσπασματικά, με νησίδες ιδιωτικών εγκαταστάσεων για hyperscalers (τεχνολογικές εταιρείες γίγαντες), με το Δημόσιο να παραμένει πελάτης ξένων παρόχων και την εγχώρια τεχνογνωσία περιορισμένη.
Τρίτο σενάριο, «Ψηφιακή περιφερειοποίηση» (κίνδυνος): Η Ελλάδα παγιώνεται ως ψηφιακή περιφέρεια χωρίς στρατηγική αυτονομία με την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη να οδηγεί σύμφωνα με το ΙΝΑΤ σε συμφόρηση των δικτύων, αύξηση τιμολογίων, τοπικές κρίσεις υδατικών πόρων, κοινωνικές αντιδράσεις και αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο.
Υπενθυμίζεται ότι στην ομάδα εργασίας ψηφιακής πολιτικής, τεχνητής νοημοσύνης και καινοτομίας του ΙΝΑΤ μετέχουν οι εξής επιστήμονες:
Βαγγέλης Κανούλας: Καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης, Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ.
Σπύρος Κασάπης: Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Αστροφυσικής, Πανεπιστήμιο Πρίνστον.
Δώρα Κοτσακά: Ερευνήτρια, Δρ. Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αναπληρώτρια Συντονίστρια ΙΝΑΤ.
Βασίλης Κωστάκης: Καθηγητής Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τάλιν, Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.
Άρης Μαγκλάρας: Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Αρχιτέκτονας Λογισμικού.
Γραμματή Πάντζιου: Καθηγήτρια Αλγορίθμων, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
